انوارالحق کاکړ: په پاکستان کې د وروستي ترهګر تر وژلو به جګړه کوو

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، ۱۶ نور کسان د درملنې لپاره د تهران شمال لوېدیځ ته په ۲۰۰ کیلومترۍ کې د لنګرود روغتونونو ته لېږدول شوي دي.

د ایران دولتي نلویزیون راپور ورکړی چې د نشه یانو د درملنې دغه مرکز د ۴۰ ناروغانو ظرفیت لري.

تر اوسه معلومه نه ده چې په دغه مرکز کې د جمعې په سهار د اورلګېدنې پر مهال څومره کسان وو. تر دې مخکې په دې پېښه کې د مرګ ژوبلې شمېر ۲۷ تنه ښودل شوی و.

د ایران د قضایه قوې رییس غلا محسین محسني اژه يي، د دغې پېښې د څېړنې حکم کړی دی.

ځینو چارواکو ویلي، چې د دې پېښې لامل د دې مرکز په یوه خونه کې د بخارۍ د اور له امله دی.

په ایران کې وژونکي اورولګیدنې نادره نه دي، دا پېښې امنیتي تدابیرو ته د نه پاملرنې او زړو امکاناتو له امله رامنځته کیږي.

ملا محمد یعقوب مجاهد په خپل پیغام کې چې د طالبانو دفاع وزارت خپور کړی، له پاکستان څخه د افغان کډوالو د ډله ییز اخراج پر بیلابیلو اړخونو خبرې کوي.

نوموړي په دغه مرکه کې د افغان کډوالو د ایستلو په اړه د پاکستان پرېکړه یو اړخیزه پرېکړه بللې چې د طالبانو حکومت ته د منلو نه ده او ویلي یې دي: «دا یوه ظالمانه پرېکړه ده چې پر افغانانو تحمیل شوې او دوی ته یې ستونزې را ولاړې کړې دي.»

د طالبانو د دفاع وزیر د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې له پاکستانه غوښتي چې پر افغانانو دې ظلم نه کوي، شخصي ملکیتونه دې یې نه اخلي او ملکیتونه دې یې نه غصبوي.

ملا محمد یعقوب ټینګار کوي چې پاکستان نه شي کولای د کوم قانون او اصولو له مخې د کډوالو شتمنۍ ضبط کړي، ځکه د ده په وینا له دوی به پوښتنې وشي.

د طالبانو د دفاع وزیر ټینګار کړی چې دغه ډله به په خپل ټول توان سره هڅه وکړي چې د افغان کډوالو د شتمنیو او ملکیتونو د غصب مخه ونیسي او «هیچا ته به اجازه ورنه کړو چې زموږ د افغان وروڼو ملکیتونه غلا کړي.»

داسې ښکاري چې له پاکستانه له شړلو وروسته د افغان کډوالو د جایدادونو برخلیک د پاکستان د حکومت او طالبانو تر منځ یوه له جنجالي مسلو څخه ده.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت هم د پنجشنبې په ورځ د لړم په ۱۱ مه په یوه خبرپاڼه کې اعلان وکړ چې د دغې ډلې سفیر د پاکستان د موقت حکومت د کورنیو چارو له وزیر سره کتلي او د افغان کډوالو د شتمنیو د انتقال په اړه یې خبرې کړې دي.

ملا محمد یعقوب په خپله وروستۍ وینا کې په لارو کې د راستانه شویو افغان کډوالو په ځورولو هم نیوکه وکړه او ویې ویل چې د مهاجرینو راستنیدل باید په عزت او درناوي ترسره شي.
​

د خیبر پښتونخوا د خیبر ولسوالۍ مرستیال کمشنر عبدالنصیر خان د جمعې په ورځ وویل، پاکستان د بې قانونه افغان کډوالو د ایستلو پر پروګرام د غور لپاره د کډوالو او بشري حقونو ډلو غوښتنې له پام پرته د لسګونو زرو افغان اتباعو د ژر ایستلو لپاره نور سرحدي مرکزونه پراینستل.

ښاغلي خان وویل چې د تورخم په پوله کې تاسیسات درې چنده شوي دي چې په یوه ورځ ډېر افغان مهاجرین خپل هیواد ته ستانه شي.

د نومبر په لومړۍ نېټه خپل هېواد ته د افغان کډوالو د داوطلبانه ستنېدو لپاره پاکستان کې د یوې میاشتې ضرب الاجل پای ته ورسېد او دغه هېواد د افغان کډوالو د نیولو او جبري شړلو لړۍ ګړندۍ کړه.

پاکستاني چارواکي وايي، د افغان کډوالو د شړلو اصلي لامل په پاکستان کې د سخت دریځو اسلامپالو وسله والو له خوا په بریدونو کې د یو شمېر افغان کډوالو ښکېلتیا ده، چې د دغه هېواد امنیت یې کمزوری کړی دی.

طالبان د پاکستاني چارواکو دا ادعا روي.

په کابل کې طالب چارواکي وايي چې د پاکستان امنیت یوه داخلي ستونزه ده او له اسلام اباده یې غوښتي چې په خپله پرېکړه له سره غور وکړي.

د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو په تېره بيا دوو ګاونډيو هېوادونو ايران او پاکستان ته د څلورو لسيزو جګړو له امله ګڼ شمېر افغانان کډوال شوي او په دغه هیوادونو کې یې د پناه غوښتنه کړې ده.

د راپورونو له مخې، واک ته د طالبانو له راتګ سره، د طالبانو د تګلارو په تېره بیا د ښځو د حقونو پر ضد د تاوتریخوالي له امله تر شپږ لکو ډېر کسان پاکستان ته تښتېدلي دي.

پاکستاني چارواکي وايي، یوازې د پنجشنبې په ورځ د تورخم له پولې نږدې شل زره افغانان بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي. دا احصایه په تیره میاشت کې یو نیم لک کسانو ته رسیږي.

پاکستاني چارواکو ویلي دي چې دوی به د ناروغانو او هغو کسانو لپاره چې سفر نه شي کولای، وروستۍ نېټه وځنډوي.

ملا حسن اخوند یوه ویډیويي پیغام کې د پاکستان له سرپرست حکومت او امنیتی ادارو غواړي چې په خپل چلن کې بدلون راولي: د بې ګنا کډوالو نیول، د هغوی کورونو ته ور ننوتل او د هغوی کورونه ورانول، مالي زیان ورته رسول او سرمایه ضبطول او په ستنېدو کې مختلف اذار او اذیت ور ته جوړولو او تورخم او چمن کې تر شنه اسمان لاندې په یخ کې په ورځو ورځو انتظارول هغه کارونه دي چې اسلامي او بشري قوانینو او ګاونډیتوتوب قوانین دی هیڅ دا اجازه نه ور کوي.

نوموړی وايي، که پاکستان بې قانونه کډوال باسي، نو وخت دې ور کړي چې په عزت سره ستانه شي.

ملا حسن اخوند زیاتوي چې دغو افغانانو د پاکستان لپاره له ۴۰ تر ۴۵ کلونو په کرنه، سوداګرۍ او نورو برخو کې خدمت کاوه او «دا ملک پرې اباد و.»

نوموړی نن په یوه ویډیويي پیغام کې، چې له ملي رادیو تلوېزون نشر شوی، پر ستنېدونکو غږ کوي چې ناهیلي کېږي دې نه او د دوی حکومت او ولس یې په خدمت کې دی.

پاکستان افغان کډوال د دغه هېواد په تاوتریخوالي کې په لاس لرلو تورنوي او د اکتوبر میاشتې لومړیو کې د بې قانونه افغان کډوالو د اېستلو لړۍ پیل کړه.

خو د نورو طالب چارواکو په ګډون ملا حسن اخوند هم د دې تور ردولو سره زیاتوي چې دې مسلمانانو له ۴۰ تر ۴۵ کلونو هلته په امن ژوند درلود او هیڅ نوعه خطر یې نه و پېښ کړی، خو اوس له داسې مشکل سره مخ شول.

نوموړی پر افغان ولس هم غږ کوي چې د خپل وس سره سم دې له ستنېدونکو افغانانو سره مرسته وکړي.
تر ده ملا حسن اخوند مخکې د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب هم په خپلو څر ګندونو کې پر پاکستان سختې نېوکې وکړې او په څنګ زنه ژبه یې ګوت څنډنه کړې وه.

هغه ویلي و:« پاکستان دې دومره څه وکري، چې بیا یې د رېبلو وس ولري.»
پر طالبانو تر ډېره د افغان کډوالو نیوکې دا دي، چې تر اوسه یې له پاکستان سره د کډوالو د ستونزو په اړه له ډیپلوماټیکو لارو ګټه نه ده اخیستې او نه یې هم لوړپوړي چارواکي تر اسلام اباده راغلي، چې د دغه هېواد له چارواکو سره په ډیپلوماټیکه ژبه د کډوالو ستونزه هواره کړي.

د پاکستان د اساسي قانون له مخې؛ د سرپرست حکومت په جوړېدو سره په نوي ورځو کې انتخابات کېږي.

د شهباز شریف په مشرۍ د پاکستان ټاکلی حکومت د اګسټ پر نهه نېټه ړنګ شو او ځای یې سرپرست حکومت ونیو.

د قانون له مخې پکاره وه چې دا ټاکنې په روانه میلادي میاشت یا نومبر کې شوې وی؛ خو د سرپرست حکومت له جوړېدو سره پر نورو سربېره د پاکستان ولسمشر عارف علوي بیا - بیا ویلي چې په ټاکلې نېټه ټاکنې ناشونې دي.