د سومالیا له طبیعي پېښو سره د مبارزې اداره وايي، په دغه هېواد کې د لسیزو تر ټولو بد سېلاب کې ۲۹ کسان مړه او تر درې لکو ډېر بې ځایه شوي دي. سومالیا کې درون باران د دې سیلاب د راوتلو لامل شوی چې ډېرې مېنې یې ځپلې دي.
د سومالیا حکومت په سېلاب کې ایسار زرګونه کسان ژغورلي دي.
دا سخت ورښت د سومالیا د ۴۰ کلنې بدې وچکالۍ په اوج کې دی، خو سخت زیان یې هم اړولی دی.
د دې هېواد د طبیعي پېښو سره د مبارزې مشر وايي، دا په لسیزو کې تر ټولو بد سېلاب دی ان د ۱۹۹۷ کال له سېلاب بد دی.
چارواکي زیاتوي چې ښايي د سېلاب له امله مرګ ژوبله هم ډېره شي.
اروپایي ټولنې د بشري مرستو په برخه کې په افغانستان کې زیانمنو او په پاکستان کې افغان کډوالو ته ۶۱ میلیون یورو ځانګړې کړې دي.
اروپایي ټولنې د سې شنبې په ورځ (د نومبر ۷مه) په یوې خبرپاڼه کې لیکلي؛ په داسې حال کې چې په افغانستان کې بشرپاله وضعیت د جدي اندېښنې وړ دی، اروپایي اتحادیې د بشري مرستو په برخه کې په هېواد کې دننه زیانمنو وګړو او همداراز په ګاونډ هېواد پاکستان کې د کډوالو اړتیاو ته د رسېدو لپاره ۶۱ میلیونه یورو ځانګړې کړې دي.
دغه اتحادیه وایي، چې له دغو ۶۱ میلیونه یورو څخه ۶۰ میلیونه یورو یې په افغانستان کې فعاله بشرپاله نهادونو لپاره او یو میلیون یورور یې په پاکستان کې افغان کډوالو ته ځانګړې کړې دي.
په داسې حال کې چې په افغانستان کې نېږدې نیمایي نفوس په جدي توګه د خوړو خوندیتوب نه لري، دغه مرستې به د خوړو د ناورین د حل په برخه کې مرسته وکړي.
همداراز؛ دغه بشري مرستې به د زیانمنو وګړو نورې اړتیاوې لکه سرپناه، ساتنې، روغتیایي پاملرنې، تغذیه او اوبه پوره کړي. په ځانګړې توګه د هغو خلکو لپاره چې د اکټوبر په میاشت کې د هېواد په لویدیځ کې د زلزلې له امله اغېزمن شوي.
د دغې مرستې یوه برخه به افغانستان ته د افغان راستنیدونکو کډوالو سره مرسته وکړي.
دا نوې مرسته د هغو ۹۴ میلیون یورو بشري مرستو سربیره ده، چې سږ کال د افغانستان لپاره ځانګړې وه.
په افغانستان کې د اروپایي اتحادیې بشري مرستې یوازې د بشرپاله شریکانو له لارې ترسره کیږي.
اروپایي اتحادیه وایي، چې افغانستان د نړۍ یو له هېوادونو څخه دی چې له ستر بشري ناورین سره مخ دی او سږ کال څه باندې ۲۹ میلیونه خلک بشري مرستو ته اړتیا لري.
اروپایي اتحادیه زیاتوي، چې په افغانستان کې له ۹۰ سلنه ډېر نفوس د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي او شاوخوا ۱۷ میلیونه خلک په جدي توګه د خوړو نا خوندیتوب سره مخ دي.
د اسراییل او لبنان پر پوله د وژونکو ناکراریو په پایله کې د لبنان په پارلمان کې د حزب الله یوه غړي د سې شنبې په ورځ وویل، چې دوی به په لبنان کې پر ملکي وګړو د اسراییل هر ډول برید ته "دوه چنده" ځواب ورکړي.
رویټرز لیکي؛ وروسته له هغه چې اسراییل د یکشنبې په ورځ د یوې کورنۍ پر یوه موټر برید وکړ، چې له امله یې درې ماشومان او یوه ښځه ووژل شوه، حزب الله وویل چې جدي ځواب به ورکړي.
د حزب الله استازی علي فیاض د دغه هېواد په جنوب کې د وژل شویو څلورو لبنانیانو د جنازې په مراسمو کې وویل: «حزب الله به هر هغه یرغل ته دوه چنده ځواب ورکړي، چې ملکي وګړي په نښه کوي.هغه دغې ځواکمنې ډلې ته چې د ايران له خوا يې ملاتړ کېږي، په اشارې سره وويل: تر اوسه يې خپل بشپړ وزن نه دى ښودلى.د لبنان امنیتي چارواکي وايي، له اسراییل سره د لبنان پر پوله د پوځي تاوتریخوالي په پایله کې تر ۶۰ زیات حزب الله جنګیالي او ۱۰ ملکیان وژل شوي دي.د اسراییل پوځ ویلي چې د دوی پوځیانو په لبنان کې یو موټر چې "د یوه مشکوک تروریستي موټر په توګه پیژندل شوی و" نیولی او د هغو راپورونو پلټنه کوي چې ملکي وګړي پکې وو.
اسراییل د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د حزب الله سره تړلې هدفونه یې په نښه کړي دي.
که څه هم حزب الله له اسراییل سره په جګړه کې د حماس سره د یوځای کېدو غوښتنه رد کړې؛ خو د لبنان پولې ته نېږدې د اسراییل پر پوستو یې محدود راکټي بریدونه پیل کړي دي.
له اسراییل سره د لبنان پر پوله د پوځي تاوتریخوالي په پایله کې تر ۶۰ زیات حزب الله جنګیالي او ۱۰ ملکیان وژل شوي دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال وايي، چې دوی په متحده عربي اماراتو کې د پاسپورټونو د وېش بهیر پیل کړی او زیاتوي، چې له دې وروسته افغان مسافر کولی شي چې په اماراتو کې پاسپورټونه تر لاسه کړي.
ضیا احمد نن سې شنبه (د لړم ۱۶مه) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې د پاسپورټونو د وېش بهیر یې د طالبانو د مشر ملا هبت الله په فرمان په ابوظبۍ کې پیل کړی دی.
د روانې میاشت په لومړیو کې طالبانو په ابوظبۍ کې د افغانستان سفارت ته خپل نوی استازی د سرپرست په توګه معرفي کړ او په کار یې پیل وکړ.
تر اوسه د طالبانو حکومت د نړۍ هېڅ کوم هېواد په رسمیت نه دی پېژندلی.
ترکیې د سې شنبې په ورځ (د لړم ۱۶مه) اعلان وکړ، چې په هرات کې یې له زلزله ځپلو سره د مرستې لپاره په بشري مرستو بار یو ریل ګاډی استولی دی. تمه ده، چې دغه اورګاډی به د ۴۲۰۰ کیلومتره واټن په وهلو سره په ۱۵ ورځو کې هرات ته ورسیږي.
د ترکیې د پېښو او بېړنیو حالاتو ادارې په یوه بیان کې ویلي، چې دغه په دغه اورګاډی کې ۵۰۸ ټنه خوراکي توکي، خیمې، کمپلې، د حفظ الصحې مواد، ژمنۍ جامې، جنراتورونه، هیټرونه او د پخلنځي سامانونه بار دي.
د ترکیې د بشري مرستو کارګو د دغه هېواد د سرې میاشتې او ۲۶ خیریه موسسو او مرستندویه موسسو له خوا راټول شوي دي.
تر دې مخکې د ترکیې د دفاع وزارت دوه الوتکې د لټون او ژغورنې پرسونل له نورو بشري مرستو سره هرات ته استولې وې.
د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیاله امنه محمد وايي، چې په افغانستان کې د طالبانو له خوا پر مېرمنو او نجونو لګولو شویو محدودیتونو او روان وضعیت ته باید جدي پاملرنه وشي.
نوموړې “په اسلام کې د ښځو واک او مقام” په نوم په یوه نړیواله غونډه کې ویلي، چې په افغانستان کې د مېرمنو او نجونو پر وړاندې لګیدلي محدودیتونه جدي څېړنې ته اړتیا لري.
دا غونډه د سعودي عربستان په پلازمینه جده کې د اسلامي همکاریو د سازمان له لوري جوړه شوې وه، چې د بېلابېلو نړیوالو مسالو تر څنګ پکې د افغانستان موضوعات هم بحث شول.
امنه محمد زیاتوي، چې د نجونو د زدکړو، کار، سوداګرۍ او ټولنیز ژوند په تړاو د یوه روښانه راتلونکي ډاډ تر لاسه کېدلی شي او اړینه ده، چې په دغه برخه کې جدي اقدامات وشي.
نوموړې وايي، چې په اسلام کې د هغو ټولو تبعیضي قوانینو او دودنو د پای ته رسېدا حکم شوی چې له مخې یې زدکړې منع کیږي.
مېرمن محمد وویل: "د افغانستان مېرمنې باید د خپل راتلونکي په جوړولو کې پوره ونډه واخلي او هېواد د ودې لپاره د مېرمنو ونډې ته شدیده اړتیا ده".
نوموړې په افغانستان کې د نجونو او مېرمنو لپاره د کار، زدکړو او ټولنیزو حقونو د خوندیتابه غوښتنه وکړه او ویې ویل، چې افغان مېرمنې باید خپل حقونه تر لاسه کړي.
هغې وویل: “تاسو پوهیږئ چې په دې وروستیو کې د اسلامي همکاریو سازمان افغانستان ته یو پلاوی استولی و. موږ فکر کاوه چې پر طالبانو د فشار راوړلو لپاره د سیمې هېوادونه هم اړین دي. هغوی د نړیوالې ټولنې برخه دي او باید فشار پرې راوړي تر څو ډاډ ترلاسه کړي چې افغانستان کې د ښځو حقونه یو ځل بیا ورکول کیږي”.
د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیالې امنې محمد د روان کال د تلې په شپږمه په یوه خبره غونډه کې په افغانستان کې د مېرمنو او نجونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړې وه او ویلي یې وو، چې په دغه هېواد کې د مېرمنو او نجونو وضعیت ورځ تر بلې مخ په خرابېدو دی.
د امنې محمد د نویو څرګندونو په اړه طالبانو څه نه دي ویلي، خو له لومړیو څرګندونو وروسته د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي وو، چې په افغانستان کې د ښځو او بشري حقونو موضوع حل ده او دوی ټول هغه قوانین وضع کړي کوم چې د اسلام ښکاره احکام دي.
نوموړي زیاته کړې وه، چې په افغانستان کې د ښځو ټول اسلامي حقونه ورکړل شوي او نړۍواله ټولنه دې هڅه نه کوي، چې د افغانستان په داخلي موضوعاتو کې مداخله وکړي.
وروسته له هغې چې طالبانو پر افغانستان واک تر لاسه کړ، په افغانستان کې یې د مېرمنو او نجونو پر کار، زده کړو او ټولنیزو فعالیتونو بندیز ولګاوه، دغې چارې د نړۍوالې ټولنې او بشري حقونو د یو شمېر سازمانونو غبرګونونه را وپارول؛ خو طالبانو د ښځو د زده کړو او کار مساله د دوی داخلي مساله ګڼلې ده.