فرمانده واحد مرزبانی زابل از اخراج سه هزار و ۹۹۰ مهاجر افغان از طریق گذرگاه مرزی میلک در استان سیستانوبلوچستان در دو روز اخیر خبر داد. پرویز قاسمزاده دلیل اخراج آنان را «ورود و اقامت غیرقانونی و پایان اعتبار گذرنامه» آنها عنوان کرده است.
رسانههای ایرانی روز چهارشنبه به نقل از فرمانده واحد مرزی زابل گزارش دادند که این مهاجران افغان در مناطق مختلف ایران شناسایی، بازداشت و اخراج شدهاند.
آقای قاسمزاده برقراری امنیت در مرزها را از اولویتهای نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی عنوان کرده و افزوده است که اتباع خارجی برای ورود، اقامت و خروج از ایران باید از مراجع قانونی اقدام کنند.
پیش از این فرمانده مرزبانی خراسان رضوی ایران اعلام کرد که از آغاز سال ١٤٠٢ تا پایان ماه قوس، ٥٢٠ هزار مهاجر افغان بدون مدرک، تنها از طریق مرز دوغارون و تایباد اخراج شدهاند.
براساس گزارشهای کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان، افغانها شش درصد جمعیت ساکن ایران را تشکیل میدهند و در ماههای اخیر با اخراج گستردهای مواجه شدهاند.
بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) اعلام کرد که سازمان ملل از زمان بازگشت طالبان ٢.٩ میلیارد دالر را به این کشور انتقال داده است. سیگار در گزارش تازه خود نوشت امریکا در این مدت ٢.٦ میلیارد دالر در اختیار سازمان ملل قرار داده است.
دفتر سیگار در گزارشی که روز چهارشنبه (١١ دلو) نشر کرد، نوشت که سازمان ملل و دیگر سازمانها این مقدار پول را برای کمکهای بشردوستانه هزینه کردهاند.
برپایه این گزارش، ١.٧ میلیارد دالر از این کمکها از بودجه وزارت خارجه امریکا و اداره توسعه بینالمللی این کشور برای حمایت از فعالیتهای بشردوستانه در افغانستان تامین شده است.
در این گزارش آمده است که به دلیل کاهش کمکهای اهدا کنندگان، احتمال کاهش کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان وجود دارد.
در گزارش سیگار آمده است که طالبان از انتقال پول از طریق سازمان ملل به افغانستان به بانک مرکزی تحت کنترول این گروه سود برده، زیرا سازمان ملل به واحد پولی افغانی نیاز دارد و آن را در بدل دالر از بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان به دست آورده است.
در گزارش سیگار همچنین آمده است کمکهای خارجی برای حمایت از افغانستان در ٢٠ سال گذشته بیش از ٨ میلیارد دالر در سال بوده است که ٤٠ درصد تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل میدهد و سه چهارم آن را تامین مالی میکند.
بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان در گزارش ماه عقرب خود اعلام کرد که امریکا در دو سال گذشته بیش از ٧ میلیارد دالر برای امور بشردوستانه و پناهجویان افغان مصرف کرده است.
وزارت دفاع طالبان درباره احتمال حملات «تروریستی» به پایگاهها و نهادهای این وزارت در کابل هشدار داده است. طبق سندی که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، رئیس ستاد ارتش طالبان از احتمال «تحرکات نظامی» مخالفان در اطراف این پایگاهها خبر داده است.
برپایه نامهای که محمدامیرخان حقانی، فرمانده قول اردوی ۳۱۳ مرکزی طالبان در کابل به واحدهای زیردستش صادر کرده، این دستور ابلاغ شده است.
طبق این نامه، فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان در نامهای حدود ۷۰ روز پیش (۹ جمادیاول ۱۴۴۵/۲ قوس ۱۴۰۲) به قول اردوها و پایگاههای ارتش طالبان دستور داده بوده است که تدابیر جدی امنیتی را در محلات نظامی به اجرا بگذارند.
چنانکه که در این نامه آمده، رئیس ستاد ارتش طالبان «براساس گزارشهای بهدست آمده» هشدار داده که «دشمنان وطن و تروریستان» با استفاده از فرصت، تلاش میکنند برای ناامن نشان دادن وضعیت امنیتی دست به یک رشته «حملات تروریستی» به تاسیسات نظامی و قراولها (دیدبانیها) انجام دهند.
در این نامه به صورت مشخص از فرماندهی «فرقه ۲۲۱ شهید آفتاب»، لواهای اول، دوم، سوم و گانیزیونهای پلچرخی، دارالامان و سروبی کابل خواسته شده که وضعیت محلات خود را تحلیل و ارزیابی همهجانبه کنند.
ستاد ارتش طالبان به بخشهای نظامی دستور داده است که خلاهای امنیتی را رفع کنند و شیوههای حمایتی را فعال نگهدارند.
رئیس ستاد ارتش طالبان در نامه خود دستور داده است که در زمان آغاز رسمی کاری و ختم آن در دیدبانیها و دروازهها از ایجاد ازدحام جلوگیری شود.
در نامه همچنین نوشته شده که بخشهای نظامی طالبان «رژیم دخولی و خروجی» از پایگاههای نظامی را به شدت کنترل کنند.
در این سند همچنین تاکید شده که نیروهای نظامی پیش از حرکت قطارهایشان گزارش آن را به بخش سوق و اداره قول اردوی ۳۱۳ مرکزی طالبان در کابل ارائه کنند.
در این نامه ستاد ارتش طالبان به بخش سوق و اداره بخشهای نظامی دستور داده است که از اجرایی شدن دستورهای نظامی نظارت کنند.
حملات گروههای مسلح مخالف طالبان در کابل و بخشهایی از افغانستان بر پایگاهها و مسیرهای رفتوآمد نظامیان این گروه شدت یافته است.
در تازهترین مورد دیروز، ۱۰ دلو، جبهه آزادی افغانستان از حمله به یک پاسگاه طالبان در شهرک خالد بن ولید در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، خبر داد.
به گفته این جبهه، در این حمله چهار عضو طالبان کشته و دو جنگجوی دیگر این گروه زخمی شدند.
جبهه آزادی در شبکه اکس نوشت که طالبان در این پاسگاه «به بهانه جستوجوی نیروهای امنیتی سابق بر وسایط نقلیه مردم شلیک کرده و به آزار و اذیت مردم اقدام میکنند.»
این سومین حمله جبهه آزادی به قرارگاه و پاسگاههای نظامی طالبان در دو روز گذشته است.
جبهه مقاومت ملی نیز روز چهارشنبه اعلام کرد که یک رنجر حامل طالبان را در شهر تالقان، مرکز ولایت تخار با انفجار ماین کارگذاری شده هدف قرار داده است. این جبهه در این انفجار یک عضو طالبان کشته شده است.
وزارت خارجه چین در پی تقدیم اعتمادنامه سفیر طالبان به رئیسجمهور این کشور، به رسمیت شناختن این گروه را منوط به تشکیل حکومت فراگیر و مبارزه قاطعانه با تروریسم در افغانستان دانست. پیشتر طالبان گفته بود که چین این گروه را به رسمیت شناخته است.
اخیرا بلال کریمی، سفیر طالبان اعتمادنامه خود را به شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، تقدیم کرد و این گروه این کار را «نوعی به رسمیت شناختن» این گروه تلقی کرد.
با این حال، وانگ ونبین، سخنگوی وزارت خارجه چین روز چهارشنبه (۱۱ دلو) در یک نشست خبری گفت که پذیرش اعتمادنامه یک رفتار عادی دیپلوماتیک است.
آقای وانگ افزود که موضوع به رسمیت شناختن طالبان پس از رفع نگرانی جامعه جهانی و مبارزه جدی با تروریسم در افغانستان دنبال خواهد شد.
وزارت خارجه چین در بیانیهای به نقل از او نوشت: «چین به عنوان یک همسایه دوست فغانستان، متعهد به سیاست خارجی دوستانه در قبال مردم افغانستان است و روابط دیپلوماتیک و همکاری را در زمینههای مختلف با این کشور حفظ کرده است.»
این وزارت در بیانیه خود افزوده که جامعه جهانی طالبان را تشویق میکند که به نگرانیهای بینالمللی فعالانه پاسخ دهد و به صورت مشترک به بازسازی و توسعه افغانستان کمک کند.
با این حال، سخنگوی وزارت خارجه چین خواستار افزایش تعامل و تبادل نظر جامعه جهانی با طالبان شد.
این در حالی است که قبول اعتمادنامه سفیر طالبان در چین به عنوان اقدامی دیپلوماتیک و نمادین هدف انتقادهای بسیاری را برانگیخته است.
جبهه مقاومت ملی و شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان این اقدام را خلاف قوانین بینالمللی خواندهاند و امریکا خواستار روشن شدن موضع چین در برابر به رسمیت شناختن طالبان شده است.
سخنگوی وزارت خارجه امریکا در واکنش به دریافت اعتمادنامه سفیر طالبان از سوی رئیسجمهور چین گفت که هنوز موضع بیجینگ در قبال به رسمیتشناختن طالبان واضح نیست.
کمیته روابط خارجی کانگرس امریکا نشستی برای بررسی انتقامجویی طالبان علیه همکاران پیشین افغان نظامیان امریکایی برگزار میکند. این نشست با حضور جمهوریخواهان، دموکراتها و کهنهسربازان حامی این همکاران محلی امریکاییها برگزار میشود.
براساس اعلامیه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا، قرار است این نشست بعد از ظهر روز چهارشنبه (١١ دلو) برگزار شود.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در واکنش به انتقادها از انتقامگیری این گروه از همکاران محلی پیشین ارتش امریکا در افغانستان گفته که فرمان عفو عمومی پابرجا است و هیچکسی در معرض انتقامجویی نیروهای این گروه قرار ندارد.
سخنگوی طالبان در گفتوگو با رادیو ملی تحت کنترول این گروه گفت که در حال حاضر هزاران نظامی حکومت پیشین در کشور «با خیال آرام» زندگی میکنند.
این در حالی است که دفتر سیاسی سازمان ملل در افغانستان، یوناما، در گزارشی در ماه اسد گذشته اعلام کرد که طالبان بیش از ٢٠٠ عضو نیروهای امنیتی پیشین را کشته و عاملان این کشتارها هنوز بازداشت نشدهاند.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، عفو عمومی اعلام کرد و مقامهای این گروه گفتند که نظامیان و مقامهای حکومت پیشین تحت تعقیب قرار نگرفتهاند. اما در جریان بیش از دو سال گذشته گزارشهای متعددی از کشتار نظامیان و کارمندان حکومت پیشین افغانستان به دست افراد طالبان پخش و منتشر شده است.
دیدبان حقوق بشر گفته است که دیوان بینالمللی دادگستری احتمالا میتواند به موضوع نقض نظاممند حقوق زنان در حاکمیت طالبان رسیدگی کند. این موضوع را هدر بار، معاون بخش حقوق زنان این سازمان، در اعلامیهای در وبسایت این نهاد حقوق بشری مطرح کرده است.
خانم بار این موضوع را با اشاره به دو پرونده ادعای «نسلکشی» در دادگاه بینالمللی دادگستری، مطرح کرده است. تازهترین پرونده ادعای افریقای جنوبی علیه اسرائیل درباره «نسلکشی» در نوار غزه و پرونده دیگر ادعای کشور گامبیا علیه میانمار در مورد «نسلکشی» مسلمانان روهینگیا است.
این عضو ارشد دیدبان حقوق بشر افزوده که این دو پرونده در چهارچوب کنوانسیون نسلکشی سال ۱۹۴۸ مطرح شدند، ولی به نظر او، نقض نظاممند حقوق زنان در افغانستان میتواند براساس «کنوانسیون منع هرگونه تبعیض علیه زنان» بررسی شود.
هدر بار در اعلامیه خود نوشته که افغانستان این کنوانسیون را در سال ۲۰۰۳ تایید کرده است. او افزوده که این کنوانسیون به دولتهای عضو اجازه میدهد که علیه دولتهای دیگر در دادگاه بینالمللی دادگستری اقامه دعوا کنند.
معاون بخش حقوق زنان دیدبان حقوق بشر در اعلامیه خود نوشته که طالبان از سال ۲۰۲۱ که قدرت را به دست گرفتند، به سرکوب بیحمانه زنان و دختران و نقض حقوق آنها در همه عرصههای زندگی پرداختهاند.
خانم بار نقض حقوق آموزش، کار، زندگی بدون خشونت، دسترسی به مراقبتهای بهداشتی، شرکت در زندگی عمومی، حرکت آزادانه و حتی قدم زدن در پارک را از مصداقهای سرکوب و نقض حقوق زنان و دختران در افغانستان دانسته است.
این مقام دیدبان حقوق بشر افزوده است که بسیاری از دولتها در سراسر جهان حمله همهجانبه طالبان به حقوق زنان را محکوم کردهاند. به نوشته او، در حالی که دادگاه بینالمللی کیفری به «جرایم بیرحمانه» طالبان رسیدگی میکند، دیوان بینالمللی دادگستری راهکار عملی را در اختیار این دولتها قرار میدهد تا بدرفتاری طالبان با زنان را زیر تحقیقات قضایی قرار دهند.
به باور خانم بار، پروندههایی که اخیرا در این دادگاه بررسی شد، نشان داد که این دادگاه میتواند اقداماتی در زمینه رسیدگی به نقض حقوق زنان در افغانستان روی دست گیرد که میتواند پیامدهای مثبتی داشته باشد.
این ناظر ارشد حقوق زنان در دیدبان حقوق بشر تاکید کرده است که زنان و دختران افغان سزاوار آن هستند که روزی در دادگاه علیه طالبان حضور یابند و دیوان بینالمللی دادگستری در این زمینه میتواند نقش مهمی بازی کند. به نظر خانم بار، دولتهای عضو کنوانسیون منع هرگونه تبعیض علیه زنان میتوانند این امر را تحقق بخشند.
دیوان بینالمللی دادگستری عالیترین دستگاه قضایی سازمان ملل و عمدتا مسئولا رسیدگی به اختلافات حقوقی میان دولتهای عضو این سازمان است. مقر این دادگاه در شهر لاهه هالند است.
طالبان از سال ۱۴۰۰ با صدور فرمانهای پیاپی دختران را از آموزش در مقاطع بالاتر از صنوف ششم و دانشگاه محروم و زنان را از همه عرصههای زندگی اجتماعی از جمله کار، تفریح، ورزش، تماشای ورزش و سفر آزادانه منع کرده است.
رهبران این گروه گفتهاند که این تصمیم را برای اجرای شریعت گرفتهاند و به اعتراضات گسترده داخلی و جهانی را در این مورد توجهی نکردهاند.