د قلم لار بنسټ د ښځو په ګډون د بشري حقونو د فعالانو د خوشې کولو غوښتنه وکړه

د پاکستاني رسنیو د معلوماتو له مخې، د خېبر پښتونخوا او بلوچستان ایالتونو په بېلابېلو سیمو کې د "ناقانونه" افغان کډوالو په لویه کچه د اېستلو له امله لنډمهاله ټرانزیټي کمپونه جوړ شوي دي.

پاکستان په رسمي ډول اعلان کړی چې په ټول هیواد کې د ناقانونه افغان کډوالو د لټون په عملیاتو بوخت دي.

د اعلان شویو شمېرو له مخې، په پاکستان کې له څلور میلیونو ډېر افغان کډوال مېشت دي، چې له دې ډلې شاوخوا یو میلیون او اوه سوه زره یې د اوسېدو اسناد نه لري.

دوه ورځې وړاندې هم د تورخم له لارې ۷زره ۱۳۵ افغان کډوال افغانستان ته ستانه کړای شوي دي.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ په سرحدي کرښو کې د څه باندې ۱۲۰ زره افغان کډوالو د حضور خبر ورکړ او ویې ویل چې دا ټول له پاکستان څخه په زوره اېستل شوي دي.

د اېسنا خبري اژانس د راپور له مخې، ښاغلي احمدیان له طالبانو سره د سوداګریزې او صنعتي، ټرانسپورټ، کرنې، په هلمند سیند کې د ایران د حقابې او د اوبو په برخه کې د همکاریو په زیاتیدو ټینګار وکړ.

د دغه راپور له مخې، د ایران ملي امنیت د عالي شورا منشي د فلسطین په اړه هم د طالبانو د دریځ ستاینه وکړه.

د ایران اسلامي جمهوريت د نورو هېوادونو په څېر طالبان په رسمیت نه پېژني او د حقابې په اړه له کړکېچونو سره سره له دې ډلې سره نږدې اړیکې لري.

ملا عبدالغني برادر له علي اکبر احمدیان سره په کتنه کې د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پر پراختیا په ځانګړي ډول د ټرانزیټي سکتور پر فعالولو، چابهار بندر او د هوايي ټرانسپورت په برخه کې پر همکاریو ټینګار وکړ.

د اېسنا د راپور پر بنسټ، د طالبانو د رییس‌الوزرا مرستيال د افغانستان او ايران ترمنځ د هوکړه ليک عملي کېدل په ځانګړي ډول د اوبو، د پولو د اقتصادي کېدو او په دې برخه کې ګډه پانګونه د دواړو خواوو په ګټه وبلله.

ملا عبدالغني برادر تر دې کتنې مخکې د ایران د بهرنیو چارو له وزیر حسین امیر عبداللهیان سره کتلي وو.

حسین امیر عبداللهیان په دې کتنه کې ویلي چې د اسلامي جمهوریت په بهرني سیاست کې د افغانستان ځای مهم دی.

نوموړي په دې کتنه کې په ایران کې د افغان کډوالو او د ایران د حقابې په اړه خبرې وکړې.

ملا برادر د ایران په بلنه د شنبې په ورځ (د لړم ۱۳مه) له یوه۳۰ کسیزي پلاوي سره تهران ته ولاړ.

دا په تېرو دوو کلونو کې ایران ته د ملا برادر لومړی سفر دی.

ملا برادر مخکې د طالبانو د سیاسي دفتر د مشر په توګه تهران ته سفر کړی و.

نوموړي په واتیکان کې د ستنېدونکو افغان کډوالو پر وضعیت د اندېښنې په څرګندولو سره زیاته کړې چې، «افغان کډوالو په پاکستان کې پنا اخیستې وه، خو اوس د بېرته تګ له پاره هېڅ ځای نه لري.»

هغه ویلي د کډوالو په زور اېستلو سره به ځینې هغه کسان له ګواښ سره مخ شي چې افغانستان يې د سر خوندينې په پار پریښی و.

بېلابېلو نړیوالو ادارو په وار وار سره له پاکستانه وغوښتل چې د کډوالو د اېستلو په اړه خپله پرېکړه بدله کړي خو پاکستان خپل دغه دریځ نه بدلیدونکی بولي.

له دې سره، د پاکستان د پارلمان غړي او د پښتون ژغورنې غورځنګ یوه مخکښ محسن داوړ په خپله اېکسپاڼې لیکلي چې، پاکستان اوس د افغان کډوالو په پلمه د پاکستان پښتانه هم خپل هدف ګرځوي.

د نوموړي په خبره، «پاکستان د افغان کډوالو په اېستلو سره د بشر ضد جنایت کوي.»

اخوا، د عوامي نېشنل ګوند مخکښ مشر سردار حسین بابک افغانستان انټرنشنل ته د یوې ویډیو په استولویو ځل بیا ټینګار کړی چې، په پاکستان کې د افغان کډوالو د «تذلیل یا سپکاوي» مخنیوی باید وشي.

نوموړي همداراز زیاته کړې ده چې، د کډوالو ستونزو ته په کتو سره د پاکستان حکومت باید خپله پرېکړه بدله کړي.

پاکستان د روانې میاشتې له پیل سره له دې هېواده د څه باندې۱،۷ میلیونه افغان کډوالو د اېستلو لړۍ رسماً پيل کړه.

د راپورونو له مخې له تېرو څو اونیو راهیسې څه باندې یو لک او ۵۰ زره کډوال بېرته افغانستان ته ستانه کړای شوي دي.

دغه کډوال اوسمهال د خوراکي توکو، اوبو او د سرپناه له نشتوالي شکایت کوي، خو د طالبانو حکومت د راستنېدونکو کسانو له پاره د یو کمېسیون د جوړېدو خبر ورکړی چې د کډوالو ستونزو ته ورسیږي.

دغه پرلت چې د سيمې ولسي خلکو، سوداګرو اتحاديې او سياسي ګوندونو له خوا د اکټوبر پر ۲۱مه پيل شوی و، پرلتوال له پاکستاني چارواکو غواړي چې دوی باید د پخوا په شان د چمن او سپين بولدک ترمنځ پر دروازه په پاکستاني شناختي کارټ او افغان تذکرې د تګ و راتګ اجازه ورکړي.

د پاکستان حکومت له خوا د چمن پر لار د پاسپورټ او ویزې د حتمي کېدو له اعلان وروسته دغه پرېکړه د نومبر په لومړۍ نېټه عملي شوه.

اعتراض کوونکي یو ځل بیا ټینګار کوي چې پر دغې کرښې د تګ راتګ له پاره د پاکستان وروستۍ پرېکړه به د سیمې د زرګونو کسانو د اوزګارتیا لامل شي.

د چمن پر دغې فرضي کرښې چې له کلونو راهیسې سوداګري او تګ راتګ په آسانه توګه کېده، اوس د پاکستاني چارواکو د پرېکړې له مخې، له دغې کرښې څخه یوازې په پاسپورټ او ویزې سره خلک تېریدلی شي چې دا پرېکړه له پراخو اعتراضونو سره مخ شوې ده.

د پرلت کوونکو په خبره، دوی چې د ټولو ګوندونو ملاتړ له ځانه سره لري د خپلو غوښتنو تر منل کېدو پورې به اعتراضونو ته دوام ورکوي.

په دغه پرلت کې د لویو سوداګرو ترڅنګ هغه مزدوران هم شته چې، هره ورځ به یې د چمن او سپین بولدک له لارې سوداګریز او د مساپرو سامانونه لیږدول.

دا په داسې حال کې ده چې په لسګونو زرو افغان کډوال چې په دې وروستیو کې له ايران او پاکستان څخه په زرو اېستل شوي د افغانستان په بیلابېلو سيمو کې بې سرپناه ژوند کوي.

دغه وزارت د لړم په ١٤مه د يوې خبرپاڼې په خپرولو سره ويلي، چې د هوا پېژندنې ادارې او د يو شمېر نورو ادارو د څېړنو پر بنسټ، د آمو، کابل، شمال، هلمند او د هريرود سمندري حوزې به د لړم له پنځلسمې څخه تر اوولسمې پورې د سختو بارانونو او سېلابونو شاهدې وي.

ويل کيږي له دغو سیلابونو سره د پراخو زیانونو د اوښتو وېره هم شته.

دغه راز د کوکچې، بغلان، تالقانو، پنجشېر، غوربند، سمنګان، بلخ، سرپل، میمنې، هرات، فراه، هلمند او د زابل سیندونه هغه لارې دي چې پکې د سیلابونو د راوتلو وړاندوینې شوې دي.

د خبرپاڼې له مخې، ډېر اورښتونه، د سیندونو د سطحې لوړېدل او د واورو ویلې کیدل په دغو سیمو کې د سېلابونو د راوتلو لاملونه بلل شوي دي.