د چین سفیر: پاکستان او طالبان باید د افغان کډوالو د اېستلو ستونزه په ښه توګه حل کړي

طالبان بیا وايي، یو شمېر کمېټې له ستنېدونکو کډوالو سره د خوراکي توکو، اوبو او کمپلو د وېشلو په برخه کې کار کوي.

دغې ډلې همداراز اعلان کړی چې له اېستل شویو کډوالو سره یې د مرستو په موخه دوه میلیارډه افغانۍ ځانګړې کړې دي.

له دې سره، داسې ښکاري چې د طالبانو او ځینو هېوادونو د مرستو په برخه کې د شویو ژمنو او دغو مرستو ته د کډوالو د لاسرسي تر منځ لوی واټن شته.

د اېسوشیېټیډ پریس د راپور له مخې، د ورلډ ویژن له نړیوالې موسسې تامینډری داسیلوا وویل: «خلک یوازې له جامو سره افغانستان ته ننوځی، د دوی ساعتونه، ګاڼې او نغدې پیسې د پاکستان په پوله کې وړل کیږي.»

د ماشومانو د ژغورنې سازمان مدیر هم وویل: «ډیری هغه کسان چې هیواد ته راستانه شوي تعلیمي اسناد نه لري، چې د دوی لپاره د زده‌کړې دوام ستونزمنوي، دوی اردو او انګلیسي زده‌ کړې ده، په دري او پښتو ژبو نه پوهیږي.»

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د ماشومانو کار او همدارنګه د بیوزلۍ له امله به په قاچاق کې د هغوی ونډه زیاته شي، ځکه چې ډیری ستنېدونکي کډوال له ډیرو بیوزلو کورنیو څخه دي.

افغانستان د نړیوالې ټولنې له خوا د طالبانو په مشرۍ د حکومت د انزوا له امله له ننګونو سره مخ دی.

د کلونو وچکالۍ، کمزوري اقتصاد او د لسیزو جګړو پایلو په میلیونونو افغانان بې کوره کړي دي.

نوموړې په خپله اېکس پاڼه د یو شمېر افغان کډوالو د کارټونو او د روان وضعیت د ویډیوګانو په خپرولو سره ویلي چې، د پولیسو له خوا په نیول شویو او اېستل شویو کډوالو کې ښځې او ماشومان هم شته.

په یوې ویډیو کې چې اغلې کاکړ خپره کړې د محمد رووف په نوم یو افغان کډوال وايي، زوی یې چې له تیرې ورځې راهیسې لا درکه و، ورسره اړیکه نیولې ده چې پولیسو نیولی او د چمن له لارې یې افغانستان ته استولی دی.

له نوموړې سره یو شمیر کډوالو د خبرو پرمهال ادعا کړې ده چې، پولیس له دوی څخه د نه نیول کېدو په بدل کې پیسې اخلي.

په اسلام اباد کې د طالبانو حکومت سفارت هم په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې، د کډوالۍ ډیر شمېر کارټ لرونکي کسان هم د پاکستاني پولیسو له خوا تر نیول کېدو وروسته افغانستان ته استول کیږي.

له دې سره، زحل هغه افغانه کډواله ده چې پر افغانستان د طالبانو تر بیا واکمنیدو وروسته له خپلې کورنۍ سره پاکستانه کډواله شوې ده.

نوموړې وایي، ورور یې سره له دې چې ویزه هم درلوده خو کور ته د راتلو پرمهال د پولیسو له خوا نیول شوی و او د پنځوس زره کلدارو په بدل کې بېرته خوشې شوی دی.

دا په داسې حال کې ده چې، د پاکستان حکومت د کورونو مالکانو ته خبرداری ورکړی چې، بې ویزې کډوالو ته د کورونو له ورکولو ډډه وکړي.

د یادولو وړ ده چې له پاکستانه د بې اسناده افغان کډوالو د اېستلو بهیر د نومبر په لومړۍ نېټه پیل شوی او ټاکل شوې چې له دې هیواده ۱.۷ میلیونه "ناقانونه" کډوال و اېستل شي.

سید محمد چې په تورخم کې د ټرانسپورټ کاروبار کوي، افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې نن مازیګر مهال د کډوالو د یوې لارۍ موټر سیوري ته یوه تازه راستنه شوې کډواله په داسې مهال په لښتو ووهل شوه، چې خپلې کوچنۍ لور ته یې شیدې ورکولې.

نوموړي زیاته کړه: “ښځې خپلې ماشومې لور ته شیدې ورکولې، چې د ملا ابوحمزه بدر په نوم د امربالمعروف یو کس راغی او هغه یې بې له کومې پوښتنې په لښتو ووهله”.

د سید محمد په خبره؛ کله چې د مېرمنې خاوند ترې د علت پوښتنه وکړه، هغه یې هم په لښتو وواهه.

هغه وویل: “طالبانو ویل، چې دغې مېرمن په عام بازار کې خپلې لور ته شیدې ورکولې او د بدن غړي یې ښکاره کېدل”.

نوموړی وايي، چې یاد کډوال کندوز ولایت ته ستنېدل.

د یادې مېرمنې ورور د نوم د نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل – پښتو ته پېښه تایید کړه او زیاته یې کړه، چې طالبانو یې خور وهلې او دوی پرته له کومې مرستې سیمه پرېښې ده.

هغه وویل: "هلته پاکستانیانو ځورولو او دلته مو طالبان وهي، د خدای ځمکه یې راباندې راتنګه کړې اخر چېرې لاړ شو؟".

د تورخم په کمیسارۍ کې یوه طالب چارواکي دغه پېښه تایید کړې او ویلي یې دي، چې د دوی د امربالمعروف د یاد محتسب په لټه کې دي.

هڅه مو وکړه، چې په دې اړه د طالبانو د امربالمعروف وزارت نظر هم راواخلو؛ خو له بار – بار اړیکو سره ونه توانېدو.

دا لومړی ځل نه دی؛ له دې وړاندې هم د طالبانو د امربالمعروف د محتسبانو له خوا ورته چلند شوی؛ خو د طالبانو د امربالمعروف وزارت دا ډول پېښې ردوي او وايي، چې دوی هڅه کوي اسلامي احکام تطبیق کړي.

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو را وروسته دغې ډلې ښځې له ټولینز ژونده محرومې کړي دي، د ښوونځیو او پوهنتونونو په ګډون ښځې د کار او پارک ته د تللو حق نه لري.

د طالبانو سترې محکمې نن یکشنبه د ( لړم په ۱۴ مه ) په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې اسراییل د نړۍوالو قوانینو خلاف د غزې په اوسېدونکو هر ډول لومړني خوراکي توکي، اوبه، درمل، برېښنا او د ژوند نور ضرورتونه بند کړي، چې دغه کار د غزې او نورو سیمو مسلمانان له ډېرو سختو مشکلاتو سره مخ کړي دي.

د خبر پاڼې په پای کې د طالبانو د سترې محکمې د رییس او قاضي القضات عبدالحکیم حقاني نوم لیکل شوی.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د اسراییل له خوا په ډېره بې رحمۍ هوايي او ځمکني بریدونه روان دي، چې له امله یې زرګونه فلسطیني ښځې، ماشومان او لویان په "شهادت" رسېدلي، زیات شمېر یې ټپیان دي، روغتونونه، جوماتونه او کورونه یې نړېدلي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې دوی د فلسطین له ولس څخه ملاتړ اعلانوي او له ټولو اسلامي هېوادونو څخه غواړي، چې د فلسطینیانو لاس نیوی وکړي او په دې "امتحان" کې بې تفاوته پاته نه شي.

له دې وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د اسراییل له خوا د غزې پر تړانګه د اوبو او خوړو قطع کول او د ماشومانو او ښځو په شمول د ملکي خلکو وژل د بشریت ضد جرم بللی او له نړۍوالې ټولنې، سازمانونو او اسلامي هېوادونو یې غوښتي چې د دې ناورین مخه دې ونیسي.

حامد کرزي نن یکشنبه ( د لړم په ۱۴مه ) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې د افغانستان لپاره یې د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي له سیاسي مرستیال مارکس پوتزل سره په لیدنه کې د افغانستان په روانو حالاتو خبرې کړې دي.

پخواني ولسمشر د ملګرو ملتونو له لوري له افغانانو سره د مرستې د دوام ترڅنګ په ځانګړي توکه د هرات زلزله ځپلو او له پاکستانه څخه راستانه شویو کډوالو سره د لازیاتو مرستو غوښتنه کړې ده.

همداراز؛ په دې لیدنه کې د نجونو لپاره د ښوونځیو او پوهنتونونو پر بیا پرانیستلو او کار ته د ښځو پر راستنېدو ټینګار شوی او په هېواد کې د تلپاتې سولې او ثبات د تامین لپاره د ملي خبرو پیل اړین ګڼل شوی دی.

کرزي له دې وړاندې بار - بار د یو ملي ډیالوګ پر جوړېدو ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې د دایمي سولې او ثبات لپاره ملي ډیالوګ اړین دی.

خو طالبانو بیا دغې غوښتنې ته مثبت ځواب نه دی ورکړی.