د هرات ښار د جبریل ښارګوټي ځینې اوسېدونکو په یوه غونډه کې د طالبانو والي ته وویل، یا دې د خلکو امنیت ونیسي او یا دې وسلې ورکړي، چې خپل امنیت ونیسي. سرچينې وايي د جبريل ښارګوټي اوسېدونکو په هرات کې د شيعه ديني عالمانو د پرلپسې وژنو د عاملينو د نيولو او مجازاتولو غوښتنه هم وکړه.
په هغه غونډه کې چې نن، د هرات د والي په دفتر کې د طالبانو له خوا جوړه شوې وه، د دغه ښار اوسېدونکو په هرات کې د امنيتي وضعيت د خرابېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه.
د وژل شویو جسدونو له ښخولو انکار
سیمه ییزو سرچینو ویلي، چې د هرات د جبریل ښارګوټي اوسېدونکو د جمعې په ورځ د وژل شویو کسانو د جسدونو له ښخولو ډډه وکړه.
خو په هرات کې د طالبانو والي نوراحمد اسلام جار نن په یوه غونډه کې د جبریل د خلکو له استازو وغوښتل چې د دغو کسانو جسدونه ښخ کړي.
په هرات کې د طالبانو والي د جمعې د ورځې برید له «دښمنانو» سره تړلی چې د ده په وینا د خلکو د ویشلو هڅه کوي.
د هرات سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د طالبانو له والي سره تر لیدنې وروسته د جبریل ښارګوټي د خلکو استازو پرېکړه وکړه چې د وژل شویو جسدونه سبا ښخ کړي.
ناڅرکندو وسله والو د جمعې په ورځ د هرات په جبریل ولسوالۍ کې د دوو شیعه دیني عالمانو په ګډون لږ تر لږه شپږ کسان ووژل.
دغه برید د جمعې په ورځ لیندۍ په لسمه ماسپښین شاوخوا ۲ بجې د هرات ولایت د جبریل ښارګوټي اړوند د شهدا ښارګوټي او کور میلي ښارګوټي ترمنځ سیمه کې په کې ترسره شو.
د سرچينې د معلوماتو له مخې، دغه کسان د هرات د انجيل ولسوالۍ د خوشرود په سيمه کې د يوه هزاره ديني عالم د مرګ ٤٠ له مراسمو څخه د راستنېدو په حال کې وو، چې پرې ډزې وشوې.
د دغو شپږو هزاره وګړو له وژل کېدو وروسته د جبریل ښارګوټي اوسېدونکو د قربانیانو جسدونه له ځانه سره لیږدولو سره د هزاره ګانو د پرلپسې وژنې پر ضد یې مظاهرې وکړې.
دغه برید د افغانستان د سیاسي مشرانو تر منځ پراخ غبرګونونه راپارولي دي. ډیری دا برید د "هزارع نسل وژنې " لپاره د یو لړ بریدونو یوه برخه ګڼلې ده.
د افغانستان د اسلامي وحدت ګوند مشر محمد کریم خلیلي وايي، د هرات د برید په غبرګون کې په افغانستان کې هزاره ګان او شیعه ګان په سیستماتیک ډول وژل کېږي.
ښاغلي خلیلي په یوه بیان کې لیکلي، چې طالبان د هزاره ګانو د وژنې په پټولو سره هڅه کوي چې د امنیت د تامینولو دروغجنه ادعا تر پوښتنې لاندې راولي.
د افغانستان د ژغورنې د عالي شورا د رهبرۍ غړي محمد محقق هم د دغه برید په غبرګون کښې د ملګرو ملتو د ځانګړي استازي په رپوټ کښې د «امنیت د ښه والي» په څرکندونو نیوکه وکړه.
محمد محقق په بیان کې لیکلي: "په ظاهره د هزاره ګانو او شیعه ګانو سیستماتیک وژنه عامه امنیت ته ګواښ نه ګڼل کېږي."
پاچا خان ځدراڼ د خوست - ګردیز پر لویه لاره له دغې ځمکې د کور ګټه اخیسته، خو پرون طالبانو په بولدوزرو سره ړنګ کړ.
د باچاخان ځدراڼ کورنۍ وايي د دې جایداد ټول قانوني اسناد لري او د تېر جمهوریت پرمهال یې دا ځمکه د پيسو په بدل کې د فرمان له مخې اخیستې وه.
د دوی پر وینا د طالبانو چارواکو د دې کور د اسنادو په اړه له دوی سره کوم تماس نه و نیولی.
د دوی نیوکه دا ده چې په خوست کې د طالبانو ځايي چارواکو د دوی غږ نه دی اوریدلی او نه یې دوی ته له وړاندې خبرداری ورکړی و.
د پاچا خان ځدراڼ د کورنۍ یوه غړي افغانستان انټرنشنل ته وویل: « طالبان د شپې راغلل چې تر سبا سهار نهو بجو پورې کور تخلیه کړئ، مونږ ورته وویل چې دا موده کمه ده خو د طالبانو ټینکار دا و چې له کابله د مشرانو امر دی چې دا کور ونړوی.»
پاچا خان ځدراڼ او کورنۍ یې د طالبانو ترحاکمیت لاندې په افغانستان کې ژوند کوي.
د معلوماتو له مخې پاچا خان ځدراڼ په دغه ځمکه کې پر باغ او مرغدارۍ سربېره کلا باندې یو میلیون ډالره مصرف کړی و.
د خوست ځايي اداره چې د حقاني شبکې د غړو په لاس کې ده، تر اوسه یې په رسمي ډول څه نه دي ویلي.
که څه هم داسې راپورنه خپاره شوي چې دغه ځمکه د خوست صنعتي پارک کې ده، خو د پاچا خان ځدراڼ کورنۍ بیا وايي د صنعتي پارک ځمکه د دوی جایداد ته څېرمه پرته ده او د دوی ځمکه له صنعتي پارک جدا ده.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته په خوست کې ځايي سرچینو وویل، د حقاني شبکې مشر او د طالبانو کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني چې پر قوم هم ځدراڼ دی، له پاچا خان ځدراڼ سره د قومي مشکلاتو سابقه هم لري.
د سرچینو په خبره، د دغو ستونزو له امله سراج الدین حقاني د واک کارولو سره د پاچا خان ځدراڼ کور نړولی دی.
سرچینې زیاتوي د جمهوریت له پرځېدو وروسته د سراج الدین حقاني تره او د طالبانو د کډوالو چارو وزیر خلیل الرحمان حقاني له پاچا خان ځدراڼ سره په ناسته کې تېر په هیر ټینکار کړی و.
د امریکا په مشرۍ پر افغانستان د نړیوالې ټولنې په یرغل پیلېدو پسې پخوانی مشر حامد کرزی په سوېل، قومندان عبدالحق په ختیځ او باچاخان ځدران په سوېل ختیځ کې هغه درې کسان و چې د طالبانو پرضد یې لښکرې جوړې او جګړې ته یې ودانګل.
د طالبانو پرځېدو سره باچاخان ځدران د خپلو وروڼو کمال خان او امان الله خان په ملګرتیا، پکتیا، خوست او پکتیکا ونیول، خو وروسته له حکومت سره د جنجال له امله یې د نړیوالو ځواکونو په زور او فرېب له دې دریو ولایتونو وسلوال و اېستل شول.
پاچا خان ځدراڼ د بون لومړي کنفرانس کې هم ګډون درلود او د خوست پر والي سربېره د ولسي جر ګې په لومړۍ دوره کې د پکتیا د خلکو استازی پاتې شوی دی.
د جمهوریت پر مهال د پاچا خان ځدراڼ پر کور څو ځله طالبانو بریدونه وکړل او په ۲۰۰۷ کال کې پر موټر یو ځانمرګی برید هم شوی و.
د ۲۰۱۲ کال په اګسټ کې هم د سړک غاړې ماین چاودنه کې د نوموړي یو ورور، وراره او ماما ووژل شول.
