په کابل کې د پاکستان سفارت د کابل له برېښنا ریاست څخه نېږدې ۲۲.۵ میلیونه افغانۍ پوروړی دی

نوموړی د طالبانو دا ګام یوه تراژیدي او پر انسانیت، زدکړو، برابرۍ او عدالت ګوزار بولي او له ښکېلو لورو غواړي چې د دې نجونو «د ژغورلو هڅې وکړي.»

ښاغلی الحبتور یوه ویډیو پیغام کې زیاتوي، چې د نجونو د زدکړو، روغتیا، ټرانسپورټ او استوګنې هرڅه یې برابر کړي وو، خو طالبانو یې مخه نیولې ده.

د احمد الحبتور تر ویډیو مخکې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، طالبانو د چارشنبې په ورځ په کابل هوايي ډګر کې د هغو لسګونو نجونو د تګ مخه ونیوله، چې متحده عربي اماراتو ته د زدکړو لپاره تللې.

د سرچینو په خبره، له ۳۵ ډېرې نجونې چې د طالبانو له غوښتنې سره سم یې محرم هم درلود، دغه تحصیلي سفر ته پرې نه ښودل شوې.

دغو نجونو د دې بورسونو د ترلاسولو لپاره له نږدې یو کال راهیسې مختلف پړاوونه ووهل او کله چې باوري شوې طالبان یې له محرم پرته نه پرېږدي، نو د الحبتور خیریه بنسټ او د دوبۍ پوهنتون په همکارۍ یې د محرم په توګه خپل ورور یا پلار ته هم ویزې واخیسیتې.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، ټاکلې وه دا نجونې د چارشنبې په ورځ اته بجې سهار له کابل هوايي ډګر پرواز وکړي، خو د طالبانو له مخالفت وروسته ناهیلې کورونو ته ستنې شوې.

خلف بن احمد الحبتور هم ویلي د دې نجونو د هرکلي لپاره دوبۍ کې پلان جوړ شوی و چې د دوبۍ پوهنتون، پولیسو او همدارنګه د بهرنیو اړیکو او د کډوالو چارو دفتر پکې ګډون درلود.
طالبانو لا په دې هکله څه نه دي ویلي.

احمد الحبتور تېره جدي کې وروسته له هغه چې طالبانو پوهنتون ته د نجونو پر تګ بندیز ولګاوه، سلو افغان نجونو ته د بورس برابرولو ژمنه وکړه.

ښاغلي ستانکزي تر دې مخکې هم بیا بیا نجونو ته د ښوونځیو او پوهنتونونو د پرانیستو غوښتنه کړې ده.

په دې غونډه کې د افغانستان علومو اکاډمۍ مشر فریدالدین محمود هم وویل، د اسلام د پېغمبر مېرمنو د ښځو د لارښوونې، زدکړو او ستونزو په حل کې ونډه درلوده.

د ښځو اړوند غونډه د چارشنبې په ورځ علومو اکاډمۍ کې جوړه شوې وه او پکې ځینې طالب چارواکو په کار او زدکړو کې د ښځو پر رول خبرې وکړې.

د طالبانو د سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي په دې غونډه کې وویل، ښځو په «جهاد» کې هم ونډه درلوده او هیڅوک هم په ټولنه کې د ښځو له رول او اهمیت انکار نشي کولی.

د طالبانو د ازموینو ادارې مشر عبدالباقي حقاني وویل، د علم زدکړو پر ټولو فرض ده او ټینګار یې وکړ: «موږ په علمي برخه کې تر نړۍ شاته یو.»

پر افغانستان د طالبانو دوه کلنه واکمنۍ کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي تړلي دي.

که څه هم ځینې طالب چارواکي او د پوهنتونونو استادان پر دې حالت نیوکه کوي، خو نور طالب چارواکي وايي، چې د دې ستونزې حل د دوی د مشر په پرېکړه پورې تړلي دي.

تاجکستان له افغانستان سره پر پوله د القاعده او داعش وسلوالو ډلو پر شتون اندېښمن دی.

چین له طالبانو سره پر نږدې اړیکو لرلرو سربېره له دې ډلې لیکلي ژمنه اخیستې چې د ترکستان اسلامي غورځنګ ډلې پرضد مبارزه به کوي.

د تاجکستان رسنۍ وايي، دواړو لورو په پرونۍ لیدنه کې پتېیلې چې دوشنبه او بېجینګ د ملګرو ملتونو، شانګهای همکارۍ تړون، د اسیا د باور منتیا او تعامل کانفرنس او همدارنګه د ترهګرۍ ضد نورو نړیوالو او سیمه ییزو سازمانو په چوکاټ کې د توندلارۍ او پلاني جرمونو په برخه کې همکاري وکړي.

تاجکستان وايي، چین ته د امام علي رستم په سفر کې دواړو لورو د خپلمنځي همکارۍ د زیاتولو لپاره څو سندونه هم لاسلیک کړي دي.

د افغانستان په دننه او بهر کې د مدني ټولنې یو شمېر غړو، رسنیو او د بشري حقونو فعالانو په "ناقانونه او خپلسري توګه" د نجونو د زده کړو د مخکښ فعال مطیع الله ویسا د نیونې په اړه اندېښنه ښودلې او د طالبانو له بنده یې د هغه د خلاصون غوښتنه کړې ده.

د بشري حقونو شاوخوا سلو مدافعینو او سازمانونو د یوه پرانیستي لیک په ترڅ کې ویلي، چې مطیع الله ویسا له نږدې پنځو میاشتو راهیسې د طالبانو له‌خوا په ناقانونه توګه نیول شوی او په بند کې ساتل شوی دی.

دغو فعالانو ټینګار کړی، چې د ویسا په ناقانونه نېونې او د هغه د روغتیایي وضعیت په اړه جدي اندېښمن دي او د دوی په وینا، د طالبانو له‌خوا د مطیع الله ویسا پر وړاندې د شکنجې او ناوړه چلند په اړه جدي تورونه شته.

د بشري حقونو دغو مدافعینو او د مدني ټولنې فعالانو په دې پرانستي لیک کې د نړۍالې ټولنې له چارواکو غوښتي، چې:« پر طالبانو فشار راوړي، چې ژر تر ژره ښاغلی ویسا او د بشري حقونو یو شمېر نور فعالان، د مدني ټولنې غړي او هغه خبریالان چې د دندو د ترسره کولو پرمهال په ناقانونه توګه نیول شوي، خوشې کړي.»

د بشري حقونو دغو مدافعینو او د مدني ټولنې فعالانو همداراز له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې له طالبانو سره خپلې ټولې ډیپلوماټیکې اړیکې ودروي.

دوی ویلي دي، چې نړۍواله ټولنه باید د طالبانو له ډلې څخه لیکلی او لفظي تضمین واخلي، چې د بشري حقونو فعالین او د مدني ټولنې غړي او خبریالان به په سوله ییزه توګه د خپلو دندو د ترسره کولو په تور نه نیول کېږي.

په دغه پرانیستي لیک کې د نړۍ په ځانګړې توګه د مرستندویه او اسلامي هېوادونو د مشرانو او نفوذ لرونکو شخصیتونو نومونه راغلي چې، « که طالبان په خپلو خبرو ژمن پاتې نه شي، نو باید د دوی د کړنو په پایله کې له طالبانو سره ډیپلوماټیکې اړیکې پرې، د دې ډلې د بهرنیو چارو د وزیر متقي په ګډون د ټولو چارواکو پر سفرونو بندیز او ان په دوحه کې د یادې ډلې سیاسي دفتر بند کړي.

دغه لیک د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوترېش، د قطر لومړي وزیر شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني، د امریکا د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن، د اروپايي کمېسیون مشر اروسلا فون درلاین، د اروپا د پارلمان مشر روبرټا مټسولا، د سویلي اسیا د سیمه ییزو همکاریو د ټولنې مشر جاشم اوډین، د اسلامي همکاریو د سازمان مشر حسین ابراهیم طه، د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا مشر وسلاو بالک، په افغانستان کې د ښځو او بشري حقونو لپاره د امریکا د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت استازې رینا امیري او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا ځانګړی راپور ورکوونکی رېچارډ بېنټ ته لیکل شوی دی.

دغه نندارتون د یکشنبې په ورځ (د اسد په ۲۹مه) په خپله خپره کړې اعلامیه کې په دې اړه لیکلي، چې په نړۍ کې د دغه «۵۴۰K سپېشل روډ سټار» ماډل موټر یوازې درې بېلګې پاتې دي.

د موټر ځانګړې مجلې "کاراسکوپس" په خپل یوه راپور کې لیکلي، چې دغه موټر د ۱۹۳۷ کال په سېپټمبر کې د افغانستان پخواني پاچا خپل کړ او بیا یې دغه موټر په ۱۹۵۰ کال کې په برېتانیا کې خپل زوم ته ورکړ.

د دغه راپور له مخې، په ۱۹۵۳ کال کې یوه امریکايي کلېکسیونر د محمد ظاهر شاه مرسډیز بېنز موټر اخیستی و او له هغه وروسته تر ننه پورې پنځه ځلې پلورل شوی او پېرل شوی دی.

دغه موټر تېر کال د جېم پېټرسن په نوم د یوه امریکايي کلکېسیونر له لوري په ۹،۹ میلیون ډالرو پېرودل شوی او د پېبل بېچ کانکورس ډیلېګنس نندارتون ته وړاندې شو.

د نندارتون مشر وويل، چې د افغانستان د پخواني پاچا مرسيډيز بنز د خپلو پراخو کرښو او ځانګړي سټايل په لرلو سره «د ځواک انډول ساتي» او تاريخ يې په شخص پورې تړلی پاتې کېږي.

پبل بېچ کانکورز دلېگانس د پخوانیو موټرو نندارتون، ان د نړۍوالې جګړې څخه مخکې رامنځته شوی، چې له ۱۹۵۰ راهیسې هر کال د اګست په میاشت کې د امریکا په کالیفورنیا کې جوړیږي.

ټولواک محمد ظاهرشاه د ۱۳۱۶ او ۱۳۵۲ کلونو تر منځ د افغانستان پاچا تېر شوی.