• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د لاهور عالي محکمې له حکم سره سره د افغان طبي محصلینو ستونزه لا نه ده حل شوې

۲۱ وږی ۱۴۰۵ - ۱۲ سپتمبر ۲۰۲۶، ۰۹:۴۸ GMT+۱

د پاکستان لاهور ایالت عالي محکمې د افغان طبي محصلینو د زده‌کړو د دوام په اړه لنډمهاله حکم کړی، خو محصلین وايي لا هم بشپړ ډاډ نه لري او ځینې یې له لیلیو هم ایستل شوي دي.

د افغان طبي محصلینو مدافع وکیل جنید جبار خان افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، نږدې سل افغان محصلینو له نوموړي سره د خپلې ستونزې د حل لپاره اړیکه نیولې وه. د هغه په وینا، دغو محصلینو په قانوني ډول د پاکستان په طبي پوهنتونونو کې د طب پنځه کلنې زده‌کړې پیل کړې او ډېرو یې څو کاله زده‌کړې بشپړې کړې دي.

جبار خان وايي، د قضیې په لومړي پړاو کې یې د لاهور د بېلابېلو طبي پوهنتونونو د ۳۰ افغان محصلینو په استازیتوب لاهور عالي محکمې ته عریضه وړاندې کړه. په دغو محصلینو کې د کینګ اېډوارډ طبي پوهنتون، فاطمه جناح طبي پوهنتون، سیمز، امیرالدین طبي کالج او شیخ زاید طبي کالج محصلین شامل دي.

هغه وايي، د پاکستان اساسي قانون یوازې د دغه هېواد اتباعو ته بنسټیز حقوق نه ورکوي، بلکې په پاکستان کې مېشت بهرني وګړي هم د قانون له مخې له ځینو بنسټیزو حقونو برخمن دي.

د نوموړي په وینا، یاد افغان محصلین په قانوني لارو پاکستان ته تللي، په طبي پوهنتونونو کې یې داخله اخیستې او ډېرو یې معتبرې ویزې لرلې. هغه وویل، د ځینو محصلینو زده‌کړې تر څلورم او پنځم کال پورې رسېدلې وې، خو ناڅاپه ورته وویل شول چې زده‌کړې یې درول کېږي او باید له پاکستانه ووځي.

جبار خان د دې پرېکړې په اړه وویل: «که د کوم ځانګړي محصل پر وړاندې امنیتي یا قانوني ستونزه وي، باید د هغه قضیه په جلا ډول وڅېړل شي.»

نوموړي وویل، د پاکستان د طبي او غاښونو شورا وکیل په محکمه کې ادعا کړې وه چې د ځینو افغان محصلینو ویزې نشته او امنیتي ستونزې هم شته؛ خو د ده په وینا، محکمې له دغو دلایلو وروسته د شورا استدلال ونه مانه او د محصلینو په ګټه یې لنډمهاله حکم صادر کړ.

د جبار خان په وینا، محکمې امر کړی چې د افغان محصلینو زده‌کړې باید ونه درول شي، له لیلیو دې ونه ایستل شي تر څو وکولای شي چې خپلو زده‌کړو ته له خنډ پرته دوام ورکړي.

هغه وايي، د محکمې له حکم مخکې د ځینو افغان محصلینو لیلیې تړل شوي، خونې یې لاک شوي او ځینو ته د پولیسو له لوري د ځورونې ګواښونه هم شوي وو.

جبار خان زیاتوي چې د محکمې له لنډمهاله حکم وروسته یو شمېر افغان محصلین بېرته خپلو تعلیمي ادارو ته ستانه شوي، خو هغه ادعا ردوي چې ګواکې یوازې د هغو افغان محصلینو د ایستلو موضوع مطرح ده چې ویزې یې پای ته رسېدلې دي.

د نوموړي په وینا، د پاکستان د طبي او غاښونو شورا پرېکړه په عمومي ډول پر افغان طبي محصلینو اغېز کوي، «که ویزې یې معتبرې وي او که نه».

محصلین لا هم بشپړ ډاډ نه لري

په لاهور کې افغان طبي محصل دلاور خان وايي، سره له دې چې محکمې د دوی په ګټه لنډمهاله حکم صادر کړی، خو محصلین لا هم بشپړ ډاډ نه لري.

دلاور خان افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، تر هغه به محصلین ډاډه نه شي چې د پاکستان طبي او غاښونو شورا رسمي لیک صادر نه کړي، ځکه د نوموړي په وینا، پوهنتونونه د زده‌کړو د دوام لپاره رسمي مکتوب غواړي.

هغه وايي، افغان محصلین له لیلیو ایستل شوي او ځینې یې اوس په لاهور او ځینې نور په پېښور کې دي.

دلاور خان زیاتوي چې تر اوسه یو شمېر محصلینو ته په خپلو پوهنتونونو کې د زده‌کړو اجازه هم نه ده ورکړل شوې او د دوی اندېښنې لا هم پر خپل ځای دي.

هغه وویل: «موږ لا هم نه پوهېږو چې پاکستان له افغانستانه څه غواړي او د روان وضعیت له امله مو هیلې کمې شوې دي.»

د کراچۍ د طالبانو قونسلګري: د حل لپاره همکاري کوو

په همدې حال کې، په کراچۍ کې د طالبانو جنرال قونسلګرۍ ویلي چې سرپرست جنرال قونسل مولوي سید عبدالجبار تخاري د هغو افغان طبي محصلینو له یو شمېر سره لیدلي چې د عملي زده‌کړو په پړاو کې د کراچۍ په دولتي روغتونونو کې بوخت دي.

د قونسلګرۍ په وینا، افغان محصلینو له تخاري سره په پاکستان کې د افغان محصلینو د ایستلو د وروستي ضرب‌الاجل په اړه خپلې اندېښنې شریکې کړې دي.

قونسلګرۍ ویلي، تخاري محصلینو ته ډاډ ورکړی چې جنرال قونسلګري به د ستونزې د حل لپاره د قانوني لارو په موندلو کې له هر ډول همکارۍ ډډه ونه کړي.

افغان طبي محصلین وايي، د محکمې له لنډمهاله حکم سره سره لا هم د پاکستان د طبي او غاښونو شورا د رسمي اقدام په تمه دي او غواړي د خپلو زده‌کړو د بشپړولو لپاره روښانه او عملي تضمین ترلاسه کړي.

ډېر لیدل شوي

په لاهور کې د طب محصلانو د افغان محصلانو د اېستلو پرېکړې پرضد اعتراض کړی
۱

په لاهور کې د طب محصلانو د افغان محصلانو د اېستلو پرېکړې پرضد اعتراض کړی

۲

د اسلامي همکاریو سازمان مشر: د اسلام په نوم د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی هېڅ مشروعیت نه لري

۳
د سپټمبر ۱۱مه

په اېبټ‌اباد کې د بن لادن له وژل کېدو ۱۵ کاله وروسته څه بدلون راغلی؟

۴

پر انځورونو د بندیز سربېره؛ د ملاشیرین ملاتړي پر موټرسایکل د هغه د ګرځېدو ویډیوګانې اخلي

۵

سمیع سادات: د طالبانو پر وړاندې جګړه کې بهرنیو سرتېرو ته اړتیا نه لرو

•
•
•

نور خبرونه

په بلوچستان کې دوو وسله‌والو پېښو اته کسان وژلي

۲۱ وږی ۱۴۰۵ - ۱۲ سپتمبر ۲۰۲۶، ۰۸:۲۸ GMT+۱
100%

د پاکستان د بلوچستان په خضدار او ګوادر ولسوالیو کې په دوو جلا وسله‌والو پېښو کې اته کسان وژل شوي. په خضدار کې د واده پر مراسمو د ډزو له امله څلور کسان وژل شوي، او په ګوادر کې وسله‌والو د ملي لوژستیکي ادارې څلور کارکوونکي وژلي دي.

د خضدار ولسوالۍ د وډه سیمې اوسېدونکي وايي، د پنجشنبې په شپه شاوخوا لس بجې د واده د مراسمو پر مهال ډزې شوې چې له امله یې څلور کسان وژل شوي او د اووه کلن شهزیب په ګډون څو نور کسان ټپیان شوي دي.

د بلوچستان نیشنل ګوند مشر سردار اختر جان مېنګل په خپله ایکس پاڼه کې ادعا کړې چې پېښه د یار محمد سونارو په کلي کې شوې ده. نوموړي ویلي، په سیمه کې د واده لپاره چمتووالی نیول کېده، خو د پېښې له امله هغه کور د ماتم پر کور بدل شوی دی.

د پېښې د قربانیانو خپلوانو او ځايي اوسېدونکو د اعتراض په توګه د کوټې ـ کراچۍ لویه لار د ترافیکو پر مخ تړلې او د پېښې د پلټنې او د مسولینو د محاسبې غوښتنه یې کړې ده.

تر اوسه د پاکستان امنیتي ادارو د دغې پېښې د څرنګوالي او د سردار اختر مېنګل د ادعاوو په اړه رسمي معلومات نه دي خپاره کړي.

بل لور ته، د بلوچستان د ګوادر ولسوالۍ د پاکستان ـ ایران پولې ته څېرمه په یوه وسله‌وال برید کې د ملي لوجیسټيک ادارې څلور کارکوونکي وژل شوي دي.

د پولیسو په وینا، پېښه د جمعې په ورځ د جیوني تحصیل څخه شاوخوا ۶۰ کیلومتره لرې، د «۲۵۰» په نوم سرحدي سیمې ته څېرمه شوې ده. پولیس وايي، نامعلومو موټرسایکل سپرو وسله‌والو پر یوه پک‌اپ موټر ډزې وکړې چې له امله یې په موټر کې سپاره څلور واړه کسان ووژل شول.

پولیس زیاتوي چې بریدګرو وروسته موټر هم سوځولی او له سیمې تښتېدلي دي. د پولیسو په وینا، وژل شوي کسان د ملي لوجیستیک ادارې کارکوونکي وو او له هغوی سره موجودې نغدې پیسې هم د بریدګرو له لوري وړل شوې دي.

پولیسو د وژل شویو کسانو په توګه د پنجاب د لیه ولسوالۍ ۲۴ کلن غلام مصطفیٰ، د شیخوپورې ولسوالۍ ۳۴ کلن صنم مسیح، د کوټې د نوا کلي ۳۶ کلن کنول شهزاد او د خیبر پښتونخوا د کرک ولسوالۍ د تخت نصرتي سیمې ۲۶ کلن دانش اقبال پېژندلي دي.

د پولیسو په وینا، د وژل شویو کسانو جسدونه د ګوادر جي‌ډي‌اې روغتون ته لېږدول شوي او د پېښې له ځایه یوه موټرسایکل هم ترلاسه شوی چې ښايي د بریدګرو له ډلې پاتې شوی وي.

پولیس وايي، د برید په اړه پلټنې روانې دي او تر اوسه کومې وسله‌والې ډلې د دې برید مسولیت نه دی منلی.

په ګوادر او شاوخوا سیمو کې په تېرو کلونو کې د غیرمحلي کارکوونکو، مزدورانو او امنیتي ځواکونو پر وړاندې د ورته بریدونو ګڼې پېښې شوې دي چې په ځینو مواردو کې یې بلوڅ وسله‌والو ډلو مسولیت منلی دی.

بلوچستان کې د افغان کارګرانو له وتلو وروسته د قلعه عبدالله بڼوالي له ستونزو سره مخ شوې

۲۱ وږی ۱۴۰۵ - ۱۲ سپتمبر ۲۰۲۶، ۰۵:۳۵ GMT+۱
100%

د پاکستان د بلوچستان ایالت د قلعه عبدالله ولسوالۍ په باغونو کې د افغان کډوالو له ستنېدو وروسته د بڼوالۍ پر چارو د ماهرو افغان کارګرانو د کمښت اغېز زیات شوی او باغداران د حاصلاتو د راټولولو او نورو موسمي کارونو پر مهال له کاري ځواک د کمښت له ستونزې سره مخ دي.

ځايي بڼوال عمران کاکړ وايي، افغان کارګرانو د لسیزو په اوږدو کې د باغونو د ساتنې او کرنیزو چارو ځانګړې تجربه ترلاسه کړې وه، خو د هغوی له وتلو وروسته د کارګرانو د کمښت، ژبې د ستونزې او د لګښتونو د لوړېدو له امله له جدي ستونزو سره مخ دي.

هغه زیاتوي ، افغان کارګرانو له څو لسیزو راهیسې د سیمې په باغونو کې کار کاوه او د بڼوالۍ د بېلابېلو چارو عملي مهارتونه یې درلودل.

د دوی په وینا، د افغان کارګرانو ځانګړتیا دا وه چې یو ځل به ورته د یوه کار لارښوونه وشوه، وروسته به یې د ټول کال په اوږدو کې هماغه کارونه له تکراري لارښوونو پرته ترسره کول.

د کاکړ په وینا، په قلعه عبدالله کې د رومي بانجانو، زردالو او بېلابېلو سبزیو په کرنه کې د افغان کارګرانو تجربه د باغونو د تولید لپاره مهمه وه، خو د افغان کارګرانو له وتلو وروسته د دغو محصولاتو کرنه په ځینو باغونو کې کمه شوې او یا هم په بشپړه توګه درېدلې ده.

عبدالناصر چې د باغوانانو قراردادي دی وايي، د افغان کارګرانو پر ځای له سند ایالت څخه راغلي کارګرو ګومارنه شوي، خو د دوی ترمنځ د ژبې او کاري تجربې ستونزې شته.

هغه وايي، افغان کارګرانو به په یوه خبره د کار طریقه درک کوله، خو نوي کارګرانو ته باید یو کار څو ځله تشریح شي او بیا هم ځینې وخت د غوښتل شوي کار پر ځای بل کار ترسره کوي.

د نوموړي په وینا، پخوا به یو افغان کارګر هغه کار په یوازې ځان ترسره کاوه چې اوس ورته څو کارګرانو ته اړتیا لیدل کېږي، ځکه نوي کارګر د باغدارۍ له چارو سره د افغان کارګرانو په کچه بلدتیا نه لري.

عبدالناصر زیاتوي، د کارګرانو د بدلون له امله د باغونو پر تولید سربېره د کار لګښتونه هم لوړ شوي دي.

د هغه په وینا، پخوا چې د یوه کارګر میاشتنی معاش شاوخوا لس زره کلدارې و، اوس د ورته کار لپاره تر دې درې برابره زیات لګښت ورکول کېږي.

هغه وايي، د کارګرانو د ژبې نه پوهېدل هم لویه ستونزه ده او د کار په جریان کې باید ورته د ورځې څو ځله لارښوونې تکرار شي.

د ده په وینا، له سند څخه راغلي ډېری کارګر د اردو ژبې له بشپړ درک سره ستونزه لري او له همدې امله د کار د سم ترسره کولو په برخه کې وخت او لګښت دواړه زیاتېږي.

نوموړی زیاتوي چې د کارګرانو د بدلون له امله د کرنیزو محصولاتو د بسته‌بندۍ او نورو چارو لګښتونه هم لوړ شوي دي.

د هغه په وینا، پخوا به د باغونو په دننه کې ډېری اړوندې چارې او بسته‌بندي ترسره کېده، خو اوس ځینې چمتو توکي له بهر څخه راوړل کېږي.

هغه وايي، پخوا به د هرې پنځه یا شپږ سوه کریټونو لپاره شاوخوا پنځه یا شپږ سوه کلدارې لګښت راتلو، خو اوس دغه لګښت په ځینو مواردو کې له زر تر یوولسو سوو کلدارو پورې رسېدلی دی.

بل لور ته له سند څخه راغلي کارګر منظور احمد وايي، دوی هم د اقتصادي ستونزو له امله بلوچستان ته راغلي او هڅه کوي چې د خپلو کورنیو لپاره د کار او عاید زمینه برابره کړي.

دوی وايي، په سند کې د کار فرصتونه کم دي او له همدې امله د موسمي کارونو لپاره بلوچستان ته راځي.

ځايي بڼوال وايي، که څه هم د نوي کارګرانو او ځمکوالو ترمنځ د ژبې ستونزه د وخت په تېرېدو تر یوه حده حل کېدای شي، خو هغه کاري تجربه چې افغان کارګرانو د څو لسیزو په اوږدو کې ترلاسه کړې وه، په څو میاشتو کې نه شي رامنځته کېدای.

د دوی په وینا، د افغان کارګرانو له وتلو وروسته د قلعه عبدالله د باغونو په ډېرو برخو کې د تجربه لرونکو کارګرانو تشه رامنځته شوې او د سیمې بڼوال لا هم د دې تشې له اقتصادي اغېزو سره مخ دي.

ځمکوال وايي، د باغونو د تولید د دوام لپاره یوازې د کارګرانو موجودیت بسنه نه کوي، بلکې د کرنیزو چارو تجربه او د کار د طریقو پېژندنه هم مهمه ده.

په لاهور کې د طب محصلانو د افغان محصلانو د اېستلو پرېکړې پرضد اعتراض کړی

۲۰ وږی ۱۴۰۵ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۶، ۰۳:۴۶ GMT+۱
100%

د لاهور د کېنګ اډوارډ طبي پوهنتون محصلانو له دغه پوهنتونه د افغان محصلانو د اېستلو پرېکړې پرضد اعتراض کړی. د پاکستان د جماعت اسلامي د محصلانو څانګې ویلي، ګڼ شمېر محصلان په پوهنتون کې راټول شوي وو او د «افغان محصلانو جبري اېستل» یې غندلي دي.

د محصلانو ادارې ویلي، چې له اغېزمنو افغان محصلانو ملاتړ کوي او د هغوی د زده‌کړو د دوام له حق څخه د دفاع لپاره به خپلو هڅو ته دوام ورکړي. کېنګ اډوارډ طبي پوهنتون له هغه لومړنیو بنسټونو څخه دی، چې د پاکستان د طبي شورا حکم یې عملي کړ او له افغان محصلانو یې غوښتي چې له پوهنتونه د وتلو اړوند اداري چارې بشپړې کړي.
د راپورونو له مخې، په دغه پوهنتون کې شاوخوا ۲۰ تر ۲۲ افغان محصلان د یادې پرېکړې له امله اغېزمن شوي چې د ځینو فراغت ته یوازې څو میاشتې پاتې دي.

دغه اعتراضونه داسې مهال کېږي، چې د پاکستان طبي شورا وايي د افغان محصلانو د وضعیت ارزونه د هغوی د تابعیت له امله نه‌ده؛ بلکې د نوم‌لیکنې، اسنادو او د کډوالۍ له وضعیت سره تړاو لري.

د پاکستان حکومت دغه پرېکړې په کور دننه او بهر پراخ غبرګونونه راپارولي دي. تر دې وړاندې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي و، هغه افغان محصلان چې معتبره ویزې او قانوني اسناد لري کولای شي په دغه هېواد کې خپلو زده‌کړو ته دوام ورکړي.

نوموړي په خپله خبري غونډه کې زیاته کړه، چې تراوسه افغانستان ته د ټولو افغان محصلانو د ستنولو په اړه پرېکړه نه‌ده شوې.

د پاکستان طبي شورا د پنجشنبې په ورځ وویل، چې په دغه هېواد کې تر ۲۰۰ ډېر افغان محصلان د طب په څانګو کې زده‌کړې کوي؛ خو اوس‌مهال یوازې ۲۲ کسان له دغه شورا سره ثبت دي.
د یادې شورا په وینا، له دغه ۲۲ محصلانو له ډلې ۱۴ یې خپلې زده‌کړې بشپړې کړې او اته نور به راتلونکی کال فارغ شي. د نورو ۱۷۶ افغان محصلانو د وضعیت د ارزونې بهیر لاهم روان دی او وروستی شمېر به د دغه بهیر تر بشپړېدو وروسته څرګند شي.

د پاکستان طبي شورا ټینګار کړی، چې په پاکستان کې د طب د زده‌کړو لپاره د تابعیت پر بنسټ کوم بندیز نه‌شته. د یادې شورا په وینا، بهرني محصلان په هغه پوهنتونونو کې زده‌کړې کولی شي چې د یادې شورا له‌خوا تایید شوي وي؛ خو باید قانوني اسناد ولري.

خو شورا زیاته کړې، هغه محصلان چې له یادې شورا سره ثبت نه‌دي او لازم جوازونه نه‌لري؛ د پاکستان د طبي زده‌کړو په نظام کې د قانوني او ثبت شویو بهرنیو محصلانو په توګه نه‌شي پېژندل کېدای.

دغه شورا همداراز ویلي، چې یوازې د طب سند لرل دا معنا نه‌لري، چې یو کس په پاکستان کې د استوګنې، دندې یا طبابت حق لري. د شورا په وینا، هغه فارغ‌التحصیلان چې غواړي په دغه هېواد کې کار وکړي باید د مسلکي جواز ترلاسه کولو او ثبت اړوند شرایط هم بشپړ کړي.

د یادې ادارې په وینا، له اغېزمنو محصلانو سره به په «درناوي» چلند وشي او د اداري چارو د بشپړولو او افغانستان ته د بېرته ستنېدو په برخه کې به ورسره همکاري وشي.

په همدې حال کې یوشمېر افغان محصلانو د لاهور عالي محکمې ته مراجعه کړې او د پاکستان د طبي شورا حکمونه یې ننګولي او د لغوه کېدو غوښتنه یې کړې ده.
په کېنګ اډوارډ طبي پوهنتون کې دغه اعتراض داسې مهال شوی، چې پاکستان په وروستیو میاشتو کې پر افغان محصلانو فشارونه زیات کړي او د افغان کډوالو د بېرته ستنولو او اېستلو بهیر یې چټک کړی دی.

په اېبټ‌اباد کې د بن لادن له وژل کېدو ۱۵ کاله وروسته څه بدلون راغلی؟

۲۰ وږی ۱۴۰۵ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۶، ۰۲:۵۹ GMT+۱
•
رفعت الله اورکزی
100%

په پاکستان کې د القاعدې د پخواني مشر اسامه بن لادن پر وژل کېدو ۱۵ کاله واوښتل. د سیمې ځايي اوسېدونکي لا هم د بن لادن مړینه نه مني او دا یوه «ډرامه بولي». د بن لادن پخوانی کور اوس په تش ډګر بدل شوی دی.

هرکال د سپتمبر ۱۱مې کلیزې په رارسېدو په ټوله نړۍ کې د پاکستان او افغانستان نومونه د نړۍوالو بحثونو مهمه موضوع ګرځي.
په امریکا کې د سپتمبر ۱۱مې تر بریدونو یوازې څو اونۍ وروسته متحده ایالاتو پر افغانستان برید وکړ او د طالبانو حکومت یې نسکور کړ؛ په داسې حال کې چې تر دغه بریدونو نږدې لس کاله وروسته امریکا د القاعدې تر ټولو مطلوب مشر اسامه بن لادن د پاکستان په اېبټ‌اباد ښار کې د دغه هېواد د پوځ یوې مهمې اکاډمۍ ته نږدې د یو لړ عملیاتو پرمهال وواژه.
اسامه بن لادن له کلونو راهیسې د اېبټ‌اباد په بلال ټاون کې ژوند کاوه. دا د ډېرو له تصوره بهر خبره وه، چې څنګه د نړۍ تر ټولو مطلوب کس کولی شي د اوږدې مودې لپاره یوې لویې پوځي اډې ته نږدې له خپلې کورنۍ سره ژوند وکړي.
په اېبټ‌اباد ښار کې مېشت خبریال زبیر ایوب چې له تېرو څو کلونو راهیسې د پاکستان له ځایي رسنیو سره کار کوي، ښايي لومړنی عیني شاهد او سیمه‌ییز خبریال و، چې د دغه عملیاتو پرمهال بلال ټاون ته تر ټولو وړاندې رسېدلی و.
زبیر ایوب افغانستان انټرنشنل ته د یادې پېښې په اړه ویلي، د هغه کور په اېبټ‌اباد ښار کې بلال ټاون ته نږدې دی؛ د شپې شاوخوا اته بجې وې هغه په کور کې و، چې ناڅاپه یې د چورلکې زورور غږ واورېد.
هغه وویل، کله چې له کوره ووت نو له لرې یې د اېبټ‌اباد په اسمان کې درې چورلکې ولیدې؛ هغه د چینوک چورلکې وې، چې خورا لوړ او وېروونکی غږ یې لاره. هغه وايي: «زه لاهم له پېښې ناخبر وم. ما فکر کاوه، چې ښایي کوم لوړپوړی پوځي چارواکی هلته راغلی وي او دغه الوتکې هغې خواته روانې وي».
نوموړي زیاته کړه، لږ وروسته یو چا هغه ته د بلال ټاون څخه زنګ وواهه او خبر یې ورکړ چې دلته چورلکه پرېوتې ده. هغه وایي: «د دغه خبر په اورېدو سملاسي د بلال ټاون خوا ته روان شوم. په دې موده کې ما د اور وژنې یو موټر هم ولیده، چې د پېښې ځای ته روان و».
د هغه په وینا: «کله چې زه د اسامه کور ته ورسېدم، ومې لیدل چې د هغه د کور دروازه ماته شوې وه، د وېرې فضا خوره وه. ګڼ خلک راټول وو، یوه چورلکه راپرېوتې وه چې له هغې د اور لمبې او لوګي پورته کېدل؛ په داسې حال کې چې دوه نورې چورلکې لږې لرې ولاړې وې، د پېښې ځای ته نږدې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ (PMA) د وخت قوماندان جنرال راحیل شریف (چې وروسته د پاکستان د پوځ مشر شو) ولاړ و او له بل افسر سره یې خبرې کولې، چې دا زموږ چورلکه نه‌ده».
د خبریال په وینا، تر هغه وخته پورې هیڅوک نه پوهېدل او نه هم امنیتي چارواکو چا ته ویل چې یادې چورلکې د چا دي، د چا پر ضد عملیات شوي او څوک یې موخه و. هغه وویل، ټوله شپه په سیمه کې پاتې شو او خپلې رسنۍ ته یې د چورلکې د پرېوتو راپور ورکړ؛ خو ځایي چارواکو له څه ویلو ډډه کوله.

100%

هغه وایي، د سهار شاوخوا شپږ بجې د امريکا د وخت ولسمشر بارک اوباما په يوه ويډيويي پیغام کې اعلان وکړ چې د امريکا ځانګړو ځواکونو اسلام‌اباد ته نږدې په اېبټ‌اباد ښار کې د یو لړ عملياتو پرمهال د القاعدې مشر اسامه بن لادن وژلی دی.
د هغه په خبره، د امريکا د ولسمشر دغه اعلان له يوې حيرانتيا کم نه و، په څو شېبو کې دغه خبر د نړۍوالو او ځایي رسنيو سرټکی شو او د پاکستان نوم په دې ډول یادېده چې د نړۍ لومړی نمبر «ترهګر» هلته وژل شوی دی.
هغه وړاندې وایي، تر دغه عملياتو وروسته اېبټ‌اباد ښار د څو مياشتو لپاره د ټولې نړۍ د پاملرنې مرکز پاتې شو؛ څو ورځې وروسته ګڼو نړۍوالو رسنیو له اېبټ‌اباد ښاره راپورونه وړاندې کول.
تر عملیاتو ۱۵کاله وروسته؛ د اسامه بن لادن استوګنځی په تش ډګر بدل شوی
د اېبټ‌اباد تر عملياتو ۱۵ کاله تېر شوي؛ خو نن هم دغه سيمه د بن لادن د ودانۍ په نوم پېژندل کېږي. د پاکستان حکومت تر دغه عملياتو څو ورځې وروسته دغه پیاوړې ودانۍ ونړوله.
نن ورځ هلته ودانۍ نه‌شته، خو اوس په دغه ځای کې تش ډګر ليدل کېږي چې ماښام مهال ماشومان په‌کې کرېکټ کوي. خو د ودانۍ ځینې پاتې شوني او د هغې د پیاوړو ستنو نښې لاهم هلته پر ځمکه لیدل کېږي.
ځایی خلک وايي، چې دغه ځمکه اوس د عوایدو د ریاست ملکیت ګرځېدلې. د پاکستان حکومت لاتراوسه په دغه تش ډګر کې د ودانۍ جوړولو په اړه پرېکړه نه‌ده کړې.
یادې ځمکې ته نږدې یو ځایي اوسېدونکي وویل، څه موده وړاندې د بلال ټاون اوسېدونکي د اېبټ‌اباد کمېشنر ته ورغلي وو او له هغه یې غوښتنه کړې وه چې په دې غونډۍ کې د نجونو لپاره یو ښوونځی جوړ کړي؛ خو کمېشنر دغه وړاندیز ونه مانه.
وروسته د سیمې ځینو ځوانانو هلته د لوبو د ډګر جوړولو غوښتنه وکړه؛ خو دغه وړاندیز هم ونه منل شو او اوس ویل کېږي، چې د پاکستان حکومت هلته د دولتي کارکوونکو لپاره د کورونو جوړولو پلان لري؛ خو تراوسه یې عملي بڼه نه‌ده لیدل شوې.
د یادې سیمې اوسېدونکي وايي، له هغه وخت راهیسې چې بن لادن ووژل شو د نړۍ له ګوټ، ګوټ څخه د رسنیو استازي وخت ناوخت یادې سیمې ته ورځي او له هغه ځایه ځانګړي راپورونه چمتو کوي.
په تېرو پنځلسو کلونو کې د اسامه کمپاونډ شاوخوا ګڼ نوي کورونه جوړ شوي او هلته د ځمکې بیې هم د پخوا پرتله د پام وړ لوړې شوې دي. ځایي اوسېدونکي وايي، چې په یاده سیمه کې له تېرو څو کلونو راهیسې ډېر پرمختګ شوی، سړکونه او کوڅې پخې شوې، په عصري بڼه کورونه جوړ شوي چې له امله یې اوس دا په یوې عصري سیمه بدله شوې ده.

100%

د اسامه بن لادن ګاونډیان د هغه وژنه «ډرامه» بولي
د ۱۵ کلونو په تېرېدو د بلال ښار اوسېدونکي لاهم نه مني، چې ګواکې اسامه بن لادن دې په دغه سیمه کې وژل شوی وي. ډېری ځايي خلک یاده پېښه د امریکا او پاکستان ګډه «ډرامه» بولي.
د ځايي خبریال زبیر ایوب په وینا، هغه څو ځله د اسامه کمپ غونډۍ ته تللی دی؛ خو لاهم خلک د هغه مړینه نه مني. د هغه په وینا، ګڼ خلک په دې باور دي چې د پېښې پرمهال اسامه په خپل استوګنځي کې نه و.
د عملیاتو په اړه د پاکستان پر ناخبرۍ نیوکې
تر یادو عملیاتو څو ورځې وروسته په پاکستان کې د څه مودې لپاره په دې اړه بحث روان و، چې ایا د پاکستان استخباراتي ادارو د دغه عملیاتو په اړه معلومات لرل او که دوی ته په دې اړه هیڅ معلومات نه و ورکړل شوي؟
په اېبټ‌اباد کې مېشت خبریال رشید جاوېد وویل، هغه فکر کاوه دا شونې نه‌ده چې دومره لوی عملیات یوې پوځي اډې ته نږدې ترسره شي او د پاکستان امنیتي ادارې ترې ناخبره وي.
هغه وایي، داسې راپورونه هم شته چې په دربان سیمه کې امریکایي چورلکو ته تېل رسول شوي وو چې ظاهرا دا په ګوته کوي چې حکومت ښایي د پېښې په اړه لا دمخه خبر و.
له بلې خوا د پاکستان حکومت هغه وخت ټینګار کاوه، چې د دغه عملیاتو په اړه هیڅ معلومات نه‌لري؛ خو له پېښې وروسته د پاکستان پر حکومت سختې نیوکې وشوې او نیوکه کوونکو یاد عملیات د پاکستان حکومت یوه لویه امنیتي تېروتنه بللې وه.
تر پراخو نیوکو وروسته د پاکستان حکومت د دغه هېواد د سترې محکمې قاضي جاوېد اقبال په مشرۍ د اېبټ‌اباد کمېسیون په نوم د یوه څېړنیز کمېسیون له جوړولو خبر ورکړ. دغه کمېسیون د پېښې په اړه قضايي څېړنه وکړه او ۳۳۶ مخیز راپور یې چمتو کړ؛ خو د کمېسیون راپور تراوسه نه‌دی رسنیز شوی.
د اسامه بن لادن تر وژنې وروسته بدلونونه
پوښتنه دا ده، چې په تېرو پنځلسو کلونو کې په پاکستان کې کوم بدلونونه راغلي دي، د اسامه بن لادن مړینې القاعدې او اړوندو پوځي سازمانونو ته یې څومره لوی زیان واړاوه؟
د دفاعي چارو شنونکی او د پېښور پوهنتون استاد حسین شهید سهروردي افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د اسامه بن لادن مړینه د القاعدې شبکې او نورو اړوندو سازمانونو لپاره یوه لویه ضربه وه.
هغه وويل، چې د اسامه وژنې د القاعدې ملا ماته کړه او د داعش سازمان بنسټ يې کېښود. د حسين شهيد په وينا، په اېبټ‌اباد کې د القاعدې د مشر راڅرګندېدل د پاکستان لپاره لوی «شرم» و؛ ځکه نوموړی هغه مهال هغه د نړۍ لومړی نمبر «ترهګر» و او ټوله نړۍ د هغه په لټه کې وه.
د هغه په وینا، تر دغه عملياتو وروسته پاکستان د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په برخه کې هم ځینې ګامونه پورته کړل، د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې څانګه (CTD) جوړه شوه او په ټول هېواد کې د ترهګرو پر وړاندې عمليات ګړندي شول.
په پېښور کې مېشت خبریال محمود جان بابر وايي، د اسامه بن لادن تر وژنې وروسته د القاعدې شبکې ځواک خورا کمزوری شوی چې په پاکستان کې پر وسله‌والو سازمانونو یې هم اغېز کړی دی.
هغه وایي، چې په دغه هېواد کې ګڼ پوځي سازمانونو په بېلابېلو ډولونو له القاعدې سره تړاو لاره؛ خو اوس دغه سازمانونه خورا کمزوري شوي او د عامو خلکو په منځ کې یې ملاتړ پېکه شوی دی.

د پاکستان د سند ایالت چارواکو هم په طبي زده کړو د بوختو افغان محصلانو د اېستلو پرېکړه کړې

۱۹ وږی ۱۴۰۵ - ۱۰ سپتمبر ۲۰۲۶، ۱۲:۵۶ GMT+۱
•
فضل عزیز
100%

د پاکستان له پنجاب ایالت وروسته په سند ایالت کې هم د طب په زده‌کړو بوختو افغان محصلانو ته ویل شوي چې د پاکستان د طبي شورا (پي اېم ډي سي) د لارښوونې له مخې باید افغانستان ته ستانه شي.

په کراچۍ کې د جناح سند طبي پوهنتون افغان محصلانو ته ویلي: «محصلان مکلف دي چې د سپټمبر تر ۹مې پورې د پوهنتون اړوندې څانګې ته مراجعه وکړي، اړین اسناد وسپاري او ټولې اداري چارې بشپړې کړي».

د دغه پوهنتون یوه محصل د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې دی د طب پوهنځي د وروستي کال محصل دی او په دغه پوهنتون کې له ده سره ټول ۱۶ افغان محصلان دي چې شپږ یې نجونې دي.

هغه زیاته کړه،چې ټول دغه محصلان د «اقبال بورس» له لارې پاکستان ته د زده‌کړو لپاره راغلي، ویزې او ټول قانوني اسناد لري، خو بیا هم ورته د بېرته ستنېدو ویل شوي دي.

نوموړي وویل، چې د پاکستان د طبي شورا او پوهنتون له اعلامیې وروسته یې په کراچۍ کې د طالبانو له کونسلګرۍ سره هم لیدلي دي. د هغه په وینا، د طالبانو کونسلګرۍ ورته ویلي چې په دې اړه به له طبي شورا او پوهنتون سره خبرې وکړي، خو تر اوسه یې کوم ځواب نه دی ترلاسه کړی.

100%

په کراچۍ کې د ډاو طبي پوهنتون یوه افغان محصل هم افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې دی د طب د وروستي کال محصل دی او دغه پوهنتون هم د افغان محصلانو په تړاو د جناح سند طبي پوهنتون په څېر مکتوب صادر کړی دی.

په دغه پوهنتون کې ۲۲ افغان محصلان دي چې اته یې نجونې دي.

پر سند او ډاو پوهنتونونو سربېره د ایالت په نورو پوهنتونونو او پوهنځیو کې هم شاوخوا ۲۰۰ افغان محصلان د طب په زده‌کړو بوخت دي چې نږدې ۷۰ یې نجونې دي.

د افغان محصلانو په وینا، ټول محصلان ویزې لري او د بورسونو له لارې پاکستان ته راغلي دي.

یو تن مخصل وویل: «زياته اندېښنه مو دا ده چې زده‌کړې مو په سمه توګه روانې وي، خو ناڅاپه راته له پوهنتون نه د وتلو وویل شي. نه پوهېږو چې څه وکړو او راتلونکی به مو څه وي؟».

د هغه په وینا، محصلان په دې سلا کوي چې د پاکستان د طبي شورا د پرېکړې پر ضد سترې محکمې ته ولاړ شي، ځکه دوی بله لاره نه لري.

دوه ورځې وړاندې د پاکستان حکومت په پنجاب ایالت کې د طبي موسساتو افغان محصلانو ته په یوه خبرتیا کې ویلي وو چې د نوې پالیسۍ له مخې باید پوهنتون یا پوهنځی پرېږدي او بېرته افغانستان ته ستانه شي.

د پاکستان دې پرېکړې سختې نیوکې راوپارولې او ګڼو افغان او پاکستاني سیاستوالو پر دې پرېکړې نیوکه کړې ده.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند سجاد حیدر خان نن پنجشنبه (د وږي ۱۹مه)، په خپله اونیزه خبري غونډه کې وویل، چې حکومت د ټولو افغان محصلانو د اېستلو پرېکړه نه ده کړې.

د هغه په وینا، هغه افغان محصلان چې د پاکستان ویزې لري، خپلو زده کړو ته دوام ورکولی شي، خو افغان محصلان وايي، دوی د ویزو او قانوني اسنادو له درلودو سره سره، اخراجیږي.