د ترکیې ولسمشر په غزه کې د اسراییلو پوځي عملیات "ټولوژنه" بللې ده

د استانه ټایمز خبري اژانس د خبر له مخې؛ د قزاقستان هېواد طبیبان، ژغورونکي او د لټون سپیانو یوه ډله د سې شنبې په ورځ (د تلې په ۱۸مه) هرات ته رسېدلې ده.

د قزاقستان د بېړنیو حالاتو وزارت د معلوماتو له مخې؛ د ژغورنې دغې ډلې سمدستي په هرات کې له ۳۰-۲۵ کیلومترۍ د لادرکه شویو کسانو د لټون عملیات پیل کړي.

په هرات کې طالب چارواکو د قزاقستان د ژغورونکي ټیم شپني او ورځیني نه ستړي کېدونکي کار څخه مننه او د لوړې روحیې ستاینه یې کړې.

ورته وخت کې د خوړو نړۍوال پروګرام اعلان وکړ، چې دغه سازمان د هرات له زلزله ځپلو سره بېړنۍ خوراکي مرستې کوي.
یو شمېر نړۍوالو مرستندویه سازمانونو هم اعلان کړی، چې په سیمه کې له زلزله ځپلو سره د مرستې لپاره چمتو دي.

نن سهار چهارشنبه (د تلې ۱۹مه) هرات یوې بلې زلزلې چې د ریښتر په کچه ‍‍‍‍۶،۳ درجې وه ولړزاوه، چې تر لومړنۍ زلزلې پنځه ورځې وروسته وشوه.

د راپورونو له مخې؛ په هرات کې د سهارنۍ زلزلې له امله یو کس مړ او تر ۱۱۷ ډېر ټپیان دي.

د بې پولې خبریالانو سازمان د طالبانو د روغتیا وزارت او د روغتونونو د سرچینو د مالوماتو پر بنسټ ویلي، چې د شنبې د ورځې (د تلې په ۱۵مه) په زلزله کې تر ۲۴۰۰ ډېر کسان وژل شوي، څه باندې ۲۰۰۰ ټپیان او سلګونه نور لادرکه دي.

نوموړي د شنبې په ورځ ( د اکټوبر ۷مه) د حماس ډلې برید غندلی او دغه برید یې د “بشپړ شر” په نامه یاد کړی دی.

بایډن پر اسراییل د حماس ډلې برید له اسلامي دولت وسلوالې ډلې(داعش) سره پرتله کړی او ویلي یې دي، چې دا برید یو ټکان ورکوونکی برید و.

د نوموړي په خبره، چې د دغه برید په اړه د امریکا د متحده ایالاتو هوډ او دریځ روښانه دی.

هغه وویل: " پرته له شکه امریکا د اسراییل تر شاه ولاړه ده او موږ به دا باوري کوو، چې د اسراییل یهودي او جمهوري رياست هم اوسمهال او هم په راتلونکې کې د ځان دفاع کولای شي”.

په ورته وخت کې د تېرې دوشنبې په ورځ د امریکا د پوځ لوی درستیز جنرال چارلس کیو براون د ایران اسلامي جمهوریت ته خبرداری ورکړ، چې د حماس او اسراييل ترمنځ په جګړه کې دې مداخله نه کوي.

سپینې ماڼۍ پر اسرایيل د برید په تنظیمولو کې د حماس سره ایران په لاس لرلو تورن کړی؛ خو ایران دغه تورونه رد کړي دي.

د امریکا د پوځ لوی درستیز د خبریالانو یوې وړې ډلې ته وویل: «موږ غواړو یو ډېر قوي پیغام واستوو. موږ نه غواړو چې دا شخړه خپره شي او نظر دا دی، چې ایران باید دا پیغام په لوړ او روښانه توګه ترلاسه کړي".

د نښتو په څلورمه ورځ د اسراییل دفاعي ځواکونو پر خپلې اېکس پاڼې د سې شنبې په ورځ (د میزان ۱۸مه) اعلان وکړ چې د حماس په بریدونو کې تر 900 ډېر اسراییل وژل شوي دي.

بل خوا د فلسطین د روغتیا وزارت هم ویلي، چې پر غزې د اسراييل په بریدونو کې ۷۰۴ فلسطینیان وژل شوي دي.

د اسراييل دفاعي ځواکونو هم ویلي، چې په دغو بریدونو کې د دغه هېواد ۲۷۴۱ اتباع ټپیان شوي دي.

د فلسطین د روغتیا وزارت د شمېرو له مخې؛ د اسراییل په ځوابي بریدونو کې ۳۹۰۰ فلسطینیان ټپیان شوي دي.

اسراييل ویلي، چې حماس پر دغه هېواد تر ۴۵۰۰ډېر راکټونه توغولي او ۱۳۵۲ هدفونه یې په نښه کړي دي.

ټایمز اف اسراییل راپور ورکړی، چې د دغه هېواد پوځ تېره شپه هم د غزې په تړانګه کې تر ۲۰۰ زیاتې نقطې په نښه کړې دي.

په هغه چارټ کې چې د اسراييل د دفاعي ځواکونو له خوا خپور شوی، پکې ویل شوي چې تر اوسه ۵۰ اسراييلي کورنۍ خبرې شوي، چې د دوی غړي د حماس ځواکونو یرغمل کړي دي.

په ملګرو ملتونو کې د اسراييل استازي ګيلاد اردان هم ويلي، چې اوسمهال د غزې په تړانګه کې له سلو څخه تر ١٥٠ پورې اسراييل اوسیدونکي د حماس د وسله والو له خوا بنديان دي.

د اسراييل د دفاع وزیر د دوشنبې په ورځ (میزان ۱۷مه) د غزې د بشپړې کلابندۍ امر وکړ او همداراز یې هلته د خوراکي توکو، برېښنا او سون توکو د انتقال د مخنیوي امر وکړ.

ملګرو ملتونو هم راپور ورکړی، چې پر غزې د اسراییل د بریدونو په پایله کې ۷۹۰ کورونه ویجاړ شوي، ۵۳۰۰ ودانۍ زیانمنې شوي او ۴۰۰ زره خلکو د اوبو سرچینو ته لاسرسی پرې شوی دی.

هغه وايي له هغه وروسته د کلي یوې جرګې پرې ناغه وټاکله چې ده د پاکستاني پوځ د مشر عاصم منیر له لوري په جوړه شوې غونډه کې ګډون کړی و: «دوه ورځې وخت یې راکړی او راته ویلي يې دي چې که په دوه ورځو کې پنځه لکه روپۍ او درې وزې ور نه کړم نو کور ته مې اور اچوي او ړنګوي يې.»

هغه غونډه د روان میلادي کال په اګسټ کې د پيښور په یوه حکومتي ځای کې جوړه شوې وه.

هغه وايي ده هم د نورو سیاسي او مدني فعالانو په څېر په یاده غونډه کې ګډون کړی و: «زما څه ګناه ده زما په ډول ډیر نورو خلکو هم ګډون کړی و، اوس د کلي جرګې راباندې پنځه لکه جرمانه ایښې او درې وزې به ورکوم.»

د حمزه داوړ ځینو نورو ملګرو او سیاسي فعالانو د ده په وړاندې د اتمانزیو د قبيلې د دا ډول پرېکړې په غبرګون په ایکس ټولنیزه شبکه کې غبرګون ښودلی.

سیاسي فعالې او د محسن داوړ د ګوند (این ډي آیم) فعالې غړې بشرا ګوهر په یادې جرګې نیوکې کړې او ویلي يې دي: «دا په نوم جرگې د محلي سیاسي مشرانو د ترور او غلي کولو لپاره ولې غږ نه پورته کوي؟ د جرګې له غړو سره دې قانوني چلند وشي.»

سیمه ییز سیاسي فعال حمزه داوړ ګواښ کړی چې د یادې جرګې له لوري پرې اېښودل شوې ناغه نه پرې کوي: «اجازه راکړئ چې د اتمانزو قومي مشرانو ته ووایم چې زما څخه یوه روپۍ هم حرامه ده چې در یې کړم.»

تر دې وړاندې هم په شمالي وزیرستان کې یوې قومي جرګې په سیمه کې په یوه خبریال ورته ناغه ایښې وه او هغه يې له خپل کلي څخه په زور کډې کولو ته اړویستلی و

د حمزه داوړ ځينې ملګري وايي چې سیمه ییزې جرګې د حکومت په خوښه او ملاتړ داسې کړنې تر سره کوي چې په سیمه کې سیاسي او مدني فعالان له غږ پورته کولو و وېروي.

رويټرز خبري اژانس وايي، چې تر اوسه د دغو توغندیزو بريدونو د مرګ ژوبلې په اړه جزیيات نه دي په ډاګه شوي.

تر اوسه د سوریې حکومت له خپلې خاورې د توغندیز برید په اړه څه نه دي ویلي.

دغې پیښې د حماس سره تر جګړې هاخوا د جګړې د پراخولو اندېښنې زیاتې کړې دي. ځکه چې په ورته وخت کې اسراییل د لبنان له حزب الله سره چې د حماس او ایران هملاسی دی، ډزې تبادله کړې دي.

د لبنان حزب الله ډلې نن په یوه بیان کې اعلان وکړ چې د اسرايیل پر لور یې دوه لارښود توغندي توغولي او د اسراییل یو زغره وال موټر یې ویجاړ کړی دی. حزب الله په دغه بیان کې اعلان وکړ چې دغه اقدام یې د لبنان پر پوله د دغه سازمان په څو څارونکو پوستو د ډزو په ځواب کې کړی دی.

د اسراییل پوځ خبر ورکړی، چې د اسراییل له خاورې یې د توغندیزو بریدونو په ځواب کې د حزب الله پر مرکزونو بریدونه کړي دي. د اسراییل د پوځ په وینا، ۱۵توغندي له لبنان څخه د اسراییل پر شمال توغول شوي، چې څلورو یې د اوسپنې یوه ګونبته ویجاړه کړې او پاتې نور یې په ازادو سیمو کې لګېدلي.

د حماس وسله والې څانګې د لبنان له سویل څخه د اسراییل پر لور د دغو توغندیو د ویشتلو مسولیت په غاړه اخیستی دی.

د نښتو په څلورمه ورځ په اسراییل او غزه کې د زیانونو شمېر زیات شوی دی. د وروستیو شمېرو له مخې په تېرو څو ورځو کې په اسراییل کې شاوخوا ۱۰۰۰ کسان وژل شوي دي. هاخوا د غزې د روغتیا وزارت ویلي دي چې په دې سيمه کې د اسراییل د سختو هوايي بریدونو او توغندیزو بریدونو په پایله کې د ۲۶۰ تنو ماشومانو او ۲۳۰ تنو ښځو په ګډون شاوخوا ۹۰۰ تنه وژل شوي دي.

د فرانس ۲۴ټلویزیوني چینل د راپور له مخې؛ د نیجر د کودتا پلانوونکو فرانسه د دغه هېواد په کورنیو چارو کې د لاسوهنې په هڅو تورنه کړې ده.

د فرانسې ولسمشر امانویل مکرون مخکې ویلي وو، چې له نیامي څخه به خپل سفیر او نور ډېپلوماټان راوباسي او د روان کال تر پایه به خپل ځواکونه له نیجر څخه وباسي.

فرانسه په نیجر کې شاوخوا ۱۵۰۰ سرتیري لري او د پارېس د پرېکړې له مخې به ټول له هغه ځایه ووځي.

دا ټول پرمختګونه په نیجر کې له کودتا وروسته رامنځته شول.

د نیجر د ولسمشرۍ ساتونکو ځواکونو د ۱۴۰۲ کال د اسد په میاشت کې د دغه هېواد ولسمشر محمد بازوم د ولسمشرۍ په ماڼۍ کې دننه ونیول شو او له واکه لرې کړ.

دوه ورځې وروسته (۶ اسد ۱۴۰۲) د نیجر کودتاچیانو جنرال عبدالرحمن شیاني د دغه هېواد د نوي مشر په توګه اعلان کړ.

فرانسې د نیجر پوځي رژیم په رسمیت نه دی پېژندلی او ټینګار کوي، چې ګوښه شوی ولسمشر محمد بازوم باید واک ته راستون شي.

فرانسې په لویدیځه افریقا کې د اسلامپالو وسله والو ډلو سره د مقابلې لپاره په نیجر کې خپل پوځي ځواکونه ځای پر ځای کړي وو.

محمد بازوم د خپلې ولسمشرۍ پر مهال د دغو ملېشو پر وړاندې په جګړه کې د لوېديځ مهم متحد و.