یوناما په غزه کې د ملګرو ملتونو د کارکوونکو د وژنې په غبرګون خپل بېرغ نیم ځوړند کړ

د زلزلې د ارزونې یوې ادارې ويلي، چې یاده زلزله د ریختر په کچه ۵،۳ درجې وه، چې د تاجکستان یو شمېر سیمې یې هم لړزولې دي.

یو شمېر سرچینو د دغې زلزلې مرکز د تاجکستان ورزاب ښودلی دی.

تر اوسه پورې د دغې زلزلې د مالي او ځاني زیانونو په اړه څه نه دي ویلي شوي.

یوناما په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو کارکونکو هم په غزه کې د خپلو همکارانو د وژل کېدو له امله یوه دقیقه چوپتیا غوره کړه.

له دې سره، فرانس پرېس خبري اژانس لیکلي چې په کابل کې د افغانستان له پاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې روزا اتونبایوا او د هغې ۲۵۰ همکارانو د خواخوږۍ په دغو مراسمو کې برخه اخیستې ده.

پر غزې د اسراییل له بریدونو وروسته د مرستندویه ادارو د سلو کارکونکو ترڅنګ څه باندې ۱۱ زره کسان وژل شوي دي دي.

اسراییل وروسته له هغه پر غزې بریدونه پيل کړل چې حماس پر اسراییل په برید سره ۱۴۰۰ کسان ووژل او تر ۲۴۰ زیات نور یې برمته کړل.

سره له دې چې نړیوالو مرستندویه ادارو او یو شمیر هیوادونو په وار وار له اسراییل د اوربند غوښتنه کړې خو اسراییل وایي تر هغه به اوربند و نه کړي چې د حماس له خوا د دوی یرغمل شوي کسان خوشې شوي نه وي.

د غزې د عامې روغتیا وزارت په وینا، له هغه مهاله د اسراییلي پوځیانو په غچ اخستونکو بریدونو کې تر اوسه پورې څه باندې ۱۱ زره ولسي خلک وژل شوي چې ډېره برخه یې ماشومان دي.

دغې ورځپاڼې د سند ایالت د کورنیو چارو وزارت له خوا د چمتو شوي راپور په حواله لیکلي چې که «بې اسناده افغان کډوال» خپل هېواد ته ونه لېږل شي، پاکستان به له امنیتي ستونزو سره مخ شي.

په دغه راپور کې دا هم ویل شوي، هغه بنسټونه چې د کډوالو د اېستلو مسولیت لري د کډوالو د هویت په ثبت او پروسس کې له ستونزو سره مخ دي.

د پاکستاني رسنیو د خپرو شویو رسمي راپورونو له مخې، ۸۸ زره کډوال یوازې د چمن له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.

د سند حکومت د افغان کډوالو شتون د دې ایالت له پاره د نفوسو د ډیریدو ګواښ بللی او خبرداری یې ورکړی چې که کډوال بیرته خپلو هیوادونو ته وا نه ستول شي نو تر ۲۰۴۰ کال پورې به د دغه ایالت په اجتماعي هویت بدل شي.

په دغه راپور کې ویل شوي چې په سند کې شاوخوا یو لک او ۵۰ زره افغانان د اوسېدو له اسنادو پرته ژوند کوي.

همدارنګه په دغه ایالت کې د بنګال د اتباعو شمېر ۲۶زره ۸۲۰ او د برما د اتباعو شمېر ۱۹۸۰ ته رسېږي.

د راپورونو له مخې، یاد شمېر کسان د کډوااو په ادارو کې له ثبت وروسته د کډوالو د نړیوال سازمان دفتر ته د مرستو د ترلاسه کولو په موخه ور پیژندل شوي.

له دې سره، د پکتیکا ولایت د کډوالو چارو ریاست بیا په دې ولایت کې راستنېدونکو کډوالو ته په دریو پنډغالو کې د ۵۲ خیمو د درولو خبر ورکړ.

دغه ریاست وایي، دا درې لنډمهاله پنډغالي چې ډیورنډ کرښې ته څېرمه په تروو، انګور هډه او د پکتیکا په مرکز ښرنه کې جوړ شوي دي، راستنیدونکو کډوالو ته د سرپناه، خوراکي توکو، پاکو اوبو او د روغتیایي خدمتونو په برخو کې همکاري کوي.

دغه پرلت ټیک ۲۳ ورځې وړاندې د چمن ـ سپین بولدک په دروازه د پاسپورټ او وېزې د حتمي کېدو په غبرګون کې پیل شوی او لا روان دی.

نوموړی وايي، پر سپین بولدک ـ چمن دروازه پاسپورټ نه منو او له افغان وطن څخه د پښتونو په زور اېستل او د هغوی کاروبار یرغمل کول ورته د منلو وړ نه دی.

د پاکستان حکومت له لوري پرلت ته په ورتلو د بندیزونو او مخنیوي سره سره د علي وزیر په ګډون د پښتون ژغورني غورځنګ ګڼ شمېر غړو د دوشنبې په ورځ د (لړم ۲۲مه) د چمن په پرلت کې ګډون وکړ.

علي وزیر د چمن پرلت ته په خپله وینا کې وویل: «پاکستان پښتانه او افغانستان د مذهب په نوم تباه کړي دي. دغه د پاسپورټ مسله او د افغان وطن څخه افغانان په زور شړل او د دوی کاروبار یرغمل کول نه منو. داسې ورځ به راځي چې همدا پښتانه او افغانان به ستا د دې ظلمونو سزا حتمآ درکوي. موږ د پاکستان سوداګریزې پالیسيانې نه منو، پاکستان پر اسلام او جهاد هم سواګري کوي.»

په دغه پرلت کې د بلوچستان ایالت څخه ګڼو سیاسي ګوندونو ګډون کړی او دا لومړی ځل دی چې د پاکستان د بېلابیلو سیمو بیلابیل سیاسي ګون‍دونه او غورځنګونه په یوه خوله په دغه پرلت کې راټول شوي دي.

د پښتون ژغورني غورځنګ یو بل غړی حنیف خان پښتین چې د پښتونو د حقونو د ترلاسه کولو په مبارزه کې څلور کاله بندي شوی پرلت ته په خپله وینا کې وویل: «موږ د دغه پرلت ملاتړ کوو، که پرلت دا غوښتنه لري چې موږ ته پاسپورټ د منلو وړ نه دی زه وایم چې موږ ته دا د ډیورنډ کرښه بیخي د منلو وړ نه ده. د پاکستان له لوري د افغان کډوالو سره ترسره کیدونکی ظلم موږ ته د منلو وړ نه دی موږ چمتو یو چې قرباني ورکړو او د پښتنو په خاوره کې د پاکستان د سوداګریزو پالیسیو مخه ونیسو.»

د پاکستان حکومت له لورې هڅه کیږي چې د چمن پر پرلت بندیزونه ولګوي.

د بلوچستان ایالت پولیسو درې ورځې وړاندې په دغه پرلت کې د پښتون سیاستوال محسن داوړ د ګډون مخنیوي هم کړی و.

د بلوچستان پولیسو په بېلابیلو سیمو کې د پښتون ژغورني غورځنګ لسګونه کسانو مخه نیولي چې غوښتل یې په دغه پرلت کې ګډون وکړي.

د سوېلي پښتونخوا په چمن ښار کې ډیورنډ کرښې ته نږدي د یوې پوځي اډې مخې ته لسګونه زره کسانو د تېرو ۲۳ ورځو راهیسې پرلت وهلی دی.

دغه پرلت وهونکي د پاکستان د هغې پرېکړي په غبرګون کې پرلت وهلی چې د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه به تګ راتګ په پاسپورټ او وېزهترسره کیږي.