جرمني: پناه غوښتونکي له درې تر شپږو میاشتو پاتې کېدو وروسته کار پیلولی شي
د جرمني حکومت یوه لایحه تصویب کړې، چې له مخې یې پناه غوښتونکي په دې هېواد کې له درېیو تر شپږو میاشتو پاتې کېدو وروسته کار پیلولی شي.
د جرمني حکومت یوه لایحه تصویب کړې، چې له مخې یې پناه غوښتونکي په دې هېواد کې له درېیو تر شپږو میاشتو پاتې کېدو وروسته کار پیلولی شي.
د جرمني د کورنیو چارو وزیرې ویلي دي، چې د دغه پلان له مخې به هغه پناه غوښتونکو ته چې غوښتنلیکونه یې رد شوي وي؛ خو ویستل شوي نه وي هم د کار اجازه ورکول کیږي.
اوس مهال پناه غوښتونکي یوازې په جرمني کې له نهه میاشتو پاتې کېدو وروسته کار پیلولی شي.
د جرمني د کورنیو چارو وزیرې نانسي فایزر ویلي، د نوي پلان یو لوی لامل د لا ډېرو ماهرو کارکوونکو جذبول دي.
هغې وویل: "موږ باید د امکان تر حده د هغو خلکو مسلکي ظرفیت او وړتیاوو څخه کار واخلو چې په جرمني کې ژوند کوي. د دې کار د ترسره کولو لپاره موږ اړتیا لرو، چې دوی ژر تر ژره د کار بازار کې شامل کړو".
دا لایحه د چهارشنبې په ورځ د جرمني د کابینې له خوا تصویب شوه؛ خو په قانون د بدلیدو لپاره د پارلمان تصویب ته اړتیا لري.
د جرمني حکومت په دې وروستیو کې د پناه غوښتونکو لپاره یو لړ اسانتیاوې رامنځته کړې دي، جرمني نه غواړي چې د کډوالۍ په یوه سیاسي ننګونه بدله شي.
دا لایحه تېره اونۍ د جرمني کابینې تصویب کړه، چې موخه یې په دغه هېواد کې د هغو پناه غوښتونکو د اخراج بهیر چټکول او اسانه کول دي، چې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه یې رد شوي دي.
په وروستیو میاشتو کې د جرمني د کډوالۍ پناه ځایونه ډک شوي دي، د جرمني د ایتلافي حکومت لومړي وزیر اولاف شولتس ویلي دي چې «جرمني ته د ننوتلو کسانو شمر ډېر لوړ دی».
له افغانستان او د منځني ختیځ او افریقا له ځینو نورو هېوادونو څخه جرمني ته د کډوالو له لوی شمېر سره - سره دغه هېواد پر اوکراین د روسیې د یرغل له پیل راهیسې د یو میلیون څخه د زیاتو اوکرایني کډوالو کوربه دی.
خو ځينې سرچينې د مرګ ژوبلې شمېرې تر دې څو برابره زیاتې ښيي.
ځايي سرچینې وايي چې د روانې جګړې له امله د سنیانو لور ته ۱۹ کسان وژل شوي او د شعیه مذهبو لوري ۸۲ کسان په دې جګړه کې وژل شوي دي.
د جهانزیب خان په مستعار نوم یو قومي مشر افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې دغه جګړه لومړی ځل له دې پیل شوې چې د سیمې یوه شعیه اوسېدونکي د اسلام دین ته د یوې ويډیو له لارې سپکاوی کړی و.
هغه وايي له هغه وروسته په سیمه کې د سني مذهب پیروانو له شعیه مذهبو څخه د هغه کس د ورسپارلو غوښتنه وکړه خو دوی نه دی ورسپارلی، هغه وړاندې وايي: «شعیه ګان باید هغه ملعون موږ ته وسپاري ځکه دغه کس بي بي عایشه رض عنها، حضرت امیرمعاویه او سنیانو ته ګستاخي کړې وه، بیا موږ د دغه کس غوښتنه ترې وکړه خو دوی دغه کس پټ کړو او پلمې يې کولې.»
نوموړی وايي له هغه وروسته د پاړه جنار شیلوزان تنګي سیمه کې چې د شعیه ګانو کلی دی د شګې پر سر د څو تنو شعیه ګانو تر منځ جګړه وشوه چې یو تن ووژل شو او دوه تنه ټپیان شول، «دوی تر خپل منځ په شګې جنګ وکړو سره مړه ژوبل یې کړل، خو خبره يې په دغه سیمه کې په سنیانو ور واړوله چې د خیرالدین درې سني منګلو دغه شعیه ګان ویشتلي، نو شعیه ګانو بیا د شپې پاړه جنار کې د سنیانو د بوشهرې په نوم کلي باندې برید وکړو چې جګړه بیا پسې پراخه شوه.»
جهانزیب خان وايي، «په دغه جګړه کې کارېدونکي درنې وسلې ایرانۍ دي او دغه وسلې تر دغې سیمې په لویو باروړونکو لاریو کې را رسېدلې دي.»
په سیمه کې ځينې کلي هم سوځېدلي چې لا کره شمېر يې نه دی معلوم.
داسې معلومات هم را رسېدلي چې د دواړو لوریو په جګړه کې د پاکستان دوه تنه سرحدي عسکر هم وژل شوي چې د جګړې د مهارولو هڅه يې کوله خو خپلواکو سرچینو دغه خبر نه دی تائید کړی.
د بوشهرې کلی د پاړه چنار په منځ کې پروت دی چې شاوخوا کلي يې ټول شعیه ګان دي او هر وخت چې د سني او شعیه ګانو تر منځ کړکیچ رامنځته کیږي شعیه ګان په دغه کلي ډله ییز برید کوي او شاخوا لارې يې تړي، خوراکي او نور توکي پرې بندوي.
دوه ورځې وړاندې داسې راپورونه هم ورکړل شوي و چې د دوی تر منځ جګړه درېدلې او د کشالې د هواري له پاره جرګې د دواړو لوریو تر منځ جګړه درولې ده خو اوس له سیمې تازه راپورونه ورکړل شوي چې تېره شپه او نن له سهاره تر اوسه پورې په بره کورمه کې جګړه روانه ده.
ځايي سرچينې وايي نن له غرمې مخکې يو ځل بیا جرګه ناسته او هڅه کوي چې دغې جګړه پای ته ورسوي.
د ملک نیاز بادشاه په نوم یو قومي مشر افغانستان انټرنشنل ته وويل چې جرګې په کوزه کورمه (میروکاکا، سده، کوچي، بګهن او علیزائي) کې ډزبندي وکړه او د جګړې له دواړو لوریو ۱۲۰ ميلیونه کلدارې د برمتې په ډول اېښې دي چې که هر چا د جرګې پرېکړه ماته کړه هم يې برمته له لاسه وځي او هم به ځايي حکومت او خلکو ته پړ وبلل شي.
هغه وړاندې وايي: «په بره کورمه (پاړه جنار، ترې منګل، غوځګړي، شیلوزان، بیواټ، کړمان) کې لا هم جګړه روانه ده او موږ هڅه کوو چې په ټوله کورمه کې جګړه ودروو، اوس پاکستانی پوځ، ایف سي او پولیس ځينو مرچو ته ورختلي او په دواړو لورو یې ډزبندي کړې او ورته ویلي يې دي چې هر خبره د جرګې له لارې حل کړي.»
خو د ملک نیازبادشاه په خبره چې په بره کورمه کې لاهم جګړه روانه ده، «د سپکو او درنو وسلو ډزې تبادله کیږي په سیمه کې يې عادي ژوند له ګواښ سره مخ کړی، لارې بندې دي، ټپیان په کورونو کې پراته دي او خلک د ضرورت وړ توکو له نشت سره مخ دي.»
د هغه په خبره چې پاکستاني امنیتي ځواکونه او قومي جرګه هڅه کوي دغه جګړه په ټوله کورمه کې ودروي او دغه کشاله د جرګې له لارې ودروي.
د پاکستان امنيتي ځواکونو هم ویلي چې د جګړې د درېدلو هڅې يې روانې دي او تر ډیره بريده په دې توانيدلي چې جګړه مهار کړي او خلک له مورچو راکوز کړي.
له کلونو راهیسې د شیعه او سني پښتنو تر منځ په کورمه کې په یوه او بله پلمه خونړۍ جګړې کېږي او جګړې په کې هغه وخت ډیر زور اخلي چې په پاکستان کې سیاسي ناندرۍ او یا کومه بله بې ثباتي روانه وي. کورمه ایجنسۍ چې په نوي بدلون کې په دریو برخو (بره کورمه، منځنۍ او کوزه کورمه ) وېشل شوې له پکتیا او خوست سره ډیورنډ کرښې ته څېرمه پرته ده چې وخت نا وخت پکې د شعیه او سني د شخړو او ناندریو راپورنه ورکړل شوي دي.
په ۱۹۹۶ میلادي کال کې هم په پاړه چنار کې د دواړو لورو تر منځ سخته جګړه شوې وه او ګڼ ځاني او مالي زیانونه یې اړولي و.