ایرانی چارواکی: د طالبانو مشروعیت او نه مشروعیت د ایران له سترو ننګونو څخه دی

جاپان به د دغه پلان په پلي کولو سره دا بودیجه د کورني ناخالص تولید دوه سلنې ته ورسوي.

د رویټرز د راپور له مخې، جاپان په داسې مهال دا بودیجه زیاتوي چې د چین پرېکندتوب یا قاطعیت زیاتېږي او شمالي کوریا هم د وړاندوینې وړ نه ده.

خو له یوې خوا د چین سمندري ځان غوښتنې او پوځي قاطعیت په تېره د تایوان په هکله یې دریځ او له بل لوري د شمالي کوریا زیاتېدونکي وسلوالتوب دا فکر بدل کړی دی.

په ورته مهال جاپان بیا هم وایي، چې د ورانپوهاوي یا سوه تفاهم د مخنیوي لپاره ډیپلوماټیکو هڅو او خبرو ته لومړیتوب ور کوي.

افغانستان انټرنشنل ته د طالبانو یو رسېدلي مکتوب کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د چارو ادارې عمومي ریاست له نورو ادارو غوښتي چې له افغانستان څخه د وروستي امریکايي عسکر د وتلو ورځې د رخصتۍ پرېکړه دې وځنډول شي.

طالب سرچینو د افغانستان انټرنشنل خبریال عبدالحق عمري ته ویلي، یوه میاشت وړاندې پرېکړه شوې وه چې له افغانستان څخه د وروستي امریکايي عسکر د وتلو ورځ چې د سنبلې ۹ سره برابره د تېر کال په څېر په بګرام نظامي اډه کې لمانځل کېږي او مراسم یې په ژوندۍ بڼه له ملي رادیو تلویزیون خپرېږي، خو پرون دا مراسم وځنډیدل.

سرچینې زیاتوي طالبانو غوښتل دا ورځ د ملي دفاع وزارت دروازې ته څیرمه د طالبانو د بیرغ پورته کولو سره ولمانځي خو له دې مراسمو هم تېر شول.

د طالبانو اطلاعاتو او کلتور وزارت کې ځینې سرچیني وايي مشرانو ورته لارښونه کړې چې د ملي تلویزیون مسوولین دې له افغانستان څخه د وروستي امریکايي عسکر د وتلو په اړه له بحثونو او راپورونو جوړولو ډډه وکړي.

طالبانو تېر کال له افغانستان څخه د وروستي امریکايي عسکر د وتلو ورځ په کابل او ولایتونو کې په غونډو جوړولو او واټونو ته د دې ډلې د پلویانو په وتلو سره ولمانځله.

طالبانو د همدې ورځې په مناسبت په کابل کې د ملي رادیو تلویزیون له لارې مشاعره هم جوړه کړې وه.

خو د طالبانو د حکومت او د دې ډلې ویاند ذبیح مجاهد سږ کال د سنبلې د ۹ په هکله تر اوسه نه کومه اعلامیه خپره کړې او نه هم د دوی تر کنټرول لاندې رسنیو کې د دې ورځې په اړه څه لیکل شوي دي.

څیړونکي په دې باور دي چې د طالبانو مشران د دې ورځې نه لمانځلو سره غواړي له امریکا سره خپلې اړیکې پیاوړې کړي.

ځايي چارواکو دا اور د سوېلي افریقا اوسني وخت کې یوه تر ټولو ناوریني یا تراجیدیکه پېښه بللې ده.

د جوهانسبرګ د بېړیو چارو ادارې ویاند رابرټ مولایدزی وايي، اور د پنجشنبې په ورځ سهار یوه نیمه بجه لګېدلی او د لامل په هکله یې پلټنې روانې دي.

رویټرز خبري اژانس وايي، ځايي وخت تر لسو بجو هم له دې پنځه پوړه ودانۍ د اور لمبې پورته کېدې

د ښاروالۍ چارواکي وايي، څو ځلې یې له دې ودانۍ د بې قانونه خلکو د اېستلو هڅې کړې، خو پاتې راغلي دي.

په دې مرکه کې چې د چهارشنبې په ورځ (د وږي ۸مه) خپره شوې، نوموړي په خپلو څرګندونو کې ويلي: «پر ښځو بندیزونه د اسلام او افغاني دودونو له مخې لګیدلي او طالبان دا مهال د ښځو امنیت برابروي.»

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د خپرونو مشر ادعا وکړه، دغې ډلې ښځو ته اجازه ورکړې چې سوداګرۍ پیل کړي.
نوموړي دا څرګندونې په داسې حال کې کړې، چې طالبانو پر ښځو پراخ بندیزونه لګولي دي.

په وروستي بندیزونو کې دغې ډلې د ښځو سینګارتونونه وتړل او د بامیانو د بند امیر ملي پارک ته يې ښځې له ورتګه منع کړې.

د راپورونو له مخې، د سینګارتونونو له تړل کېدو وروسته تر ۶۰ زرو ډېرې مېرمنې وزګارې شوې دي.

عبدالحق حماد د خپلې وینا په یوه برخه کې وویل، چې خلک له روحاني اړیکې پرته "په ځناورو بدلیږي".

د دغه وزارت د معلوماتو له مخې، له پاکستان څخه افغانستان ته په راستنو شویو کسانو کې ۱۹۴ کورنۍ دې، چې ۱۱۵۳ یې په خپله خوښه او ۱۱۶ نور د پاکستان په سند صوبه کې له زندانونو راخوشې شوي بندیان دي.

د دغه وزارت په خبره، دغه کسان له درېیو څخه تر پنخو میاشتو د پاکستان په زندانونو کې بندیان وو.

په دې وروستیو کې ډېری افغان کډوال د قانونې اسنادو د نشتوالي له امله د پاکستان امنیتي ادارو له لوري نیول کېږي او بېرته افغانستان ته استول کېږي.
همدارنګه ځینې سرچینې وايي، چې دمګړۍ هم د پاکستان په زندانو نو کې یوشمېر افغان کډوال بندیان دي او ځينې نور بیا اروپایي او امریکايي هېوادونو ته د تګ د اسنادو په بهیر کې د ځنډ او د پاکستان حکومت له لوري پر هغو د فشارونو له کبله په خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستنیږي.