د بلوچستان نشنل ګوند مشر سردار اختر مینګل اعلان کړی چې د بلوچستان د وډه په نوم سیمې د ناسم امنتي وضعيت په ضد به دوی د ګوند پخواني پارلماني غړي د اکټوبر په ۳۰ مه په اسلام آباد کې د اعتراض په ډول پرلت پیل کړي.
د نوموړي په خبره چې د «وډه سیمې د اوسني ناسم وضعيت تر شا د مرکزي او صوبايي حکومت لاس دی چې له امله یې نه یوازې په وډه سیمه کې د امنیت حالت خراب دی بلکې، حکومت د لادرکه بلوڅانو د غږ پورته کولو په تور موږ په سیاسي میدان کې هم نه پریږدي.»
نوموړي دا خبره تېره شپه په کوټه کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال کړې ده
پرون د یک شنبې په ورځ د بلوچستان نشنل ګوند د مشر سردار اختر مینګل د خپلې پلرنۍ سیمې وډه څخه لاریون پیل کړی وو.
په دغه لاریون کې د یاد ګوند ګڼ شمېر پلویانو برخه اخیستې وه.
خو د بلوچستان صوبايي حکومت د سردار اختر مینګل دا تورنه رد کړي دي او ویلي يې دي چې ښاغلی مینګل د سیاسي ګټو د لاسته راوړلو په پار دا خبرې کوي.
اسلام اباد کې یوې محکمې د پاکستان د پخواني لومړي وزیر عمران خان او د دغه هېواد د بهرنیو چارو پخواني وزیر شاه محمود قریشي پر ضد نوې دوسیه پرانیستله. د تحریک انصاف ګوند د دوشنبې په ورځ (د لړم ۱ نېټه) اعلان وکړ، چې محکمې ښاغلی خان او قریشي د "دولتي رازونو په افشا کولو" تورن کړي.
عمران خان د هغه پټ ټیلګرام په افشا کولو تورن شوی چې په واشنګټن کې د پاکستان سفیر د تېر کال په لومړیو کې اسلام اباد ته استولی و.
عمران خان د دې ټیلګرام په افشا کولو کې خپل لاس لرل ردوي او وايي چې د دې ټیلګرام مواد د نورو سرچینو له لارې په رسنیو کې خپاره شوي دي.
د هغه ګوند وايي، پلان لري چې د جمعې په ورځ پر ښاغلي خان او قریشي لګول شوي تورونه وننګوي.
د پاکستان پخوانی لومړی وزیر عمران خان د تېر کال په اپریل میاشت کې د پارلمان د غړو په رایو له دندې لرې کړای شو.
نوموړی له دندې څخه تر لیرې کیدو وروسته، له د ډیرو تورونو سره تر سخت فشار لاندې و.
د روان کال په زمري میاشت کې د پاکستان یوې محکمې عمران خان د مالي فساد په تور په درې کاله بند محکوم کړ چې له دغه حکم وروسته سملاسي ونیول شو.
د تحریک انصاف مشر په نېږدې راتلونکي کې په پارلماني ټاکنو کې له ګډون څخه هم محروم شوی دی.
هغه د تېر کال په وروستیو کې له افغانستان انټرنشنل سره په یوې ځانګړې مرکې کې ویلي و، چې له کفر ویلو نیولې بیا تر قتل او د دسیسو تر جوړولو پورې د ده پر ضد شاوخوا سل دوسیې موجوديدي.
په دې مرکه کې ښاغلي خان ادعا وکړه، دا دوسیې د دې لپاره جوړې شوې چې په ټاکنو کې د ده د بریا مخه ونیسي.
د پاکستان پخواني لومړي وزیر هغه مهال دا ادعا هم وکړه چې «که دوی زه بندي هم کړم، بیا به هم ټاکنې وګټم.»
د نوموړي په خبره، «له همدې امله دوی غواړي ما ووژني.»
د سوېلي پښتونخوا چمن اوسېدونکو، سوداګرو او د ځايي سیاسي ګوندونو غړو دوه ورځې وړاندې پر سپین بولدک ـ چمن دروازه په پاسپورټ د تګ راتګ په غبرګون پرلت وهلی او نن د (لړم ا نېټه) هم دوام لري. پرلت کوونکي وايي، تر هغه به پرلت غځوي چې د پاکستان حکومت له لوري یې غوښتنې نه وي منل شوې.
نن دوشنبه د دغه پرلت دریمه ورځ ده او لا هم دوام لري.
پرلت کوونکو تېره ورځ ویلي و چې د پاکستاني پاسپورټ اخېستلو له بهیر سره یې پرېکون اعلان کړی.
په چمن کې د لغړي اتحاد مشر غوث الله وايي: «د پرلت په شاوخوا سیمه کې انټرنیټې خدمتونه او تلفیوني شبکې راباندې بندې شوې دي، ځکه چې زموږ دغه اعتراض خاموشه شي. خو موږ له خپلو غوښتنو هیڅکله نه تېریږو. موږ به تر هغه وخت دلته ناست یو تر څو مو چې غوښتني نه وي منل شوې.»
د پاکستان د حکومت له لورې پرېکړه شوې چې د سپین بولدک ـ چمن په دوازه تګ راتګ به په پاسپورټ او ویزه تر سره کیږي.
پرلت کوونکي د پاکستان پر حکومت نیوکې کوي. او وايي پاکستان په لوی لاس غواړي دلته د مېشتو قبایليو کاروبار زیانمن کړي.
د خدای میرخان اڅګزي په نوم د چمن ښار یو قومي مشر وايي: «حکومت ظالم دی، غواړي دلته پر موږ د ژوند کولو کړۍ تنګه کړي خو موږ د پاکستان هرې ناروا غوښتنې ته هیڅکله نه تسلیمږو. موږ په دغه دروازه د تګ راتګ له پاره پاسپورټ نه منو.»
له تېري یوې میاشتې راهیسې د سپین بولدک ـ چمن په دروازه باندې د پاکستاني ځواکونو له لوري، افغان مساپرو او ځایي سوداګرو ته ستونزې جوړیږي او په هرو دوو ورځو کې یاده لاره په ځنډني ډول د تګ راتګ پر مخ تړل کیږي.
همدارنګه په سوېلي پښتونخوا کې د بشري حقونو فعال حمیدالله پرلت ته د وینا پر مهال وايي: «موږ هیڅلکه د پنجاب دا ډول پرېکړې نه منو. دا هیڅ امکان نه لري چې موږ له خپل کوره بیا تر کار ځایه پر پاسپورټ تګ راتګ کړو.»
په سپین بولدک او چمن کې ځايي سرچینې وايي، د تېرو پنځو ورځو راهیسې پر سپین بولدک ـ چمن دروازه تګ راتګ د پخوا په پرتله ستونزمن شوی دی.
په پاریس کې زرګونه کسان پر غزې د اسراییل د بریدونو په اعتراض کې د یکشنبې په ورځ سړکونو ته راووتل او د «پاریس له غزې سره دی» شعارونه يې ورکول. دا په فرانسه کې تر هغه وروسته چې دې هیواد د غزې په تړانګه کې په لاریونونو باندې د حکومت بندیز لیرې کړ، په دغه ښار کې لومړی لوی لاریون دی
د فرانسې حکومت د غزې په ملاتړ په لاریونونو بندیز لګولی و، خو په فرانسه کې سترې اداري محکمې دغه بندیز ناقانونه اعلان کړ.
پولیسو وویل چې دوی ته د لاریون اجازه ورکړل شوې ځکه پر اسراییل د حماس د بریدونو ملاتړي هم پکې غندل شوي.
د پولیسو د شمېرو له مخې، شاوخوا ۱۵ زره کسان د جمهوریت په څلورلاري کې راټول شوي وو او دوی د فلسطینیانو د ملاتړ ترڅنګ د اوربند غوښتنه وکړه.
دا غوښتنه په داسې حال کې کېږي چې په تېرو ۱۶ ورځو کې پر غزې د اسراییل په بریدونو کې تر ۴زره او ۷۰۰ډېر کسان وژل شوي دي.
په بروکسل کې هم ورته لاریونونه وشول، چې د بلجیم د پولیسو په وینا شاوخوا ۱۲ زره کسانو پکې برخه اخیستې وه.
ټاکل شوې چې په فرانسه کې څو نور لاریونونه هم وشي.
د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر د شنبې په ورځ په قاهره کې د سولې په غونډه کې وویل چې، اسراییل د ځان د دفاع حق لري خو په ورته مهال د نړیوالو قوانینو درناوی هم باید وکړي.
نوموړي غزې ته د بشري مرستو د لېږد لپاره د دهلېز پر پرانیستلو هم ټینګار وکړ.
د اسراييل دفاع وزير د يکشنبې په ورځ (د تلې ۳۰مه) وويل چې پر غزې د اسراييل ځمکنی بريد ښايي له يوې تر درېيو مياشتو وخت ونيسي. یواو ګالانټ په خوشبینۍ سره زیاته کړه: «که چیرې اسراییل د حماس ترهګرې ډلې په له منځه وړلو کې بریالی شي نو دا به له غزې څخه وروستی برید وي.»
ګالانټ د یکشنبې په ورځ د اسراییل په پلازمېنه تل ابیب کې د اسراییل د هوايي ځواکونو د قوماندې په مرکز کې لوړ پوړو افسرانو ته وویل «هیڅ څه شی به د اسراییل د پوځ مخه و نه نیسي او دا باید په غزه کې وروستی مانور وي، ځکه چې له دې وروسته به حماس دلته نه وي.»
هغه څرګنده کړه: «مخکې له دې چې حماس زموږ له ټانکونو او پياده ځواکونو سره مخامخ شي، زموږ د هوايي ځواک له بریدونو سره به مخامخ شي.»
اسراییل په وار وار د حماس د له منځه وړلو ژمنه کړې او په خپلو هوايي بریدونو کې د حماس قومندانان او بنسټونه په نښه کوي.
د اسراییل د پوځ ویاند دانیل هاګاري وویل چې هیواد به یې په سملاسي توګه پر غزې خپل بریدونه زیات کړي چې پر حماس فشار زیات کړي او د «تر ټولو غوره شرایطو» لاندې د جګړې بل پړاو ته به داخل شي.»
د اسرايیل د پوځ لوی درستیز هم ویلي چې د دوی ځواکونه غزې ته د ننوتلو لپاره چمتووالی نیسي.
چین د سپټمبر له لومړیو راهیسې د بې پیلوټه الوتکو پر صادراتو بندیز لګولی دی. د یوې برېټانوۍ موسسې په خبره، له دې پرېکړې سره به اوکراین هره میاشت شاوخوا لس زره بې پیلوټه الوتکې له لاسه ورکړي.
اوکراین په دغه ګام اندېښمن دی، ځکه بې پیلوټه الوتکو له روسیې سره د هغوی په جګړو ژورې اغیزې کړې دي.
چین د روان کال د سپټمبر له لومړیو راهیسې د اوږده واټن ویشتونکو بې پیلوټه الوتکو چې وزن یې څلور کیلو ګرامه دی او همدارنګه د ډرون اړوند وسایلو لکه کامرې او راډیویي وسایلو بندیز لګولی دی.
سربېره پر دې، د سوداګریزو بې پیلوټه الوتکو تر ټولو لوی تولید کونکي شرکت «ډي جي آی» دوه میاشتې مخکې اوکراین او روسیې ته د ډرون مستقیم پلور بند کړ.
د چین حکومت وايي چې سوداګریز چینایي ډرون باید د پوځي موخو لپاره ونه کارول شي او چینایي تولید کوونکي د صادراتو د جواز او د وروستي کارونکو د مشخصاتو د وړاندې کولو په برخه کې د معلوماتو غوښتلو ته اړ دي.
د نیویارک ټایمز څیړنې هم ښیي چې چینایي شرکتونو په وروستیو میاشتو کې اوکراین ته د بې پیلوټه الوتکو او د هغې د پرزو خرڅلاو کم کړی دی.
له دې سره، اوکرایني پوځیان وايي که څه هم د چین دغو بندیزونو د بې پیلوټه الوتکو پر شته والي لږ اغېز کړی، خو دوی په راتلونکي کې د وضعیت د خرابېدو په اړه اندېښمن دي.
د اوکراین د پوځ د بې پیلوټه الوتکو برابروونکی دګنیټاس مشر لیوبا شیپوویچ وایي:«اوس یوازینی بدلون دا دی چې موږ هر هغه تجهیزات اخلو چې په اروپا کې په ګودامونو کې پاتې دي، خو دا چې په راتلونکي کې به څه کوو، څرګنده نه ده.»
نوموړی هغو پرزو لکه د حرارتي انځور اخیستونکو کیمرو ته د لاسرسي د بندیزونو په اړه اندیښمن دی او وايي چې «دا پرزې د پوځ تدارکات او د جګړو د تر سره کولو طریقه اغیزمنه کوي، ځکه موږ ډیری حرارتي انځور اخیستونکي ډرون نه لرو.»
د چین له لوري د دغو بندیزونو له لګولو وروسته اوکراین هڅه کوي چې یوه بدیله لاره ومومي.
د چینايي بې پیلوټه الوتکو د صادراتو کمښت نه یوازې اوکراین بلکې روسیه هم اغیزمنه کړې ده.
د روسیې کومرسانټ ورځپاڼې د راپور له مخې «د چینايي چارواکو لخوا د بې پیلوټه الوتکو په صادراتو لګول شوي بندیزونو روسیې ته د دوی اکمالات خورا پیچلي کړي او د ځینو برخو لکه د حرارتي انځور اخیستونکو کیمرو د کموالي لامل شوي.»
له دې سره، روسیه ډیری وختونه د قزاقستان په څیر هیوادونو څخه چینایي بې پیلوټه الوتکې اخلي.