د پاکستان تکراري غوښتنه: طالبان دې سملاسي د وسلوالو ډلو پرضد ګامونه پورته کړي

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت کې سرچینې وايي د ژمې په را رسیدو سره د برېښنا مصرف زیات شوی دی، چې له دې سره د کابل په شمول ګڼو ولایتونو کې د برېښنا پرچاوی زیاته شوې ده او لا به ډېره شي.

د دوی په وینا احتمال شته چې ازبکستان هم په ژمي کې د برښنا د کمښت له امله افغانستان ته خپله وارداتي برېښنا قطع یا هم کمه کړي چې له دې سره به پلازمینه کابل یوځل بیا توره تیاره شي.

د افغانستان برېښنا شرکت ادارې په رسمي ډول د برېښنا پرچاوي په اړه کوم مهالویش نه دی اعلان کړی .

خو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته داسې معلومات رسېدلې چې په دغه شرکت کې د فساد له امله پر عامه خلکو برېښنا قطع کیږي.

د دغو معلوماتو له مخې د افغانستان برېښنا شرکت د خلکو لپاره ځانګړې شوې برېښنا هم پر یو شمیر فابریکو او تجاراتي پلازو باندې د رشوت په بدل کې پلوري.

د کابل ښار یو شمیر اوسیدونکو هم نن افغانستان انټرنشنل ته وویل چې په څلوریشت ساعتونو کې اته ساعته برېښنا لري.

د کابل د احمدشاه بابا مېنې یو اوسیدونکی سمیع الله وايي: «ټوله ورځ برېښنا نه وي، یوازې شپې د څو ساعتونو لپاره برېښنا راشي، د دې سیمې اوسیدونکي له بېلابیلو ستونزو سره مخ کړي دي.»

یو شمیر وېډیوګانې چې افغانستان انټرنشنل ته رسیدلط پکې ښکار ي د کابل ښار دوکانداران د برېښنا له پرچاوۍ شکایت کوي.

د کابل یو دوکاندار وايي د برېښنا پرچاوۍ له امله یې کاروبار یې په ټپه ولاړ دی.

دغه بريد د جمعې په ورځ ( لیندۍ ۱۰ مه ) ماسپښين شاوخوا دوه بجې د هرات ښار د جبرایيل ښارګوټي کې شوی دی.

سرچينې زياته کړې، چې په وژل شويو کسانو کې د سيمې د جوماتونو دوه ملا امامان او څلور ښځې هم شاملې دي.

وژل شوي کسان د يکشنبې په شپه د عیدمحمد اعتمادي د وژنې د څلوېښتۍ له مراسمو له مراسمو ستنېدل.

عید محمد اعتمادي هم د تلې ۳۰ مه انجیل ولسوالۍ په خوشرود کې د ناپېژاندو وسله والو له خوا ووژل شوی و.

په دې وروستیو میاشتو کې په هرات کې پر هزاره ګانو بریدونو زور اخیستی دی.

تېره اونۍ هم په هرات ښار کې د شیعه علماوو د شورا دوه غړي رجب اخلاقي او خادم حسین هدایتي ووژل شول.

په افغانستان کې پر شیعه ګانو/ هزاره ګانو د بریدونو زیاتوالي اندېښنې راپارولې دي.

د افغانستان لپاره د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي د دې دوو عالمانو په وژل کېدو پسې له نړیوالو معیارونو سره سم د خپلواکې څېړنې او د هغې د عاملینو د سزا غوښتنه کړې وه.

که څه هم کوم هېواد طالبانو پر رسمیت نه پېژني، خو دا پر ۲۰۲۱ کال واک ته د دوی تر رسېدو راهیسې لومړی ځل دی چې یو هېواد یې استازی د رسمي سفیر په توګه مني.

طالبانو تېره اونۍ وویل، چې د خپل حکومت مرستیال ویاند بلال کریمي یې د چین لپاره د سفیر په توګه ټاکلی دی.

نوموړی د نومبر پر ۲۴ چین ته لاړ او نن د طالبانو ویاند د چینايي چارواکو له خوا د هغه د باورلیک منلو خبره کوي.

ذبیح الله مجاهد د بلال کریمي او چینايي چارواکو د عکس شریکولو سره وايي: «محترم بلال کریمي نن د ۲۰۲۳ میلادي کال د ډیسمبر په اوله نیټه د خپلې اعتمادنامې کاپي د چین د بهرنیو چارو وزارت د تشریفاتو لوی رئیس هونګ لې ته وسپارله.«

نوموړی د هونګ لي له قوله په خپله اعلامیه کې زیاتوي، چې د طالبانو د رسمي سفیر صاحب په راتګ سره د چین او افغانستان ترمنځ دغه مثبتې اړيکې لا پیاوړي او پراخې شي.

د دوی په خبره، د طالبانو د سفیر باورلیک اصل به په ځانګړو مراسمو کې د چین ولسمشر ته هم وړاندې کړل شي.

ښاغلي کریمي هم له نوموړي سره خبرو کې ویلي چې، د دواړو هیوادونو تر منځ لوړې کچې ته د روابطو پورته کیدل یو مهم فصل دی او د لا قوي کیدو او پراخیدو هیله یې لري.

نوموړې چې پخوا په کاناډا کې د جنسیتي برخې وزیره هم پاتې شوې، طالبان یې «ترهګر» یاد کړل او په افغانستان کې یې په نارینه‌و غږ وکړ، چې په دغه هېواد کې دې د مېرمنو ملاتړ ته راودانګي.

مېرمن منصف هغه بندیزونه چې د طالبانو له‌خوا په افغانستان کې پر ښځو لګول شوي یو، یو یې وشمېره او زیاته یې کړه:« د طالبانو له‌خوا ټول دغه لګول شوي بندیزونه د جنسیتی توپیر ښکاره بېلګې دي.»

هغې وویل، سره له دې چې دا مهال د کاناډا د پارلمان غړې نه ده؛ خو ژمنه یې وکړه چې په کاناډا کې به د افغانانو له فعالیتونو په تېره بیا د ځوان کول له هلو ځلو ملاتړ کوي.

مریم منصف د افغان ځوانانو هڅونه او د هغوی ملاتړ په افغانستان کې د وضعیت د بدلون لپاره اړین وباله.

د طالبانو له واکمنېدو وروسته کاناډا ویلي و، چې ۴۰ زره افغان کډوال به مني او د روان کال د اکټوبر په پای کې یې وویل چې خپله ژمنه یې عملي کړې ده.

د ایران د کورنیو چارو وزیر احمد وحیدي وايي، چې په دغه هېواد کې شاوخوا پنځه مېلیونه افغان کډوال دېره دي، چې یوه برخه یې په قانوني او بله برخه یې په ناقانونه توګه هلته ژوند کوي.

که څه هم چې ښاغلي وحیدي د ناقانونه کډوالو کره شمېره په ډاګه نه کړه؛ خو تر دې وړاندې یو شمېر ایراني چارواکو ویلي و، چې په ایران کې شاوخوا دوه مېلیونه افغانان په ناقانونه توګه مېشت شوي دي.

ایران له ډېرې مودې راهیسې افغان کډوال په زوره له هغه هېواده باسي؛ خو بیا هم هره ورځ په زرګونه افغان ځوانان د وزګارتیا له امله هغه هېواد ته په قاچاقی لارو سفر کوي.

په دې وروستیو کې د پاکستاني چارواکو د پرېکړې له مخې هره ورځ زرګونه افغانان له هغه هېواده په زور اېستل کېږي، چې دې کار د افغانستان اقتصاد ته سخت زیان اړولی دی؛ خو که له ایرانه هم د افغانانو د ستنولو ورته بهیر پیلیږي، نو د دغه هېواد کړکېچن اقتصادی وضعیت به نور هم ورسره کړکېچن شي.