مارک روته، دبیرکل ناتو از حملات اخیر امریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» خواند. او روز چهارشنبه در حاشیه اجلاس سران ناتو در انقره گفت: «وقتی آتشبس برقرار است و ایران عملا آن را نقض میکند، کاملا ضروری است که امریکا با قاطعیت واکنش نشان دهد.»
اظهارات او در حالی مطرح شد که بررسی وضعیت تنگه هرمز یکی از محورهای نشست سران ناتو در ترکیه است.
در پی حملات جمهوری اسلامی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز طی ۴۸ ساعت گذشته، تنشها در منطقه بار دیگر شدت گرفته است.
ستاد فرماندهی مرکزی امریکا (سنتکام) بامداد روز چهارشنبه در واکنش به این اقدامات، به بیش از ۸۰ هدف در ایران حمله کرده است.
در سوی دیگر، سپاه پاسداران خبر داد در پاسخ به حملات ایالات متحده، ۸۵ موضع نظامی این کشور، از جمله بندر سلمان، مقر ناوگان پنجم امریکا در بحرین و پایگاه هوایی علی السالم در کویت را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است.
شبکه سیانان به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد برخی متحدان منطقهای با ارسال پیامهایی به تهران و واشنگتن میکوشند مانع از گسترش دامنه درگیریها شوند و آتشبس را حفظ کنند.
هرچند تهران و واشنگتن ۲۵ جوزا برای پایان جنگ به تفاهم دست یافتند، اما تنشهای پراکنده در آبهای منطقه همچنان ادامه دارد.
وزارت خزانهداری امریکا روز گذشته در واکنش به حملات اخیر جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، مجوز موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و برای خاتمه معاملات پیشین، مهلتی ۱۰ روزه در نظر گرفت.
ایالات متحده پیشتر با صدور یک معافیت ۶۰ روزه، صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران را تا ۳۰ اسد از تحریمها مستثنا کرده بود.
روزنامه والاستریت ژورنال پیشتر نوشت بازگشت سریع بازار جهانی نفت به وضعیت پیش از جنگ، افزایش عرضه از سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس و احیای تدریجی ذخایر نفتی جهان، میتواند از توان جمهوری اسلامی برای استفاده از تنگه هرمز بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات با امریکا بکاهد.
تلاش برای حفظ انسجام ناتو
کارزار نظامی امریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان واشنگتن و متحدان اروپاییاش در ناتو تبدیل شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در ماههای اخیر بارها اعضای ناتو را به حمایت ناکافی از ایالات متحده در جنگ با جمهوری اسلامی متهم کرده است.
او حتی هشدار داده واشنگتن ممکن است از ناتو خارج شود یا دیگر به تعهدات دفاع جمعی این ائتلاف پایبند نماند.
آقای ترامپ دیروز در نخستین روز اجلاس سران ناتو در انقره، بار دیگر کشورهای اروپایی را هدف انتقاد قرار داد و درخواست خود را برای همراهی ناتو با امریکا در جنگ ایران، «آزمونی برای سنجش میزان وفاداری متحدان» توصیف کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد رهبران اروپایی در نشست انقره میکوشند دونالد ترامپ را متقاعد کنند بار دیگر بر تعهد امریکا به ناتو تاکید کند.
دبیرکل ناتو با اشاره به این اختلافها گفت هیچ تردیدی درباره «تعهد کامل» واشنگتن به این ائتلاف وجود ندارد و ناتو امنیت ایالات متحده را نیز تضمین میکند.
روته اضافه کرد: «در عین حال، انتظار میرود کشورهای اروپایی و کانادا سطح هزینههای دفاعی خود را با ایالات متحده همتراز کنند و به نظر من این کاملا منصفانه است.»
روته همچنین افزایش بودجه دفاعی اعضای ناتو را «پیروزی» برای ترامپ و «شکست» برای کاخ کرملین توصیف کرد.
بخشی از هدف این سفر، کاهش نگرانیهای اسرائیل درباره احتمال فروش جنگندههای رادارگریز پیشرفته اف-۳۵ به ترکیه است.
هنوز مشخص نیست که آیا این برنامهها در پی حملات امریکا به ایران در طول شب گذشته تغییر خواهد کرد یا نه.
فرماندهی مرکزی امریکا روز سهشنبه در پیامی در اکس اعلام کرد که ارتش امریکا مجموعهای از حملات را علیه ایران آغاز کرده است. به گفته این فرماندهی، این حملات در پاسخ به حملات ایران به سه کشتی تجاری انجام شده که از تنگه هرمز عبور میکردند.
این نهاد نظامی امریکا، حملات ایران را «بیدلیل، خطرناک و نقض آشکار آتشبس» توصیف کرد.
در بیانیه سنتکام جزئیاتی درباره محل حملات، اهداف مورد حمله یا میزان خسارات احتمالی منتشر نشده است.
مقامهای ایرانی تاکنون به این ادعا واکنشی نشان ندادهاند. اما رسانههای حکومتی در ایران از شنیده شدن صدای انفجارهای متعدد در سیریک در جنوب ایران خبر دادند.
