د ازبکستان او اسلامي همکاریو سازمان استازو د افغانستان پر وضعیت خبرې وکړې

په چمن کې د وزګارتیا له امله تېره ورځ د ګل شاه په نوم یو کلن ځوان ځان وژنه کړې ده.

د ګل شاه پلار عبدالروف وايي:«ګل شاه د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه لغړیتوب کاوه، سهار به له کوره ووت تر ماښامه به یې پر دغه دروازه کار کاوه خو دا چې حکومت اعلان وکړ چې د پاسپورټ پرته څوک تګ راتګ نه شي کولای نو له هغه ورسته مو اقتصادي ستونزې ډیرې شوې موږ هیڅ خبر نه و زوی مو د خوب په کوټه کې ځان وژنه کړې وه.»

د یادې دروازې سره د افغانستان لوري سپین بولدک او د پاکستان لوري چمن ته د زرګونو کسانو اقتصاد تړلی پاتې دی.

خو اوس دلته خلک د بیکارۍ او اقتصادي ستونزو د ډیریدو څخه شکایت کوي.

د چمن لغړي اتحاد مشر غوث الله وايي: «د چمن د دې غریبو کسانو د کاروبار د بندیدو، او ګل شاه د ځان وژنې حساب به د پاکستان حکومت ورکوي. او موږ د پاکستان د دې فشارونو څخه هیڅکله نه پر شا کیږو.»

د عبدالخالق په نوم دغه پرلت غړی وايي: «موږ د خپلې دغې غوښتنې له پاره هر ډول قرباني ته چمتو یو او موږ له خپل دغه سوله ییز اعتراض څخه هیڅکله نه پر شا کیږو او زموږ مبارزه به حتمن بریالی کیږي.»

یاد پرلت یوه پنځه کسیزه کمیټه اسلام اباد ته لیږلې او وايي که یې غوښتنې ونه منل شي پر ډیورنډ کرښه اغزن تار له منځه وړي.

زرګونه افغان کډوال چې په وروستیو څو اونیو کې له پاکستانه راستانه شوي، د تنفسي ناروغیو او نس ناستې په څېر په ناروغیو اخته دي چې دغه ناروغۍ په چټکۍ سره نورو ته د خپریدو په حال کې دي.

د ماشومانو د ملاتړ صندوق څو ورځې مخکې د یوه راپور په خپرولو سره ویلي و چې، د راستنېدونکو کډوالو اتیا سلنه برخه ښځې او ماشومان جوړوي چې په هرو څلورو کډوالو کې یو یې له پنځو کلونو کم عمره ماشوم دی او په سلو کې له شپېتو زیات له اولسو کلونو لږ عمر لري.

ډېری راستنېدونکو کورنیو ویلي چې د استوګنې له پاره مناسب ځای او د خوړو لپاره په کافي اندازه پیسې نه لري.

دوی همداراز زیاتوي چې د ژمي په رارسېدو سره هم اوسمهال په موقتي استوګنځیو کې په ډېر بد حالت کې ژوند تېروي.

د روغتیا نړېوال سازمان بیا ویلي، چې د ۷ لکهافغان راستنېدونکو روغتیایي اړتیاوو د پوره کولو لپاره ۱۰ میلیونه امریکایي ډالرو ته اړتیا ده.

ستنېدونکو کډوالو ته د اړینو درملو په کافي اندازه نه شتون، د پاکو اوبو کموالی او د لنډمهال کمپونو ناسم وضعیت دا ننګونې نورې هم زیاتې کړې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان خبرداری ورکړی، چې روغتیایي خدمتونو ته په ځانګړې توګه د ساري ناروغیو، د مور او ماشوم روغتیایي خدمتونو او د میندوارۍ بېړنۍ پاملرنې په برخه کې د کم لاسرسي له امله د ناروغۍ او مړینې د کچې د زیاتوالي احتمال هم شته.

د روغتیا نړیوال سازمان چې د ژوند ژغورنې، د لومړنيو روغتیایي خدمتونو وړاندې کول، د اړینو درملو د رسولو او د اکمالي خدمتونو په برخو کې فعالیت کوي، له ایران او پاکستانه د راستنیدونکو کډوالو روغتیایي ستونزو ته د رسیدو په موخه په ننګرهار، کندهار او هرات ولایتونو کې خپل ټیمونه ځای پر ځای کړي دي.

سره له دې چې اوس هم د کډوالو د درملنې لپاره ناڅاپي ځایونه جوړ شوي خو د راپورونو له مخې د روغتیا نړیوال سازمان په ملاتړ به په سپین بولدک کې (۳۰ بستره) او په تورخم کې (۲۰ بستره) روغتونونه د دوو اونیو په اوږدو کې فعال شي.

د طالبانو کډوالو او راستېدونکو چارو وزارت پر ایکس پاڼه لیکلې چې د شنبې په ورځ د (لیندۍ ۴مه) له پاکستان څخه ۳زره او ۱۶۱ افغانان په زور له پاکستانه اېستل شوي او د تورخم له لارې افغانستان ته راستانه شوي.

همدارنګه دغه وزارت وايي، چې ۳۹۴ افغان کډوالې کورنۍ چې د غړو شمیر یې ۲زره او ۶۴۷ تنو ته رسیږي د سپین بولدک ـ چمن له لارې افغانستان ته راستانه شوي.

یاد وزارت وايي، له پاکستانه تازه راستانه شوي افغان کډوال یې د کډوالۍ نړیوال سازمان ته د مرستو له پاره ورپیژندلي دي.

همدارنګه د طالبانو کډوالو چارو وزارت زیاتوي چي، یاد کډوال یې د تورخم او سپین بولدک په ناڅاپي پنډغالو کې ځای پر ځای کړي او د روغتیا، خوړو او ترانسپورټ خدمات یې ورته چمتو کړي.

که څه هم طالبان د پاکستان له لوري په زور د ایستونکو افغان کډوالو له پاره د خدمتونو وړاندې کولو خبر ورکوي خو ګڼ کډوال بیا وايي، د طالبانو له لوري وړاندې کیدونکي خدمتونه ورته بسنه نه کوي د دوی په خبره په دغو پنډغالو کې د ژوند د لومړینو اسانتیا کمښت او سړه هوايي د ماشومان ژوند ګواښي.

د یخ غرA23a، چې یو وخت په لویدیځه انټرکټیکا کې د مالګې اوبو د څیړنې مرکز کوربه و، په «ویډل» بحر کې بند پاتې و. چې پلنوالی یې شاوخوا څلور زره کیلو متره بلل کیږي.

خو د سپوږمکۍ نوي انځورونه ښیي چې دیخ دغه غر له ځايه خځېدلیاو د خپل ځای د بدلولو په حال کې دی.

د انټرکټیکا ساینس پوهان وايي دا نادره ده چې دوی وينې د یخ غر په ډیره چټکۍ سره د حرکت په حال کې دی، نو ساینس پوهان به یې لاره له نږدې څاري.

د ساینس پوهانو په وینا، دا غر په انټرکټیکا کې د "د یخ یوه بل غره " په لور روان دی. چیرته چې د هغه په ​​څېر نور غرونه ولاړ دي.

ساینس پوهانو وویل چې د A23a په څېر لوی د یخ غر کولای شي په تودخه کې روغ پاتې شي او آن په ګرم موسم کې حرکت وکړای شي.

سرچينې وړاندې وايي د څڼو کمولو او پکول لرې کولو بهير په لومړي ځل د ټي ټي پي د شمالي وزیرستان اړوند مشهور قوماندان حافظ ګل بهادر له خپلو کسانو پيل کړی.

دا لا نه څرګنده چې له دغه کاره د طالبانو هدف څه دی، خو سرچینې وايي چې طالبان غواړي په دغه کار سره له عادي خلکو سره د طالبانو بڼه يو ډل وښيي چې په کلیو او ښارونو کې يې پيژندګلوي په آسانه و نه شي.

باوري سرچینې زیاتوي چې د حافظ ګل بهادر ډله چې د (شملور کاروان) په نوم یاديږي، ويلي چې د «طالبانو د امارت هره غوښتنه به مني او غاړه ورته ږدي.»

خو دا نه دي ويل شوي چې د ټي ټي پي طالبان به په افغانستان کې دغه امر پر ځای کوي او که د پښتونخوا په هغو سیمو کې هم، چې دوی پکې فعال دي.

په پاکستان کې له تېرو دوو کلونو نا امنیو زیاتېدو وروسته د دغه هیواد حکومت په کابل کې پر طالبانو فشارونه ډیر کړي چې ګنې د پاکستان دننه په ناامنیو کې لاس لري او پاکستاني طالبانو یا ټي ټي پي ته يې په افغانستان کې پناه ځایونه ورکړي.

په دې وروستیو کې د پاکستان بهرنیو چارو وزارت يو ځل بیا په کابل کې په طالبانو غږ کړی چې په پاکستان کې د نا امنیو تر شا لاس لرونکي د ټي ټي پي غړي په نښه کړي.

خو طالبانو د پاکستان حکومت دا ډول څرګندونې تل رد کړې او بیځایه يې بللې دي او په پاکستان کې نا امني يې د دوی کورنۍ موضوع بللې ده.