طالبانو د ملا تره خېل څلور وروڼه هم ونیول

مجاهد د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۱۸مه) پر اېکس ټولنیزې شبکې د اعلامیې په خپرولو سره د پاکستان د موقت وزیر انوارالحق کاکړ د ادعاو پر وړاندې غبرګون ښودلی او ویلي یې دي؛ لکه څه ډول چې دوی په افغانستان کې امن او سوله غواړي په پاکستان کې هم سوله او امن غواړي.

انوارالحق کاکړ د چهارشنبې په ورځ په اسلام اباد کې یوه خبرې کنفرانس کې وویل:« په پاکستان کې د نا امنیو په خپرولو کې بې اسناده کډوال شامل دي، ترهګرو د پاکستان پر ضد د جګړې اعلان کړی، ترهګر د افغانستان له خاورې کار اخلي، د ترهګرو په اړه مو له افغانستان سره معلومات شریک کړي؛ خو افغانستان یې پر ضد هېڅ ګام نه دی پورته کړی».

طالبانو په یوې اعلامیې کې زیاته کړې، چې طالبان هیچاته اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان خاوره د پاکستان په ضد استعمال کړي.

اعلامیه کې راغلي، چې پاکستان باید خپل کورني مسایل په خپله حل کړي او د خپلو ناکامیو ملامتي دی افغانستان ته نه راجع کوي.

اعلامیه کې ویل شوي: «دا چې د طالبانو له بریا څخه وروسته په پاکستان کې نا امني زیاته شوې، د دې دلیل نه شي کېدی چې ګنې موږ به د پاکستان د ناامنیو تر شا یو».

همداراز؛ د پاکستان سرپرست لومړی وزیر له افغانستانه غوښتنه کړې، چې په افغانستان کې مېشت پاکستاني وسله‌وال دوی ته وسپاري.

طالبانو په اعلامیه کې دا هم ویلي، چې په افغانستان کې وسلې محفوظې دي، د هیچا لاسته نه دي ورغلي، د وسلو قاچاق ممنوع دی او د هر ډول غیر قانوني اقداماتو مخه نیول شوې ده.

د اعلامیې په وروستۍ برخه کې طالبانو لیکلي، چې افغانستان د یوه ورور او ګاونډ هېواد په شان له پاکستان سره د ښو اړیکو غوښتنونکی دی او پاکستان دې دا درک کړي، چې افغانستان د نورو هېوادونو په چارو کې مداخله او د هغو پر ضد اقدامات کول نه غواړي.

پاکستاني چارواکو تل ادعا کړې چې د پاکستان په ناامنیو کې افغانان ښکیل دي؛ خو طالب چارواکو بیا دغه ادعاوې رد کړي دي.

دغه طالب چارواکي د طلوع ټلوېزيون په یوه ګردي مېز کې زياته کړه، چې پاکستاني چارواکو په وار - وار او په ښکاره توګه له طالب مشرانو څخه په رسمي غونډو کې د «قوش تپې د کانال» د بندولو غوښتنه کړې ده.

ښاغلي حماد د کوم پاکستاني چارواکي نوم وانه خیست؛ خو زیاته یې کړه کله چې له دوی څخه پوښتنه وشوه چې ولې دا کانال بند کړو، دغو چارواکو وویل: «دا کانال زموږ په تاوان دی».

ښاغلي حماد زیاته کړه، چې د دې غوښتنې لامل دا دی چې له دې کانال سره به افغانستان په ځان بسیاینې ته ورسیږي او پاکستان فکر کوي، چې وروسته له هغه به افغانستان پاکستان ته اړتیا ونه لري.

دغه طالب چارواکي استدلال وکړ، چې په پاکستان کې اصلي واک د پوځ په لاس کې دی او د هېواد د سیاست لویه برخه یې په دې فکر ولاړه ده چې «د افغانستان په ویجاړولو کې د پاکستان ګټه ده».

د طالبانو د نشراتو د څارنې د څانګې مشر دا ادعا په داسې حال کې کړې، چې پاکستان تل د دغې ډلې په ملاتړ تورن شوی دی.

ښاغلي حماد د پاکستان ملکي حکومت "بې وزله" او د هغه حیثیت "سمبوليک" وباله او ادعا يې وکړه، چې د پاکستان پوځ په تېرو ٥٠-٦٠ کلونو کې "د افغانستان زيان خپله ګټه ګڼلې ده". هغه څه چې د افغانستان پر وړاندې یې د پاکستان په سیاست کې تر ټولو خطرناک ټکی وګاڼه.

په وروستیو دوو کلونو کې طالبانو د ډېرو پیسو په لګولو سره د قوش تپې کانال د پروژې پلي کولو ته تمرکز کړی. دغه کانال د امو سیند د اوبو یوه برخه د بلخ، جوزجان او فاریاب ولایتونو شمال ته غځوي.

ويل کيږي، چې دغه کانال به څه له پاسه ٥٥٠ زره هکتاره ځمکې خړوبوي.

منتقدین په دې باور دي، چې طالبانو د دې کانال چارې د خپلو خلکو د ځای پرځای کیدو او ستراتیژیکو موخو د ترسره کولو لپاره پر لار اچولې دي.

کرن ډېکر د چارشنبې په ورځ دې برید ته په اشارې پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې افغانستان له ننګونو سره مخ دی؛ خو «ترهګرو» ته باید اجازه ور نه کړل شي چې له دې ننګونو کار واخلي.

د هغې په خبره؛ افغانان د خوندیتوب احساسولو او عدالت واکمنېدو مستحق دی.

نوموړې پر خپلې اېکس پاڼې د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپورټر ریچارډ بېنېټ له یادولو سره د دې پېښې د ځوابولو غوښتنه کړې ده.

ریچارډ بېنېټ هم پر اېکس د دې برید له غندلو سره د دې پېښې د عاملانو د پېژندلو او عدالت پلي کولو خواست کړی دی.

هغه ویلي؛ په یوه میاشت کې دا درېیم برید دی چې پکې په دشت برچي کې هزاره افغانان په نښه کېږي.

پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي هم پرونۍ چاودنه غندلې ده.

لا هم د دې چاودنې ډول مالوم نه دی، چې د سپرلۍ موټر پکې په نښه شوی.

نوموړي زیاته کړه: «په بله معنا به موږ پر ګاونډیانو هم زړه بد دی، کاش داسې کمزوري اخلاق یې نه وی کړي، ورته مناسب نه و».

ښاغلي حقاني له افغان کډوالو سره د پاکستان وروستی چلن د اسلامي او بشري قوانیو خلاف وباله او زیاته یې کړه چې تمه یې دا وه، چې په عزت سره افغان کډوال ستانه کړي؛ خو داسې ونه شول.

حقاني زیاته کړه: «د دوی دا کمزورې پرېکړه چې د افغانانو په رالېږلو کې یې وکړه، د دوی لپاره مناسب نه وه، د اسلامي اصولو او دنیاوي اصولو د ټولو نورمونو خلاف وه».

نوموړي په خپلو خبرو کې دا هم وویل، چې افغانان به له لوږې تندې سره مخ وي؛ خو د عزت شمله یې لوړه ده.

پاکستان د تېر اکټوبر په لومړیو کې بې اسناده کډوالو ته د یوې میاشتې لپاره د وتلو وخت ورکړی و؛ خو له هغه راهیسې په دغه هېواد کې د اسنادو لرونکو کډوالو نیول او ځورول هم زیات شوي دي.

په دغه موده کې تر دوو لکو ډېر کډوال له پاکستان ستانه شوي او دا لړۍ لا هم روانه ده.

د کابینې د نوې پرېکړې له مخې، هغه افغان کډوال چې راجسټر دي او کارتونو وخت یې ختم و د ۲۰۲۳ کال د ډیسمبر تر ۳۱ ورته د کارتونو وخت غځول شوی دی.

ویل کېږي د دې کډوالو د کارتونو موده د سږني جون پر ۳۱ پای ته رسېدلې وه.

پاکستاني چارواکي وايي، په دغه هېواد کې د راجسټر کډوالو شمېر یو میلیون او دریو لکو ته رسېږي.

دې کډوالو ته دا له دوو میاشتو کمه موده په داسې مهال ور کول کېږي چې تېر اکتوبر کې د بې اسناده کډوالو د اېستلو سره سم په پاکستان کې د اسنادو کډوال هم نیول کېږي.