د اسانج لپاره د 175 کلونو د بند خطر؛د استرالیا یو پلاوی د هغه د خلاصون لپاره امریکا ته ځي

یوهان فلودروس په ۱۴۰۰ کال کې په افغانستان کې د اروپايي ټولنې د ډیپلوماتیک ماموریت غړی و.

ښاغلي بورل د سې شنبې په ورځ (د وږي ۱۴مه) د اسپانیا کادیز ښار ته د سفر پرمهال وویل: "زه غواړم ټینګار وکړم چې زه شخصاً او زما ټول ټیم ​​په ټولو کچو کې د اروپایي اتحادیې بنسټونه د سوېډن چارواکو سره نېږدې همغږي لري - چې د هغه لومړۍ درجه د ساتنې اصلي مسوولیت لري، پر ایراني چارواکو فشار راړوی چې هغه خوشې کړي." 

دغه راز د اروپايي کميسيون وياند پيتر استانو هم د دوشنبې په ورځ په يوه خبري غونډه کې له دې پرته چې ښاغلي فلودروس د اروپايي ټولنې د بهرنۍ پاليسۍ د دفتر کارکوونکی دی، وويل چې يو سوېډني تبعه په ايران کې بندي دی.

د اروپايي ټولنې چارواکو په ایران کې د دغه اروپايي ډیپلوماټ نیول وروسته له هغه تایید کړل، چې نیویارک ټایمز د دوشنبې په ورځ په یوه ځانګړي راپور کې وویل، چې یوهان فلودروس په ایران کې د ۵۰۰ ورځو راهسې بندي شوی دی.

نیویارک ټایمز د ښاغلي فلودروس د کورنۍ یوه وینا راخیستې او لیکلي یې دي، چې نوموړی ایران ته د یوه تفریحي سفر پر مهال نیول شوی دی. د ۳۳ کلن ښاغلي فلودروس کورنۍ ټینګار کړی چې هغه باید ژر تر ژره خوشې شي.

یوهان فلودروس په ۱۴۰۰ کال کې په افغانستان کې د اروپا د ډیپلوماتیک ماموریت غړی و؛ خو د طالبانو په لاس د کابل د سقوط له امله یې افغانستان ته ونه شو کولای سفر وکړي. هغه په ​​بروکسل کې د اروپايي ټولنې په مرکزي دفتر کې د دغه ماموریت په چوکاټ کې خپل کار پرمخ وړلو.

د نیویارک ټایمز د راپور له مخې؛ ښاغلی فلودروس له خپلو یو شمېر ملګرو سره ایران ته په یوه سیاحتي سفر تللی و او د ۱۴۰۱ کال د می په ۲۸مه د بېرته ستنېدو پر مهال په هوايي ډګر کې ونیول شو.

د نیویارک ټایمز د راپور له خپرېدو وروسته د ایران د بهرنیو چارو د وزارت ویاند ناصر کنعاني د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل چې هغه «بې خبر» دی.

جي نیوز د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت د شورا د ویاندې اېډیین واټسن په حواله وايي، چې د روسیې او شمالي کوریا تر منځ د وسلو پر سر مذاکرات د پرمختګ پر لور روان دي او په دې اړه به ډېر ژر د دواړو هېوادونو د مشرانو تر منځ مخامخ خبرې وشي.

واټسن پرون دوشنبه( د وږي ۱۳مه) ویلي؛ دوی داسې معلومات تر لاسه کړي، چې د روسیې او شمالي کوریا تر منځ مذاکراتو ډېر پرمختګ کړی او په لوړه کچه د وروستیو ډیپلوماتیکو خبرو اترو لپاره به ولادیمیر پوتین او کېم جونګ اون سره وویني.

نیویارک ټایمز هم راپور خپور کړی او ویلي یې دي چې کېم جونګ اون به په روانه میاشت کې روسیې ته لاړ شي او هلته به له خپل سیال ولادیمیر پوتین سره وویني.

د یادونې وړ ده، چې له دې وړاندې هم د امریکا حکومت د روسیې او شمالي کوریا د وسلو د قرارداد په اړه معلومات خپاره کړي وو او ویلي یې وو، چې روسیه به له دغو وسلو څخه د اوکراین په جګړه کې کار اخلي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره اونۍ د روسیې د امنیت شورا اعلان وکړ، چې په تېرو دوو کلونو کې یې د روسیې په پوځ کې نېږدې ۲۸۰ زره نوي پوځیان جذب کړي دي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی، چې که په دوو میاشتو کې یې مرستې ونه رسېږي، د مرستو کچه به ۱۰ میلیونه کسانو ته راکمه شي.

د خوړو نړۍوال پروګرام خبرداری ورکړی، چې که بودیجه پای ته ورسي نو په افغانستان کې به یو "ناوریني" ژمی وي. دا په داسې حال کې ده چې له دې وړاندې هم مرستې کمې شوې وې.

د مالي منابعو د غوښتنې سره - سره، ملګري ملتونه نه دي توانیدلي چې د مرسته ورکوونکو ملاتړ راجلب کړي او یوازې د اټکل شوي مقدار څلورمه برخه یې راټوله کړې ده.

د خوړو نړۍوال پروګرام وايي؛ که مرستې ور نه کړل شي، د لرې پرتو سیمو ۹۰ سلنه خوراکي توکو مرستې به قطع کیږي او حتا د لاس رسي په سیمو کې به هم خلک د سختې یخې هوا پر مهال هېڅ ډول مرستې ترلاسه نه کړي.

په افغانستان کې د WFP مشر هسیا وی لی رویټرز ته وویل: "دا یو ډول ناورین دی چې موږ یې باید مخنیوی وکړو."

100%

د خوړو نړۍوال پروګرام وايي، چې د مرستو په ترلاسه کوونکو کې ۲۰ سلنه ښځې دي.

په افغانستان کې د فقر خپرېدل

د راپورونو له مخې شاوخوا درې پر څلورمه برخه افغانان بشري مرستو ته اړتیا لري او د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د طالبانو د واک له ترلاسه کولو راهیسې د فقر او لوږې کچه د پام وړ لوړه شوې ده.

په همدې حال کې هغه پرمختیايي مرستې چې د پخوانۍ ادارې د مالي مرستو ستون فقرات وو؛ قطع شوې دي، د طالبانو اوسنۍ اداره له بندیزونو سره لاس او ګریوان ده او په امریکايي بانکونو کې د افغانستان بانک زیرمې کنګل شوې دي.

په ښځو باندې د طالبانو سخت محدودیتونه او له بشري حقونو څخه پراخه سرغړونې هغه عوامل دي، چې د دې لامل شوي چې نړۍواله ټولنه د دې ډلې رژیم په رسمیت ونه پېژني.

دې مسالې ډېری مرستندویان اړ کړي چې له افغانستان سره مرستې بندې کړي.

خو په افغانستان کې د خوړو د نړۍوال پروګرام چارواکي له نړۍوالې ټولنې وغوښتل چې د اړو کسانو حسابونه له طالبانو جلا کړي.

دوی خبرداری ورکړ چې دا بې وزله ماشومان او میندې دي چې د اوسني حالاتو قیمت پرې کوي.

د خوړو نړۍوال پروګرام وايي؛ د مرستو په ترلاسه کوونکو کې ۲۰ سلنه یې ښځې دي، چې د زرګونو بې سرپرستو کورنیو مشري کوي.

دې ادارې ویلي چې د مارچ تر میاشتې پورې د خپلو مرستندویه پروګرامونو تمویل لپاره 1 ملیارد ډالرو ته اړتیا لري.

د دغې ډلې د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت نن دوشنبه (د وږي ۱۳مه) پر خپلې اېکس (ټویټر) لیکلي چې، د روان کال په لومړیو پنځو میاشتو کې یې هند، تاجکستان، عربي امارات، ایران، پاکستان، قزاقستان، ازبکستان، چین، ترکیې او عراق هېوادونو ته د دغو صادراتو ۹۶،۵ سلنه توکي لېږلي دي.

خبر زیاتوي، چې پاتې ۳،۵ سلنه توکي یو شمېر غربي هېوادونو ته صادر شوي دي.

د سرچینې په خبره، په صادر شویو توکو کې ۶۰ سلنه رومیان، زعفران، انګور، زردالو، مڼې، ممیز، زیره او پنبه شامل دي او دغه راز پاتې ۴۰ سلنه یې بیا نور بېلابیل توکي تشکیلوي.

دوی د تېر او وړم کال د صادراتو په اړه څه نه دي ویلي.

د یادونې وړ ده، چې تېره ورځ د پاکستاني چارواکو په حواله ځینو رسنیو راپور ورکړی و، چې دغه هېواد ته د افغانستان د صادراتو په کچه کې کم والی راغلی دی.

دوی له دې شورا غوښتي چې د طالبانو جنایتونه مستند کړي.

دغو بنسټونو د دوشنبې په ورځ په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ د ماموریت د غځولو غوښتنه وکړه.

دغه راز دغو بنسټونو د ملګرو ملتونو له غړو هېوادونو غوښتي، چې د ښځو پر وړاندې د تبعیض او د بشري حقونو د سرغړونو د نورو قضیو په اړه دې؛ د دې شورا د ځانګړي راپور ورکوونکي له خوا وړاندې شوي ریپوټونه تعقیب کړي.

په دې لیک کې د طالبانو له خوا د هدفي وژنو، اعدامونو، شکنجو او له خلکو سره د ناوړه چلند زیاتوالی هم د طالبانو د جنایتونو د بېلګې په توګه یاد شوی دی.

پر دې سربیره د طالبانو له خوا د بشري حقونو د مدافعینو، ژورنالیستانو او هنرمندانو خپلسري نیول، په زوره مهاجرت او د اقلیتونو ځورول، د پخوانیو دولتي چارواکو او په ځانګړې توګه د ملي امنیت د پخوانیو ځواکونو وژل نور هغه څه دي چې دغه مدني او د بشري حقونو سازمانونو یې په اړه غبرګون ښودلی دی.

دغو بنسټونو وړاندیز کړی، چې د نړۍوالو قوانینو له معیارونو سره سم د ټولو معلوماتو، اسنادو او شواهدو د منظم ثبت او ساتنې لپاره باید د طالبانو د سرغړونو او بشري حقونو د سرغړونو دوسیې جوړې شي.

دغه بنسټونه هیله لري، چې د اسنادو او شواهدو راټولول به د هغو چارواکو په قانوني تعقیب کې مرسته وکړي چې د طالبانو په منځ کې له بشري حقونو څخه سرغړونه کوي.

دوی وايي، چې د طالبانو د قضايي نظام د خپلواکۍ د نشتوالي له امله په افغانستان کې د طالبانو له خوا د بشري حقونو د سرغړونو او جنايتونو پر وړاندې مبارزه ممکنه نه ده.

له همدې امله یو خپلواک نړۍوال میکانیزم به عدالت ته د لاسرسي لپاره د بشري حقونو د سرغړونو له قربانیانو سره مرسته وکړي.

دغه بنسټونه د تاوتریخوالي د کمولو او د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د بشري حقونو د لا زیاتې سرغړونې د مخنیوي لپاره د یوې خپلواکې څېړنیزې کمېټې جوړول مهم ګڼي.

هېره دې نه وي، چې ملګرو ملتونو هم په خپل وروستي راپور کې د طالبانو له خوا د پخواني حکومت د غړو خپلسري نیول،شکنجه کول او وژل تایید کړي دي.