جنرال عاصم منیر: افغانان دې خپله خاوره زموږ پر ضد کارېدو ته نه پرېږدي

افغانستان انټرنشنل ته د دوشنبې په ورځ سیمه ییزو سرچینو دا ومنله، چې د خوست ولایت په یوه هوټل کې د پاکستان د تحریک طالبان غړي په نښه شول.

لومړني راپورونه ښيي، چې په دغه برید کې یوشمېر پاکستاني طالبان وژل شوي؛ خو کره شمېره یې لا روښانه نه ده.

د سرچېنو په وینا، د هوټل چت راپرېوتی او یوشمېر کسان ترلاندې اېسار پاتې دي.

هغوی وایي، چې طالبانو سیمه کلابنده کړې او چاته د تګ راتګ اجازه نه ورکوي.

دمګړۍ طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي، او د شوې مرګژوبلې په اړه احتمالي مالومات په لاس کې نشته.

افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې ویډیو ښیي، چې د چاودنې له ځايه امبولانسونه د ټپیانو په لېږدولو بوخت دي.

په راپور کې راغلي: "دا مهال د بي بي سي ميډیا اکشن برخه د "درملنې" په نوم یو ځانګړی پروګرام لري چې د روغتیا او ناچاودو توکو له امله د ستونزو او ګواښونو په اړه د پوهاوي په برخه کې جوړ شوی، د نوي لارښود له مخې به د هلمند په ازادو رسنیو کې نه خپرېږي. دا خپرونه چې شاوخوا یو نیم ساعت اوږده ده، د دې لارښود له صادرېدو مخکې د سباوون، سکون، غږ او لښکرګاه راډیوګانو څخه خپرېده."

ویل شوي، چې د طالبانو په حکم کې د ښځو په غږ د ژوندۍ او نورو خپرونو وړاندې کول هم شامل دي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز د طالبانو پر دغه اقدام خواشیني څرګنده کړې او له دغې ډلې یې غوښتي، چې په خپلې پرېکړې له سره غور وکړي. دغه بنسټ همداراز له طالبانو غوښتي، چې د ښځو او ازادو رسنیو حقونو ته درناوی وکړي.

په تېرو دوو کلونو کې طالبانو رسنیو ته بېلابېلې لارښوونې کړې دي. طالبانو امر کړی، چې ښځې دې په رسنیو کې خپل مخونه پټوي او له نارینه وو سره د مرکې حق نه لري.

موږ هڅه وکړه چې په دې اړه د طالبانو د هلمند ولایت د اطلاعاتو او کلتور ریاست نظر هم له ځان سره ولرو؛ خو هغوی له پرلپسې اړیکو وروسته هم له موږ سره معلومات شریک نه کړل.

د اعتراض کوونکو په خپرو شويو انځورونو کې لېدل کېږي، چې پر خپلو ليکدړونو یا بنرونو يې (طالبانو ته نه وواياست) ليکلي دي.

په دې احتجاجي غونډه کې چې په اوتاوا ایالت کې د پارلمان د ودانۍ مخې ته جوړه شوې وه، شاوخوا سلو کسانو برخه اخیستې وه.

د اوتاوا سټېزن په نوم رسنیۍ، طالبان یوه "ترهګره" ډله وبلله او د یوه افغان لاریون کوونکي له خولې يې لیکلي: "په تېرو دوو کلونو کې موږ هره ورځ د ښځو پر ازادۍ او د هغوی د حقونو په وړاندې نوي بندیزونه لیدلي دي."

په وروستیو دوو کلونو کې طالبانو پر خلکو په ځانګړې توګه پر ښځو پراخ بندیزونه لګولي، چې نړیواله ټولنه یې له بشري حقونو او جنسیتي توپیر څخه سرغړونه بولي.

طالبانو یو ځل بیا ویلي، چې د وچکالۍ له امله د ایران د اوبو حق هغسې چې په کار و، نه دی ورکړل شوی.

د ایران د اسلامي جمهوریت چارواکو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د دهرادود د اوبو پېژندلو په سیسټم کې د اوبو بهیر په یوه ثانیه کې له اوو متر مکعبه څخه کم و، او د اوبو د بهیر وضعیت "حیرانوونکی" و.

طالبان ادعا کوي، چې د هلمند له اوبو څخه د ایراني پلاوي له ارزونې وروسته معلومه شوه، چې په دغه سیند کې د اوبو بهیر کم شوی او د دې سیند څنډې چې د ارغنداب، موسی کلا، ارغستان او ترنک ولسوالۍ په کې شاملې دي، هم په بشپړه توګه وچې شوې دي.

د طالبانو په وینا، ایراني پلاوي د اوبو د کمښت لامل د نړۍ په کچه د اقلیمي بدلونونو له امله راغلې وچکالي بللې ده.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په داسې حال کې چې د ایران د اوبو حق ته په خپلو ژمنو ټینګار کوي، په دې خبرپاڼه کې یې لیکلي، چې «د ایران د اوبو د حق په نه برابرولو کې هیڅ ‌‌‌‌‌‌ډول انساني کړنه اوهوډ نشته.»

طالبانو ټینګار کړی، چې د بارانونو په ورېدو او د شرایطو د ښه کېدو نه وروسته به د هلمند او سيستان د سيمو اوسېدونکو ته د اوبو حق ورکړل شي.

په دې وروستیو کې له طالبانو څخه د حقابې پر سر د ایراني چارواکو پر له پسې غوښتنو د کابل او تهران ترمنځ ناندرۍ زیاتې کړې، چې ان کله ناکله د پوځي ګواښونو تر بریده هم رسېدلي دي.

تیره ورځ په ایران کې د هم میهن ورځپاڼې په روان کال کې د اوبو ناورین جدي ګڼلی او زیاته کړې یې ده، اسلامي جمهوریت طالبان ګواښي چې که د اوبو حق ورنکړل شي «نو کېدای شي پوځي ګام واخلي.»

د نېشنل نیوز په لېکنه، دوی د برېتانیا حکومت ته خبرداری ورکړی چې له جدي ګامونو پرته، ټول هغه کډوال چې د مانش کانال له لارې برېتانیا ته راځي، نو ژوند به یې د مرګ له ګواښ سره مخامخ شي.
د شنبې په ورځ د مانش په کانال کې د کډوالو د بېړۍ په ډوبېدو کې شپږ افغان کډوال مړه شوي او کابو ۵۹ نور وژغورل شول. دغه کډوال له فرانسې څخه برېتانیا ته روان وو.

په برېتانیا کې د کډوالو د شورا مشر انور سالامون وایي، چې له دې پېښې وروسته له مانش څخه د کډوالو د تېرېدو پر وړاندې د برېتانیا حکومت باید جدي ګامونه واخلي او د پناه غوښتنو لپاره باید منظم او انساني سیسټم جوړ کړي.

کډوالو ته د استیف اسمیټ مرستندویه سازمان مشر وایي، د شنبې د ورځې پېښې له امله چې د دغو پناه غوښتونکو د مړینې تراژیدي یې رامنځته کړه، د مخنیوي وړ وه.

نوموړي زیاته کړه، د دغې پېښې وروسته باید برېتانیا ته د خوندي راتلو یو سیسټم جوړ شي، چې له دې سره به د کډوالو د قاچاق مخه ونیول شي.
د کارګر ګوند استازي برجیټ فیلیپسن د انساني قاچاق کوونکو پر وړاندې د "سخت چلند" غوښتنه وکړه، چې د نوموړي په وینا د پناه غوښتونکو ژوند په خطر کې اچوي. هغه په بریټانیا کې "د انساني قاچاق کوونکو د محکومیت او بند په کمېدو" نیوکه وکړه.

د ولسي جرګې د محافظه کار ګوند استازي جک بېري ټینګار وکړ ،چې حکومت باید د مانش د کانال له لارې د انساني قاچاق کوونکو پر وړاندې خپله تګلاره بدله کړي.

د برېتانیا د کورنیو چارو وزارت شمېرې ښیي، چې تېره پنجشنبې او جمعه څه باندې زر کډوال په بېړیو کې د مانش له کاناله دغه هېواد ته راغلي چې دغه شمېر د نورو وختونو پرتله بې ساری ښودل شوی دی.

د یادو شمیرو له مخې، په تېرو اوو میاشتو کې څه باندې شپاړس زره کډوال له دې لارې د برېتانیا خاورې ته ننوتي دي.