سبا د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډه کیږي

دا له اذربایجان سره د تېرې اونۍ له اوربند را وروسته ارمنستان ته د لوړ پوړو امریکايي چارواکو لومړی سفر دی.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې؛ سامانتا پاور به د ارمنستان پلازمېنې ایروان ته د خپل سفر په ترڅ کې د ارمنستان له ډیموکراسۍ، ملي حاکمیت، خپلواکۍ او د ارمنستان له ځمکنۍ بشپړتیا څخه د امریکا پر ملاتړ ټینګار وکړي.

په قره باغ کې د بشري مسالو حل کول ارمنستان ته د امریکايي چارواکو د سفر یو بل هدف دی.

د دغه امریکايي چارواکي له قوله، چې له رویټرز سره یې خبرې کړې دي، امریکا په قره باغ کې د بشري وضعیت په اړه اندېښمنه ​​ده او نړۍوالو بشري سازمانونو ته پرته له خنډه د خلکو د لاسرسي غوښتنه یې کړې ده.

په قره باغ کې ارمینیایان د اذربایجان جمهوریت د یوې برخې په توګه په رسمیت پېژندل شوي، تېره اونۍ د اذربایجان لخوا د 24 ساعتونو پوځي عملیاتو وروسته اوربند ته اړ شول.

رویټرز راپور ورکړی، چې په قره باغ کې مېشت 120,000 ارمینیایان نه غواړي، چې د اذربایجان د یوې برخې په توګه د ځورونې، توکمیزې محوه کېدنې له ویرې له دوی سره شریک ژوند وکړي.

د ارمنستان حکومت د یکشنبې په ورځ ناوخته اعلان وکړ، چې د قره باغ له لارې ټول۱۵۰ زره کسان دغه هېواد ته داخل شوي دي.

د معترضو افغان مېرمنو غورځنګ د دوشنبې په ورځ (د تلې په درېیمه) په یوه اعلامیه کې وویل، چې که څه هم د ندا پرواني له نیول کېدو شپږ ورځې تېرې شوې دي؛ خو تر اوسه د هغې په اړه هېڅ خبر نه شته.

په اعلاميه کې د دغې مدني فعالې د نيولو پر وړاندې د نړۍوالو سازمانونو پر "دردونکې چوپتيا" نيوکه شوې ده.

په کابل کې سرچینو د سې شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالب جنګیالیو لومړی د مېرمن پرواني مېړه ارش پرواني ونیوه او بیا یې ندا ​​پرواني او د هغې ماشوم په خیرخانه کې له خپل کور څخه یوړل.

طالب چارواکو د دغه مدني فعال د نيول کېدو په اړه څه نه دي ويلي.

رویټرز خبري اژانس د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د یوه ویاند عبدالمتین قانع له قوله ویلي، چې دغې ډلې د یاد پلان د عملي کولو لپاره له چینايي کمپنۍ "هواوي" سره د همکارۍ په اړه خبرې کړې دي.

دا چې د څارنې کمرو نصبولو او کارولو لپاره طالبانو د متحده ایالاتو پلان ته څنګه لاسرسی موندلی دی، په راپور کې یې جزییات نه دي ورکړل شوي.

د څار کمرو کارولو څخه د طالبانو هدف د "امنیت تامین" او د داعش په څېر د وسله والو ډلو د بریدونو مخه نیول دي.

خو کتونکي د طالبانو د سختو مالي ستونزو له امله د دغه پلان د عملي کولو لپاره د دغې ډلې وړتیا تر پوښتنې لاندې راولي.

د بشري حقونو فعالان هم اندېښمن دي، چې دا وسایل به په افغانستان کې د مخالفینو د ځپلو لپاره وکارول شي.

قانع دا هم وویل، چې دا پلان د طالبانو د نوې امنیتي ستراتیژۍ برخه ده او بشپړ تطبیق به یې څلور کاله وخت ونیسي.

هغه اعلان وکړ، چې طالبان اوس د کابل په امنیتي نقشه کار کوي.

قانع زیاته کړه چې دا ډله اوس مهال د کابل دوه نقشې لري، چې یوه یې د امریکا او بله یې د ترکیې له خوا طرحه شوې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند څرګنده نه کړه، چې د کابل لپاره د ترکیې لخوا طرحه شوې امنیتي نقشه به کله او څنګه چمتو شي.

په ورته وخت کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی، چې واشنګټن له طالبانو سره د امنیتي ګواښونو په مقابل کې د همکارۍ اراده نه لري او دا چې د افغانستان امنیت د دغې ډلې په غاړه دی.

د ترکیې د حکومت یوه ویاند د انقرې او طالبانو ترمنځ د امنیتي همکارۍ په اړه د رویټرز پوښتنې ته ځواب ونه وایه.

بلومبرګ نیوز په تېر اګسټ کې راپور ورکړ، چې طالبان او هواوې د څارنې کمرې نصبولو او کارولو په برخه کې د همکارۍ لپاره "لفظي موافقې" ته رسیدلي خو هواوې دا خبر رد کړ.

تر دې مخکې هم په ایران کې د امنیتي کمرو کارولو د مدني او بشري حقونو د فعالانو ترمنځ جدي اندېښنې راپورته کړې وې.

په راپورونو کې دا هم ویل شوي وو، چې چین دغه ټیکنالوژي د ایران اسلامي جمهوریت ته ورکړې ده.

چین د خپلو اتباعو پر وړاندې د څارنې د ټیکنالوژۍ د تولید او کارولو په نوم بدنام دی.

د دې پاڼې مسوولینو اعلان وکړ ،چې افغانان کولای شي په دې اړه د نورو معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره ۱۴۱ شمېرې ته وړیا زنګ ووهي.

په همدې حال کې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د خلکو د روغتیايي پوښتنو او اندېښنو، په ځانګړې توګه د ماشومانو د ګوزڼ واکسین په اړه د ځواب ویلو لپاره یې د ټیلیفوني مرکز فعال کړی دی.

افغانستان او پاکستان د نړۍ هغه دوه هېوادونه دي چې تر اوسه د پولیو په له منځه وړلو کې نه دي بریالي شوي.

تر دې مخکې په افغانستان کې د پولیو پر وړاندې د مبارزې چارواکو خبرداری ورکړی و، چې دغه ناروغي په یاد هېواد کې په چټکۍ سره مخ په زیاتېدو ده.

دوی وايي، د روان کال له پیله تر اوسه په ننګرهار ولایت کې د پولیو پنځه مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

په ایران کې د بشري حقونو د فعالانو خبري ټولګې (هرانا) د یکشنبې په ورځ (د تلې دویمه) لیکلي دي: «د ایوین په زندان کې بندي هغه یهودي تبعه چې دوه ګونی ایراني الاصله امریکايي تابعیت یې درلود، د مناسبې درملنې د نشتوالي او په زندان کې د ځنډېدو له امله خپل ژوند له لاسه ورکړ".

د دغه راپور له مخې؛ فرامز جاویدزاد د جمعې په ماښام (د وږي ۳۱مه) د ایوین زندان د څارنې څانګې ته ولېږدول شو او له لنډې مودې وروسته له مناسبې درملنې پرته د زندان عمومي خونې ته ولیږل شو.

فرامرز جاویدزاد چې ۶۳ کلن و، د ۱۴۰۰ کال د حوت په میاشت کې ایران ته د سفر پر مهال د ایران د اسلامي جمهوریت د اطلاعاتو د وزارت د استازو له خوا ونیول شوی و.