۷۱ مدني بنسټونه وايي د ملګرو ملتونو راپور د ځواکمنو هیوادونو د ګټو په اغېز لیکل شوی

اوس د طالبانو له بنده له خوشې کېدو وروسته د خپلې میرمنې کیلي سره یو ځای شوی، نوموړي له بي بي سي سره د خپل زندان د دورې د تجربو په اړه خبرې کړي.

هغه د دغه نهه میاشتنې بند دورې درې میاشتې په یو انفرادي بندخونې کې تېرې کړي، چېرې چې هغه د طالبانو له خوا هره ورځ لس ساعته "بنسټپالنې" ته هڅېده.

ښاغلی کورنویل له تېر کال راهیسې په افغانستان کې د اکاروس (Iqarus) په نوم د یوه برېتانوي روغتیايي شرکت سره چې د ملګرو ملتونو له ماموریتونو سره مرسته کوي، د عملیاتي مدیر په توګه کار کوه.

نوموړی له یو شمېر نورو برېتانویانو سره د هغه سړي په ګډون ونیول شو، چې د افغانستان د پلازمېنې کابل په څنډه کې یې د دوی د مېلمستون چارې یې پر مخ وړلې.

هغه بي بي سي ته ویلي: "په انفرادي بندخونې کې درې مياشتې ډېرې سختې وې او تر ټولو سخت کار دا و، چې د بنسټپالنې ځکه ځان لرې وساتم".

هغه زیاته کړه:"کله چې به دوی ویده وو ما به میډیټیشن د خپل ذهن د ارامولو او د خپل رواني حالت د باثباته ساتلو لپاره کاروه؛ ما فکر نه کاوه چې زه له هغه ځایه خوشې شم."

ښاغلی کارنویل چې نېږدې 25 کاله یې برېټانیا په پوځ کې دنده ترسره کړې او د نړۍ بیلابیلو سمیو ته په ماموریت تللی دی.‌

هغه ویلي؛ د خوشې کېدو په ورځ تر وروستۍ شیبې پورې یې هیله نه درلوده،‌ ځکه نړۍوالو بندیانو ته ډېری وخت غلطه هیله ورکول کیږي.‌

نوموړي وویل: "په کومه ورځ چې زه خوشې کېدم، طالبان د سهار پنځه بجې زما انفرادي بندخونې ته راغلل،‌ زه ځکه پوه شوم چې پنځه بجې وې چې د سهار اذانونه کېده."

هغه وویل، چې طالبانو دی بهر وویست او ورته یې وویل چې ځان ووینځي، بیا ورته لاسونه وتړل او توره خلطه یې ور واغوستله او په زغره والو ګاډو کې یې میدان ته راوړ.

د هغه تر خوشې کېدو وړاندې د نوموړې میرمنې کیلي رسنیو ته ویلي وو، چې د ګردو د ستونزو له امله یې ښایې مېړه په زندان کې خپل ژوند له لاسه ورکړي.‌

ښاغلی کارنویل چې روغتیايي حالت یې مخ په ښه کېدو دی، وایي هیله لري چې ژر تر ژر خپلې دندې ته ستون شي.

ده ویلي، چې بېرته به افغانستان ته نه ځي.‌

دغه کس چې په راپور کې د فیبر مستعار نوم ورکړل شوی د ماشومانو پر وړاندې د ترسره کړو جرمونو له امله زنداني شوی و او بیا د کډوالۍ توقیف مرکز ته لیږدول شوی و.

فیبر د سترې محکمې له هغه حکم وړاندې چې په اوږدمهاله ډول د کډوالو د بندي کولو د ناقانونه بللو په اړه صادر شوی و، د کورنیو چارو وزارت د جدي سرغړونکو په لېست کې و.

د سترې محکمې دغې پرېکړې له امله ۱۱۱ مجرمین د وژونکو، جنسي تېري کونکو او نور مجرمینو د ازادولو سبب شوې دي،‌ چې ښایې فیبر هم د هغوی څخه یو وي.‌

هغه نور مجرمین چې د فیبر په ګډون د کورنیو چارو وزارت لېست کې وو، ویل کیږي ټول خوشې شوي دي؛ په دوی کې یو داسې کس هم دی، چې خپله میرمن یې وژلې او بل په یو ماشوم جنسي تېری کړی.‌

فیبر اووه کاله په توقیف او یو کال په زندان کې تېر کړي؛ خو سره د دې هم په قانوني توګه له له دغه هېواده د هغه شړل شوني نه دي.

دغه ۳۴ کلن افغان په محدوده توګه په انګریزۍ خبرې کولای شي او په اسټرالیا کې کورنۍ یا ملګري نه لري.

د اسټرالیا د کډوالو چارو وزیر د ده د قضیې په اړه له څرګندونو ډډه کړې.

یو بل حکومتي ویاند ویلي، چې دوی د انفرادي قضیو په اړه څرګندونې نه کوي.‌

د فیبر کورنۍ کله چې هغه ۳ کلن و؛ له افغانستانه پاکستان ته کډواله شوې وه،‌ نوموړی د ۲۰۱۳ کال په مارچ میاشت کې په یوې کښتۍ کې اسټرالیا ته ننوتی او د یو ناقانونه کډوال په توګه توقیف شوی و.

نوموړي په توقیف د محافظت د وېزې غوښتنه کړې او اجازه ورکړل شوې وه، چې تر هغه یې چې د پناه غوښتنې پروسه روانه وي، په ټولنه کې ژوند وکړي.

د ۲۰۱۵ کال د سپټمبر په ۱۷ له غرمې مخکې فیبر یو ۱۶ کلن هلک ته چې د لېسې یونیفورم یې اغوستی و، ورغلی او له هغه یې غوښتي چې د جنسي اړیکې په موخه د هغه کور ته ورشي.

نوموړي ماشومانو ته د پیسو په بدل کې د جنسي اړیکو وړاندیز هم کړی و.

فیبر پولیسو ته ویلي، چې ځوان نارینه یې خوښیږي او که دغو درې هلکانو چې ده ورته د جنسي اړیکو وړاندیز کړی وو،‌ د ده وړاندیز یې منلی وی؛ نو ده به ورسره جنسي اړیکه نیولې وه.‌

نوموړي ویلي، چې دغو هلکانو سره یې جسمي اړیکه نه وه نیولې نو له دې امله یې فکر کاوه چې کار یې ستونزمن نه دی.

د حکومت ویاند ویلي، چې د ټولنې د خوندیتوب لپاره امنیتي تدابیر نیول شوي دي.

نوموړې زیاته کړې: "هغه کسان چې د سترې محکمې د پرېکړې په نتيجه کې خوشې شوي دي، د مناسبو شرايطو سره ورته وېزې ورکړل شوي او د قانون پلي کونکو ادارو ته د هغوی د خوشې کولو خبر ورکړل شوی دی."

دغې جبهې نن پنجشنبه ـ د لیندۍ دویمه ـ پر خپله اېکس پاڼه لیکلی، چې د جبل سراج د سر حوض په سیمه کې د ډګروال جیلاني پر کور چې دا مهال د طالبانو یو مهم قوماندان پکې اوسي برید کړی، چې د هغه دوه ساتونکي یې وژلي او دوه نور یې ټپیان کړي دي.

طالبانو بیا په دې اړه څه نه دي ویلي.

ازادۍ جبهې نن د کاپیسا په کوهبند ولسوالۍ کې د دوه طالبانو د وژلو د بل د ټپي کولو ادعا کړې هم کړې وه.

دغې جبهې تېره ورځ هم اعلان کړی و، چې د پروان ولایت په جبل سراج کلا کې یې د طالبانو پر یوې قرارګاه برید کړی و، چې په دې برید کې دوه طالبان وژل شوي او یو ټپي شوی دی.

افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه نه شي کولی، چې د افغانستان د ازادۍ جبهې یاد خبر تایید یا رد کړي.

هغه زیاته کړه «له خوراک څخه ټول ماشومان او ښځې مو په ناروغيو اخته شوې، ډاکټران او دوا هم نشته، ژوند تر حد زيات په مشکل کې روان دی».

په کندهار کې دې کډوالو ته يو کمپ په تخته پل ولسوالۍ د معتادينو په مرکز کې جوړ شوی، چې سلګونه کورنۍپکې مېشت دي.

په سپين بولدک ولسوالۍ او د کندهار ښار په بيلابيلو برخو کې هم د ځينو مرستندویو موسيسو له لوريکمپونه جوړ شوي چې شمېر يې لږ دی، خو طالبانو دواړو ته خبریالان او مدني فعالان نه ور پرېږدي.

تر ډېره دغه موقتې کمپونو ته د سيمې اوسېدونکې او يا هم يو شمېر سوداګر خواړه ور وړې.

په کندهار کې د بیرته راستنېدونکو افغانانو د کميټې استازی مولوي علي محمد حقمل وايي، دا کمپونو د هغو کورنيو لپاره دي، چې اقتصادي وضعت يې خراب او کورونه ونه لري.

د حقمل په ټکو، دغو کورنيو ته د ځمکو د ورکولو پلان هم لري خو د ورکړې دقیقه نېټه يې ونه ويله.

د رسمي شمېرو له مخې له پاکستانه کندهار ته ۲۲ زره کورنۍ ستنې شوې چې د غړو شمېر يې نژدې یو لک دېرش زرو کسانو ته رسيږي.

طالبانو هم ویلي چې کابل ته د پنجشیر او شاه توت بند څخه د اوبو د انتقال لپاره یې ځانګړې کمیټه جوړه کړې ده.
د طالبانو تر واک لاندي د افغانستان ملي راډيو ټلويزيون د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ په دویمه) اعلان وکړ چې د کابل د سیندي حوزې عمومي رييس حبيب الرحمن حقپال د دغې ځانګړې کميټې مشري کوي.
د دې دولتي رسنۍ د معلوماتو له مخې، په دې کتنه کې چې د کابل د اوبو د مدیریت په اړه د طالبانو د ځانګړې کمېټې له خوا جوړه شوې وه، د کابل لپاره د دې ډلې مرستیال والي او د یوناما، یونیسف، یو ان ډي پي او د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام استازو هم حضور درلود.
کابل په وروستیو میاشتو کې د څښاک د اوبو له سخت کمښت سره مخ دی.

د کابل یو شمېر اوسېدونکو په تېرو میاشتو کې افغانستان انټرنشنل ته د ویډیوګانو په لېږلو سره د اوبو د بحران په مدیریت کې د طالبانو پر پاتې راتلو نیوکه کړې وه.
د طالبانو د کرنې وزیر عطاء الله عمري د روان کال په زمري میاشت کې ویلي و چې په کابل کې د ځمکې لاندې اوبو سطحه په ټیټېدو ده.

طالبان او ملګري ملتونه غواړي چې د پنجشیر له سیند څخه کابل ته د اوبو په لېږدولو سره په پلازمېنه کې د اوبو د کمښت ستونزه کمه کړي.