ذکیه محقق، دختر محمد محقق از رهبران سیاسی میگوید که با گذشت نزدیک به پنج سال از حاکمیت طالبان، وضعیت حقوق زنان در افغانستان پیوسته وخیمتر شده و کشورهای اسلامی باید بهجای سکوت، اقدامات عملی و راهحلهای مشخص ارائه کنند.
او در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال افزود که این کشورها تاکنون اقدام موثری انجام ندادهاند و طالبان نیز از مواضع خود عقبنشینی نکرده است.
دختر رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، روز سهشنبه ۲۳ سرطان، درباره نشست زنان سازمان همکاری اسلامی در اسلامآباد توضیح داد.
ذکیه محقق تاکید کرد که اقدامات طالبان در قبال زنان، اقلیتها، اقوام و مذاهب هیچ ارتباطی با دین اسلام ندارد و این گروه از نام اسلام سوءاستفاده میکند. او همچنین بر تشکیل یک حکومت مردمسالار در افغانستان تاکید کرد.
او با اشاره به محرومیت پنجساله زنان افغان از تمامی حقوقشان افزود که بزرگترین قربانی شرایط کنونی در افغانستان زنان هستند و جبران این آسیبها برای جامعه طی سالهای آینده ممکن نخواهد بود.
خانم محقق به پیامدهای ادامه سیاستهای طالبان اشاره کرد و گفت که در افغانستان سیستمی وجود ندارد که از زنان به عنوان انسان صاحب کرامت حفاظت کند. به باور او با تداوم این وضعیت، جامعه با سقوط به پایینترین سطح ممکن مواجه خواهد شد.
ذکیه محقق با اشاره به برگزاری نشست زنان کشورهای اسلامی تاکید کرد که زنان افغان باید در این نشست حضور میداشتند تا گامهایی در جهت ارتباط با این کشورها و بلند کردن صدای دختران افغان بردارند.
دختر محمد محقق با بیان اینکه در حال حاضر هیچ کشوری حاضر به اقدام عملی نیست، خواستار آن شد که در آینده نزدیک اجماع بزرگتری شکل گیرد و کشورهای اسلامی، غربی و معتقد به حقوق بشر به کمک مردم افغانستان بشتابند.
سازمان همکاری اسلامی متشکل از ۵۷ کشور مسلمان در تازهترین نشست خود، محدودیتهای طالبان بر آموزش و اشتغال زنان را مغایر با فرهنگ اسلامی دانسته و هشدار داده که این رویکرد به چهره اسلام آسیب میزند.
تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان روز سهشنبه، ۲۳ سرطان گزارش داد که این مکتب در روستای شاکی ولسوالی جغتو ساخته شده است.
این مکتب با حضور باشندگان محل، مسئولان محلی معارف طالبان و دانشآموزان گشایش یافت.
رحمتالله احمدی، رئیس یک بنیاد خیریه گفت که این لیسه با هزینه باشندگان محل و شهروندان افغانستان مقیم خارج از کشور ساخته شده است.
هزینه ساخت این مکتب هفتونیم میلیون افغانی اعلام شده و گفته میشود بیش از ۴۰۰ دانشآموز از آن بهرهمند خواهند شد. دانشآموزان این مکتب که پیش از این در فضای باز درس میخواندند، از ساخت این مکتب ابراز خرسندی کردند.
پیش از این نیز باشندگان ولسوالیهای راغستان بدخشان، نجراب کاپیسا، اشترلی دایکندی و شماری دیگر از مناطق افغانستان ساختمان چندین مکتب و درمانگاه را با هزینه شخصی اعمار کردهاند.
شهروندان افغانستان با ساخت مکاتب با هزینه شخصی، علاقه خود به آموزش و تحصیل فرزندانشان را نشان دادهاند.
طالبان اما پس از بازگشت به قدرت در افغانستان، دروازههای مکاتب را به روی دختران بالاتر از صنف ششم بسته و بر ایجاد و گسترش مدارس دینی تمرکز داشته است.
در این نشست که روز جمعه در «اتاق بازرگانی و صنعت پیاچدی هند» برگزار شد، وزیر طالبان به زبان فارسی سخن گفت و یک مترجم صحبتهای او را به انگلیسی برگرداند.
براساس ویدیوهای منتشرشده، مترجم این نشست در بخشی از ترجمه سخنان وزیر طالبان درباره استقبال گرم از او در دهلی نو و رابطه قدیمی مردم افغانستان و هند، میگوید: همانطور که پیشتر شما ذکر کردید، دیانای ما یکی است.
بررسیهای افغانستان اینترنشنال از ویدیوهای متعدد این نشست که در رسانههای هندی منتشر شده، نشان میدهد وزیر طالبان هیچ اشارهای به یکسان بودن دیانای هندیها و افغانها نمیکند و ترجمه ارائهشده دقیق نیست.
عطاءالله عمری به زبان فارسی میگوید: «این بار اول من است که به هند میآیم. از خُردی (کودکی) در ارتباط تجارت با هندوستان، رفتوآمد با هندوستان و مناسبات خوب و قدیمی مردم عزیز افغانستان و هندوستان، [چیزهایی] در ذهن داشتم. روزی که اینجا آمدیم و در خاک هندوستان قدم گذاشتیم، استقبال بزرگان حکومت و وزرا، روسا و هر فرد ملت عزیز هندوستان را میبینیم، روحیه ما عالی میشود.»
مترجم که به نظر میرسد یک مرد هندی است و در تصویر دیده نمیشود، سخنان وزیر طالبان را اینگونه ترجمه کرده است: «این نخستین سفر من به هند است. اما رابطهٔ هند و افغانستان فقط رابطهٔ امروز نیست. از همان نخستین روزی که وارد هند شدم، از سوی دولت هند، وزیر امور خارجه و هر کسی که ملاقات کردم، با استقبال گرمی روبهرو شدم. احساس میکنم که در میان مردم خودم هستم. بنابراین، احساس نمیکنم که در یک جای بیگانه باشم. پس این کشورِ ماست، و همانطور که شما گفتید، احساس میکنم دیانای ما یکی است. اصل مطلب همین است.»
این ترجمه که به صورت همزمان انجام شده، ظاهراً دقیق نیست. بررسی افغانستان اینترنشنال از بخشهای دیگر سخنان وزیر طالبان و ترجمه انگلیسی آن نشان میدهد مترجم در بخشهای دیگری نیز کلماتی را به سخنان او افزوده و بخشهایی را حذف کرده است.
وزیر طالبان علاوه بر اینکه عبارت «دیانای» را به زبان نمیآورد، از جملاتی مانند «احساس میکنم در میان مردم خودم هستم»، «احساس نمیکنم در یک جای بیگانه باشم» و «این کشور ماست» نیز استفاده نمیکند.
در این نشست، در کنار وزیر طالبان، دیپلوماتهای ارشد این گروه، از جمله سفیر طالبان در دهلی نو، حضور داشتند، اما هیچگونه تصحیح یا اعتراضی به ترجمه سخنان عطاءالله عمری نشان ندادند. اداره طالبان تاکنون به طور رسمی درباره این اظهارات توضیحی نداده است.
با این حال، در شبکه اجتماعی اکس، چندین کاربر و فعال رسانهای نزدیک به طالبان به اشتباه در ترجمه سخنان وزیر طالبان اشاره کرده و با بازنشر ویدیوهای این نشست، تصریح کردهاند که عطاءالله عمری چیزی درباره دیانای نگفته است.
شماری از رسانههای هندی، از جمله ایانآی، ترزدی تایمز و نیوز۱۸، نیز سخنان منتسب به وزیر زراعت طالبان را از زبان مترجم پوشش دادهاند و به نقل از عطاءالله عمری نوشتهاند که دیانای هندیها و افغانها یکی است. در این گزارشها هیچ اشارهای به خطای ترجمه سخنان وزیر طالبان نشده است.
واکنشها در پاکستان
در میان واکنشها، به نظر میرسد بیشترین آنها مربوط به کاربران و رسانههای پاکستانی است.
پاکستان تیوی، رسانه دولتی پاکستان، در گزارشی در همین مورد، طالبان را نماینده یک «ایدئولوژی افراطی» خواند که شهروندان افغانستان، به ویژه زنان، را از حقوق اساسیشان محروم کرده است. این رسانه افزود در سوی دیگر، در هند، جنبش هندوتوا که بهعنوان پشتوانه ایدئولوژیک حزب بهاراتیا جاناتا، حزب حاکم هند، شناخته میشود، رویکردی مشابه طالبان در خشونتهای گجرات در سال ۲۰۰۲ و به حاشیه راندن مسلمانان داشته است.
گزارشگر این رسانه در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، گفت: «پس شاید عمری واقعاً شباهتی دیده باشد. شاید او به نکتهای اشاره کرده باشد.»
او افزود «هر دو نظام (اداره طالبان و حکومت هند) متهم شدهاند که تحمل اندکی در برابر مخالفت، اختلافنظر یا تفاوت دارند» و به باور منتقدان، در هر دو کشور «کسانی که ایدئولوژی حاکم را به چالش میکشند، اغلب با ارعاب، سرکوب یا حتی پیامدهای بدتری روبهرو میشوند.»
این گزارش ادامه میدهد: «پرچمها متفاوتاند، سرودهای ملی متفاوتاند، اما اگر از ظاهر عبور کنید و عمیقتر نگاه کنید، شباهتهای بسیار زیادی را خواهید دید. پس شاید واقعا دیانای [طالبان و حکومت هند] یکی باشد.»
اکسپرس تریبون، رسانه نزدیک به ارتش پاکستان، نیز این خبر را پوشش داد که وزیر زراعت طالبان در دهلی نو به هندیها گفت: «دیانای ما یکی است.»
این رسانه افزود که این اظهارات در حالی مطرح میشود که تماسها و روابط میان هند و حکومت طالبان، با وجود آنکه دهلی نو هنوز حکومت طالبان را بهطور رسمی به رسمیت نشناخته، بهطور پیوسته در حال گسترش است.
در همین گزارش، اکسپرس تریبون افزود پاکستان بارها حکومت طالبان را متهم کرده است که در مهار فعالیتهای تحریک طالبان پاکستانی ناکام بوده و به «تروریستهای مورد حمایت هند» اجازه داده است از خاک افغانستان فعالیت کنند.
آفتاب خان، یک کاربر پاکستانی، نیز نوشت وزیر طالبان هند را «خانه دوم» خود خواند و گفت هند و افغانستان «دیانای مشترک» دارند. او این اظهارات را «نهایت خیانت» به پاکستان خواند که به گفته او، در کنار طالبان جنگیده است. او افزود: «و حالا آنها با رقیب سرسخت ما، هند، علیه ما همدست شدهاند.»
او خطاب به دولت پاکستان گفت «وقت آن رسیده که مارها را بشناسی.»
همدلی وزیر طالبان با هند
هرچند آن بخش از سخنان منتسب به وزیر زراعت طالبان درباره یکسان بودن دیانای هندیها و افغانها ناشی از یک خطای ترجمه است، اما عطاءالله عمری سخنان همدلانه دیگری درباره آنچه «دوستی قدیمی هند و افغانستان» خواند، بیان کرد.
او هند را «دوست خوب و قدیمی» خواند و ابراز امیدواری کرد که این کشور در زمینه گذار افغانستان از زراعت و مالداری سنتی به مدرنسازی این حوزه کمک کند.
عمری همچنین گفت که دوستی افغانستان و هند، پدیده امروز نیست و «صدها سال قدامت دارد.»
او در ادامه افزود که در ولسوالیای که او از آنجا میآید، «هزاران خانه» متعلق به شهروندان «اهل هنود» وجود دارد و در کنار دیگر مردم «در یک منطقه و بازار» زندگی میکنند و هیچگونه تفاوتی میان هم قائل نمیشوند. عطاءالله عمری در ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب متولد شده است.
طالبان که پیشتر به عنوان متحد سنتی پاکستان شناخته میشد، در سالهای اخیر روابط خود را با دهلی نو، رقیب دیرینه اسلامآباد، گسترش داده است. این در حالی است که روابط طالبان و پاکستان در ماههای اخیر بر سر آنچه اسلامآباد پناه دادن طالبان به شبهنظامیان مخالف پاکستان میداند، تیره شده و تا «جنگ آشکار» پیش رفته است.
در کمتر از یک سال گذشته، دستکم چهار وزیر طالبان به دهلی نو سفر کردهاند. هند همچنین سفارت افغانستان در دهلی نو و قنسولگریهای افغانستان در مومبای و حیدرآباد را به دیپلوماتهای طالبان واگذار کرده است.
آیا چیزی به نام «دیانای واحد» بین هندیها و افغانها وجود دارد؟
بر اساس پژوهشهای ژنتیکی، دانشمندان میگویند نمیتوان از «دیانای واحد» برای مردم افغانستان یا هند سخن گفت. هر دو کشور از نظر ژنتیکی بسیار متنوع هستند و جمعیتهای آنها در نتیجه هزاران سال مهاجرت و آمیختگی شکل گرفتهاند.
با این حال، افغانستان و هند امروزی پیشینهای طولانی از پیوندهای تاریخی، فرهنگی و تجاری دارند.
پژوهشی که در مجله پلوس وان (PLOS ONE) منتشر شده و بر پایه بررسی بیش از ۵۰۰ نمونه از پنج گروه قومی افغانستان انجام شده، نشان میدهد افغانستان در چهارراه ژنتیکی اوراسیا قرار دارد و مردم آن ترکیبی از مؤلفههای ژنتیکی آسیای مرکزی، جنوب آسیا، غرب آسیا و شرق آسیا هستند. نویسندگان این پژوهش میگویند افغانستان محل تلاقی جریانهای ژنتیکی بوده است، نه یک جمعیت ژنتیکی مجزا.
در مورد هند نیز پژوهش دیوید رایش و همکارانش که در نشریه نیچر (Nature) منتشر شده، نشان میدهد تقریباً همه جمعیتهای این کشور از آمیزش دو مؤلفه نیاکانی اصلی شکل گرفتهاند و نسبت این دو مؤلفه در گروههای مختلف هند متفاوت است؛ موضوعی که از تنوع بالای ژنتیکی در این کشور حکایت دارد.
همچنین، پژوهش تازهای که با بررسی ۲ هزار و ۷۶۲ ژنوم کامل از سراسر هند و انتشار نتایج آن در مجله سل (Cell) انجام شده، این تصویر کلی را تأیید میکند و نشان میدهد تاریخ ژنتیکی مردم هند بسیار پیچیده است و نمیتوان از یک ترکیب ژنتیکی واحد برای همه هندیها سخن گفت.
