په سويډن کې د قرآن سوځولو غونډه په تاوتریخوالي واوښته او پولیسو ۱۲ کسان ونیول

هغه د خپلو خبرو په توجیه کولو سره وویل: «په تیرو دوو کلونو کې پر پوله څو لنډې نښتې وشوې او د طالبانو له خوا وویل شول چې دا کار په خپلسري ډول تر سره شوی.»

د ایران د بهرنیو چارو وزیر وايي، که څه هم طالبانو د پولې پر سر د شخړې په مهارولو کې مرسته وکړه، خو بیا هم د دواړو غاړو تر منځ نښته رامنځته شوه.

حسین امیر عبداللهیان د ایران د اطلاعات ورځپاڼې سره په مرکه کې یو ځل بیا په افغانستان کې د ټولګډونه حکومت پر جوړولو ټینګار وکړ، «د دغه حکومت په جوړښت کې موږ پښتون قوم او طالبان د افغانستان یو له مهمو حقیقتونو څخه ګڼو. خو په افغانستان کې اوسني حالت ته په کتو د طالبانو حکومت به رسميت نه پيژنو.»

نوموړي په دې مرکه کې چې د شنبې په ورځ د «وږي۱۱مه» خپره شوې، ویلي هر څه چې په افغانستان کې پیښیږي پر ایران یې هم اغیزې پرېوځي.

ښاغلی عبداللهیان د مرکې په یوه بله برخه کې ټينګار کړی چې د ایران حقابه باید ورکړل شي. خو وايي چې د اشرف غني د حکومت په پرتله د حقابې موضوع اوس په ښه حالت کې ده.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر وايي،‌ «نه مو هېريږي چې اشرف غني د هلمند کجکي بند د پرانیستلو پر مهال کومې جملې کارولې وې، خو بیا طالبانو په وار وار اعلان کړی چې د حقابي ورکولو اصول مني.»

په ۲۰۲۱ کال کې مخکې له دې چې طالبان واک ته ورسیږي، د تېر حکومت ولسمشر اشرف غني ویلي وو، چې له، «ایران سره د اوبو تړون ته ژمن یو، خو اوبه د تیلو په بدل کې ورکوو.»

حسین امیر عبداللهیان ټینګار وکړ چې «د حقابې موضوع څارل د بهرنیو چارو وزرات دنده ده او په خپل ټول وس به ادامه ورکوو.»

هغه وویل: «زموږ عامه افکار هم باید په دې قانع شي چې که سږ کال اوبه نه وې راغلې، دا د ناسمو ژمنو او د تړون د نه عملي کېدو له امله نه، بلکې د وچکالۍ او د اوبو د کمښت له امله وې او باید په دې اړه تخنیکي ټیمونو له لوري څارنه وشي. نه د ایراني سیاستوالو او د افغانستان واکمنانو له لوري.»

د پاکستان سرپرست لومړي وزیر انورالحق کاکړ د جیو نیوز رسنۍ سره د یوي ځانګړې مرکې پر مهال وویل: «موږ فکر کاوه چې افغانستان ته د طالبانو له راتګ وروسته به د پاکستان حالت نسبتاً ښه شي، خو په پاکستان کې حالات سم نه شو، بلکې نور هم خراب شوی.»

د پاکستان سرپرست لومړی وزیر وايي، له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته د هغوی څخه په ډیر شمېرد نويو او پرمختللو وسلو پاتې کېدل د سیمې د هیوادونو لپاره خورا خطرناک ثابتېدلای شي.

هغه وايي:«د امریکا هغه عصري او پر مختللي وسلې چې له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته پاته شوې وې، دا یوازي د پاکستان لپاره نه بلکي د سیمې لپاره لوی ګواښ دی په راتلوونکې کې ښایي د چین، مرکزي اسیا، ایران او زموږ لپاره لوی سرخوږی جوړ کړي.»

انور الحق کاکړ وايي، «د امریکايي ځواکونو څخه په افغانستان کېپاتې شوې پرمختتلې او عصري وسلې دا مهال زموږ پر وړاندې کارول کيږي او پاتې نور هیوادونه د يې انتظار وکړي چې کله به پر دوی برید وکړي.»

له پاکستانۍ جیو نیوز رسنۍ سره پهځانګړې مرکه کې ښاغلی کاکړ د ټي ټي پي او افغان طالبانو د اړیکو په اړه وايي، «د افغانستان په اړه زموږ پالیسي داده چي موږ "سوله ایز ،ارام او خوښ افغانستان لیدل غواړو" او کله چې د افغانستان لپاره امن غواړو په دې مانا چې موږ په پاکستان کې امن غواړو ، او د دې هدف تر لاسه کولو لپاره دواړه هیوادونه ستونزي لري، خو د حل لپاره یي اراده لرو.»

نوموړی وايي، له افغانستان څخه د امریکا په بیړه وتل ددې لامل شوو چې هلته د پخواني حکومت او امریکايي ځواکونو وسلې د طالبانو تر څنګ د نورو وسلوالو ډلو لاس ته ولویږي.

د پاکستان د شخړو او امنیتي مطالعاتو انسټیټیوټ په روانه میاشت کې ۹۹ ترهګریزې پېښې ثبت کړي دي، چې په پایله کې یې ۱۱۲ کسان وژل شوي او ۸۷ نور ټپیان شوي دي.

د دغه څېړنیز مرکز د راپور له مخې، په اګست میاشت کې ترهګریز بریدونه د جولای میاشتې په پرتله ۸۳ سلنه زیات شوي او له ۲۰۱۴ کال راهیسې دا په پاکستان کې په یوه میاشت کې د تروریستي بریدونو تر ټولو لوړه کچه ده.

دغه پاکستاني څیړنیز مرکز په جولای میاشت کې په دغه هېواد کې د تروریستي بریدونو ۵۴ پېښې ثبت کړې وې.

د دغه مرکز د راپور له مخې، د روان کال په لومړیو اتو میاشتو کې پاکستان د ۲۲ځانمرګو بریدونو شاهد و، چې له امله یې ۲۲۷ کسان وژل شوي او ۴۹۷ نور ټپیان شوي دي.

د دغه راپور له مخې، په دې موده کې د پاکستان امنیتيځواکونو د وسله والو پر پوستو په بریدونو کې ۲۴ ترهګر وژلي او ۶۹ نور یې نیولي دي.

د پاکستان د شخړو او امنیت مطالعاتو انسټیټیوټ زیاته کړې ده چې بلوچستان او د فډرالي (فاټا) دولت تر حاکمیت لاندې قبایلي سیمې د اګست په میاشت کې ددې هیواد تر ټولو ناامنه سیمې وې.

د دې ادارې د شمېرو له مخې، د جولای میاشتې په پرتله په اګست میاشت کې په بلوچستان ایالت کې د بریدونو شمېر ۶۵ سلنه، په قبایلي سیمو کې ۱۰۶ سلنه او همداراز په خیبر پښتونخوا ایالت کې ۸۳ سلنه زیاتې شوې دي.

دې ادارې پنجاب ایالت د پاکستان تر ټولو امن سیمه بللې ده.

د ۱۴۰۰ کال د زمري میاشتې په څوارلسمه په افغانستان کې د طالبانو له واکمنۍ وروسته پاکستاني رسنیو تل په دې هيواد کې د تاوتریخوالو له زیاتوالي خبر ورکړی دی.

د اېسنا د خبر له مخې، د مازندران د پولیسو قوماندان حسن مفخمي د جمعې په ورځ ویلي چې دا قضیه په تیرو ورځو کې، وروسته له هغې تر پام لاندې ونیول شوه چې یوې کورنۍ د خپل ۸۲ کلن پلار د شکمن مړینې په اړه شکایت وکړ.

پولیس وايي، په قتل تورنې ګلثوم په لومړنیو پلټنو کې د خپل خاوند په وژلو اعتراف وکړ.

د حسن مفخمي په خبره، دې مېرمنې د ساري، نکا، محمود آباد او قایم شهر له ښارونو څخه له ۷۵ تر ۸۰ کلونو پورې شتمن او د پاخه عمر لروونکو کسانو په غوره کولو سره له هغوی سره د لنډمهال واده کاوه.

پولیس وايي، په وروستي موقتي نکاح کې د دغې ښځې مهر شاوخوا ۵۰۰ میلیونه تومانه وو.

دغې ښځې د خپل هر مېړه له وژلو وروسته چې ویل یې مړ شو، د مهر او میراث غوښتنه کوله.

دغې تورنې میرمنې دیارلس ځلې لنډمهاله نکاح ګانې کړې او ټول میړونه یې څه موده وروسته مړه شوي دي.

پولیس په دې باور دي چې ښايي هغه به د نورو خلکو په وژلو هم تورنه شي.

نوموړي د یکشنبې په ورځ له یوې هندي رسنۍ سره په مرکه کې ټینګار وکړ چې د ورځنیو مسلو په اړه د ملګرو ملتونو تګلاره پخوانۍ او زړه ده

هغه پریس ټرسټ هندۍ رسنۍ ته وویل "د شلمې پیړۍ په درشل کې نه کیږي چې د یویشتمې پیړۍ اړتیاوو ته رسیدنه وشي."

د هند او برازیل په ګډون څو نور هیوادونه هم د امنیت شورا پر جوړښت ټینګار کوي او په دې مهمه نړیواله شورا کې د څوکۍ غوښتنه کوي.

هند د خپل مخ پر ودې اقتصاد او ډیر نفوس په لرلو سره په آسیا کې مهم هیواد بلل کیږي

مودي راتلوونکې اوونۍ، د وږي میاشتې په اتلسمه د جي۲۰ ډلې هیوادونو کوربه دی، چې پکې مهم میلمانه لکه د متحده ایالاتو، جرمني او فرانسې مشران او همداراز د سعودي عربستان ولیعهد به هم ګډون وکړي.

مودي وویل: "نړیوال بنسټونه باید نويننګوونکي واقعیتونه وپیژني او په خپلو لومړیتوبونو له سره غور وکړي."

هغه زیاته کړه: " پر جي شل ډلې د هند ریاست د دریمې نړۍ د هیوادونو ترمنځ، دغه هیواد اعتبار ترلاسه کړ."