وزیر خارجه امریکا: قرار است تهران امروز به طرح پیشنهادی صلح به واشنگتن پاسخ دهد


مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، گفت که قرار است جمعه ۱۸ ثور پاسخ جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی صلح به واشنگتن ارائه شود.
او ابراز امیدواری کرد این پاسخ «جدی» باشد و بتواند مسیر ورود به یک فرآیند مذاکراتی واقعی را باز کند.
روبیو همچنین به دیدار خود با پاپ لئو در ۱۷ ثور اشاره کرد و گفت این دیدار «بسیار مثبت» بوده است.
وزیر خارجه امریکا در ادامه تاکید کرد که حملات ۱۷ ثور ارتباطی با عملیات «خشم حماسی» نداشته است.

در نخستین سالگرد درگیری چهاروزه هند و پاکستان در می ۲۰۲۵، رقابت نظامی میان این دو قدرت هستهای جنوب آسیا وارد مرحلهای تازه شده است. پاکستان برای خرید جنگندههای رادارگریز نسل پنجم جی-۳۵ با چین به توافق اولیه رسیده است؛ اقدام که میتواند توازن قدرت هوایی در منطقه را دگرگون کند.
یک سال پس از عملیات «سندور» هند و پاسخ پاکستان تحت عنوان عملیات «معرکه حق»، آتشبس شکننده همچنان میان این دو کشور برقرار است. اما روابط دهلی و اسلامآباد در پایینترین سطح تاریخی خود قرار دارد. مرزها بسته ماندهاند، تجارت و روابط سیاسی تقریباً متوقف شده و هر دو طرف کماکان خود را پیروز این نبرد میدانند.
تحلیلگران وضعیت کنونی را «درگیری یخزده» توصیف میکنند؛ بحرانی که هر لحظه ممکن است دوباره شعلهور شود.
درگیری ماه می ۲۰۲۵ با حمله مرگبار پهلگام در کشمیر تحت کنترول هند آغاز شد. در این حمله ۲۶ غیرنظامی، عمدتاً گردشگران هندو، کشته شدند. هند گروههای مستقر در پاکستان را مسئول دانست، اما اسلامآباد این اتهام را رد کرد.
چند هفته بعد، هند عملیات «سندور» را علیه اهدافی در کشمیر تحت کنترول پاکستان و ایالت پنجاب آغاز کرد. پاکستان نیز با عملیات «معرکه حق» پاسخ داد. این درگیری چهارروزه به نخستین نبرد گسترده هوایی و پهپادی میان دو قدرت هستهای تبدیل شد و نگرانیهای بینالمللی را برانگیخت.
یک سال پس از این جنگ، هر دو کشور مشغول بازسازی و مدرنسازی توان نظامی خود هستند.
نیروی هوایی پاکستان روز پنجشنبه اعلام کرد که علاوه بر خرید احتمالی جنگنده جی-۳۵، جنگندههای بیشتری از نوع جی-۱۰سی از چین دریافت خواهد کرد و جنگندههای مشترک جیاف-۱۷ نیز ارتقا مییابند.
مقامهای پاکستانی تأکید دارند که این برنامه بخشی از طرح جامع مدرنسازی ارتش پس از جنگ سال گذشته است.
در مقابل، هند عملیات «سندور» را نشانه «برتری هوایی» و «اراده ملی» خود میداند و میگوید پاکستان تحت فشار نظامی مجبور به پذیرش آتشبس شده است. پاکستان اما روایت دیگری دارد. ارتش این کشور اعلام کرده که حملات هند را به خوبی مهار کرده و با بهرهگیری از تجهیزات مدرن چینی، پاسخ مؤثری داده است.
مقامهای نظامی پاکستان هشدار دادهاند که هرگونه حمله آینده با پاسخی «فراتر از تصور» مواجه خواهد شد.
در این میان، جنگنده جی-۳۵ وارد این رقابت شده است. این جنگنده رادارگریز یکی از پیشرفتهترین پروژههای نظامی چین به شمار میرود. جی-۳۵ برای عملیات پنهانکارانه و نبردهای فراتر از دید رادار طراحی شده و به عنوان پاسخ بیجینگ به جنگندههای اف-۳۵ امریکا و سو-۵۷ روسیه شناخته میشود.
اهمیت این موضوع از آنجا بیشتر میشود که هند هنوز هیچ جنگنده عملیاتی نسل پنجم در اختیار ندارد. با وجود خرید جنگندههای رافال فرانسوی و ناوگان بزرگ سوخوهای روسی، پروژه بومی نسل پنجم هند موسوم به آمکا هنوز در مراحل توسعه اولیه قرار دارد.
تحلیلگران نظامی معتقدند حتی ورود دو یا سه اسکادران جی-۳۵ میتواند معادلات هوایی منطقه را تغییر دهد.
جنگندههای رادارگریز به سختی توسط رادارهای زمینی شناسایی میشوند و این مسئله هند را وادار خواهد کرد بخش قابل توجهی از نیروی هوایی خود را به عملیات شناسایی و رهگیری اختصاص دهد.
این توافق همچنین نشانه تعمیق هرچه بیشتر همکاری نظامی چین و پاکستان است. بیجینگ پیش از این جنگندههای جی-۱۰سی، زیردریاییهای کلاس هانگور و سامانههای موشکی پیشرفته را در اختیار پاکستان قرار داده بود.
پاکستان همزمان برنامه موشکی و پهپادی خود را نیز گسترش داده است. آزمایش موشکهای کروز فاتح-۴ و بابُر-۳ بخشی از تلاش اسلامآباد برای بهکارگیری درسهای جنگ ۲۰۲۵ ارزیابی میشود؛ جنگی که نقش پهپادها، موشکهای دقیق و جنگ الکترونیک را برجسته کرد.
در هند نیز نگرانیها نسبت به شکاف فناوری رو به افزایش است. برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که ورود جی-۳۵ ممکن است دهلینو را به خرید سریعتر جنگندههای نسل پنجم خارجی، از جمله سو-۵۷ روسیه، سوق دهد.
با وجود ادامه آتشبس، تنشها همچنان پابرجاست. پروازهای رزمی، آمادهباش نظامی، اختلاف بر سر کشمیر و مناقشه بر سر منابع آب، روابط دو کشور را بسیار شکننده نگه داشته است. گفتوگوهای رسمی نیز عملاً متوقف شدهاند.
کارشناسان هشدار میدهند که خطر اصلی نه جنگ تمامعیار، بلکه محاسبه اشتباه در فضای رقابت تسلیحاتی نوین است؛ فضایی که در آن پهپادها، موشکهای دقیق و جنگندههای رادارگریز زمان تصمیمگیری را به شدت کاهش میدهند و مدیریت بحران میان دو قدرت هستهای را دشوارتر میکنند.
در چنین شرایطی، ورود احتمالی جی-۳۵ به ناوگان پاکستان فقط یک معامله تسلیحاتی نیست؛ بلکه آغاز فصل تازهای از رقابت راهبردی میان هند و پاکستان است؛ رقابتی که یک سال پس از جنگ چهارروزه هنوز پایان نیافته و ممکن است در آینده خطرناکتر شود.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای حمله ارتش امریکا به دو نفتکش متعلق به ایران در حوالی بندر جاسک و تنگه هرمز و همچنین «تعرض» به چند نقطه در مناطق ساحلی مشرف به این تنگه را محکوم کرد.
در این بیانیه، این اقدامات «تجاوزکارانه و تحریکآمیز» توصیف شده و آمده است که حملات آمریکا «نقض آشکار» تفاهم آتشبس ۱۹ حمل ۱۴۰۵ به شمار میرود.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین اعلام کرد این اقدام «نقض فاحش» بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل متحد است؛ بندی که بر منع توسل به زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی کشورها تاکید دارد.
در ادامه این بیانیه، این حملات مصداق «عمل تجاوزکارانه» بر اساس قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل توصیف شده است.
بلاول بوتو زرداری، وزیر خارجه پیشین پاکستان، ریشه حملات مرگبار در این کشور را به سازمانهای تروریستی مستقر در افغانستان نسبت داد. او همچنین هند را متهم کرد که از شبهنظامیان در پاکستان برای حمله در این کشور حمایت میکند.
بلاول بوتو زرداری، رئیس حزب مردم پاکستان، پنجشنبه ۱۷ ثور، در گفتوگو با فرانس۲۴ گفت: «متاسفانه، بیشتر حملات مرگباری که در پاکستان انجام میشود، با سازمانهای تروریستی مستقر در افغانستان ارتباط دارد.»
او افزود دولت هند از سازمانهایی حمایت میکند که پشت فعالیتهای تروریستی در داخل پاکستان قرار دارند.
حکومت پاکستان موضع مشابه دارد و هند و طالبان افغان را به حمایت از شبهنظامیان متهم میکند.
آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان در امور افغانستان، در ۱۳ حمل گفت که حملات هوایی اسلامآباد در خاک افغانستان سبب کاهش حملات تحریک طالبان پاکستانی شده است. او تصریح کرد که طالبان افغان نیز تا حدی از مواضع خود درباره حمایت از تیتیپی عقبنشینی کرده است.
طالبان افغان که روابط نزدیکی با تحریک طالبان پاکستانی دارد، بارها دست داشتن در حملات مرگبار در پاکستان را رد کرده است. طالبان این حملات را مشکل امنیتی و داخلی پاکستان میداند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در رم دیدار کرد.
این دیدار در شرایطی انجام گرفت که روابط واشنگتن و رم بهدلیل اختلاف نظر بر سر جنگ ایران دچار تنش شده است.
کریم خرم، وزیر اطلاعات و فرهنگ حکومت سابق افغانستان، در واکنش سخنان اخیر رئیس انستیتوت ثبات راهبردی جنوب آسیا درباره احتمال تجزیه افغانستان، گفت که پاکستان علیه هویت و تاریخ افغانستان تبلیغ میکند. خرم میگوید اظهارات رئیس این مرکز تحقیقاتی بازتاب مواضع استخبارات پاکستان است.
آقای خرم روز جمعه، ۱۸ ثور در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که پاکستان فشارهای سیاسی، فرهنگی و تبلیغاتی خود را علیه افغانستان افزایش داده است.
ماریا سلطان، رئیس انستیتوت ثبات راهبردی جنوب آسیا (SSASI) اخیرا گفت که افغانستان در محیط نوظهور منطقهای، جغرافیای خود را از دست خواهد داد. او تاکید کرد که شاید در آینده کشوری با این شکل و ساختار وجود نداشته باشد.
کریم خرم نوشت که بخشی از گفتههای ماریا سلطان درباره دارایی مقامهای طالبان باید از سوی مقامات این گروه پاسخ داده شود اما ادعاهای مربوط به از میان رفتن جغرافیای افغانستان و انکار هویت ملی «واکنش هر افغان» را میطلبد.
آقای خرم تاکید کرد افغانستان کشوری تاریخی است که در طول قرنها شکل گرفته و «نه سازهای مصنوعی مانند پاکستان که بر مبنای تصمیمهای سیاسی ایجاد شده باشد.»
او سخنان ماریا سلطان درباره آینده جغرافیای افغانستان را «تبلیغاتی» دانست.
کریم خرم همچنین پاکستان را به «سرقت» میراث تاریخی و فرهنگی افغانستان متهم کرد.
او اظهارات رئیس انستیتوت ثبات راهبردی جنوب آسیا مواضع سازمان استخبارات پاکستان است و افزود که این اقدامات پس از آغاز جنگ ایران تشدید شده است.
سخنان این محقق پاکستانی واکنش برخی از سیاستمداران افغانستان را برانگیخته است.
رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه سابق افغانستان نیز گفت که سناریوی تجزیه افغانستان در طول تاریخ شکست خورده است. آقای سپنتا افزود افغانستان با وجود مداخلات خارجی، تمامیت ارضی خود را حفظ کرده و مردم به هر تهدیدی پاسخ خواهند داد.
آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان در امور افغانستان، میگوید که آینده افغانستان باید به دست خود افغانها رقم بخورد و هیچ کشور یا نیروی خارجی نباید در امور داخلی این کشور مداخله کند.