د چمن پرلت وهونکي: سیاسي ګوندونه دې زموږ د پرلت په ملاتړ غږ پورته کړي

ښاغلي سلیماني همدا راز زیاته کړه چې د دې بهیر په ترڅ کې یې زیات شمېر افغان کارګران او همدارنګه هغه کسان چې دوی یې په کار ګومارلي، نیولي دي.

په هغو ولایتونو کې چې د افغانانو په اوسېدو بشپړ بندیز لګیدلی، ختیځ آذربایجان، لویدیځ آذربایجان، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمان شاه، ایلام، لرستان، چهارمحال او بختیاري، کهګیلویه او بویر احمد، ګیلان، مازندران، سیستان او بلوچستان، هرمزګان او هرمزګان شامل دي.

همدارنګه هغه ولایتونه چې په ځینو برخو کې یې د افغانانو پر اوسېدو بندیز دی اصفهان، بوشهر، سویلي خراسان، رضوي خراسان، خوزستان، سمنان، فارس، قزوین، کرمان، ګلستان، مرکزي او یزد شامل دي.

ښاغلي سلیماني زیاته کړه چې له کرمان شاه څخه د افغان کډوالو د پېژندنې، نیولو او شړلو لړۍ دوام لري او د دغه ولایت له پولیسو یې وغوښتل چې په جدي توګه خپلو کارونو ته دوام ورکړي.

ښاغلي سلیماني همداراز له خپلو خلکو وغوښتل چې که افغان کډوال په کروندو، بڼونو، ساختماني ورکشاپونو او داسې نورو ځایونو کې په کار کولو ګوري نو له پولیسو او ښاروالۍ سره اړیکه ونیسي.

دا په داسې حال کې ده، چې په تېرو څو اونیو کې له ایران څخه د افغان کډوالو په زور اېستل زیات شوی او هره ورځ زرګونه کډوال بېرته هېواد ته ستنېږي.

د یادونې ده چې په افغانستان کې د طالبانو د دوه کلنې واکمنۍ پر مهال د ايران او پاکستان په ګډون ګاونډيو هېوادونو ته د افغانانو د کډوالۍ کچه لوړه شوې ده.

دغه برید چې د شنبې په ورځ د اکټوبر په ۱۱ مه سهار شاوخوا شپږ بجې شوی، پاکستاني چارواکو غندلی دی.

د پوليسو په وينا، په دغه بس کې دوه پاکستاني پوځيان هم وژل شوي دي.

سره له دې چې تر اوسه پورې کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی، خو تر دې وړاندې د پاکستان تحریک طالبان او بلوچ آزادي غوښتونکو د یو شمېر وسله والو بریدونو مسوولیت پر غاړه اخیستې و.

پاکستاني چارواکي په دې باور دي چې په افغانستان کې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته په پاکستان کې ترهګریز بریدونه زیات شوي دي.

د افغان ښځو او نجونو لپاره د بښنې نړیوال سازمان د ملاتړ کمپاین پر دوام د بشري حقونو د فعال عمر حیدري پیغام هم خپور کړی چې ویلي یې دي د افغان ښځو روان ناوړه حالت نوې کیسه نه ده.

د بشري حقونو دغه فعال د افغان مېرمنو وضعیت د اندېښنې وړ وباله او ویې ویل چې له دغه حالت سره د مبارزې په برخه کې باید د افغانستان نارینه هم د ښځو ترڅنګ ودریږي.

د دې ادارې د سوېلي اسیا څانګې چې د ښاغلي حیدري دغه خبرې پرون په خپله اېکس پاڼه خپرې کړې، د افغان ښځو په وضعیت کې د بدلون لپاره یې د ګډو ګامونو پر ارزښت ټینګار کړی دی.

تېره شنبه (د نومبر ۲۵مه) چې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي نړیواله ورځ وه، په دې مناسبت د بېلابېلو سازمانونو له خوا یو ۱۶ ورځنی کمپاین هم پیل شوی دی.

دغه سازمان د افغان ښځو پر وړاندې د طالبانو د کړنو د حساب ورکولو په اړه پر انټرنيټ یو لیک هم خپور کړی چې د دغه لیک په پای کې یې د لاسلیکونو غوښتنه کړې ده.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته دغې ډلې د ښځو پر وړاندې د بندیزونو څه باندې ۵۰ فرمانونه صادر کړي دي چې د نړیوالو له پراخو منفي غبرګونونو سره هم مخ شوی دی.

د بلوچستان ایالت د اطلاعاتو لنډمهالي وزیر جان څکزي د شنبې په ورځ د (لیندۍ ۱۱مه) د یوه خبري کنفرانس پر مهال رسنیو ته ویلي، پاکستان په وار وار له افغانستانه غوښتي چې هغه «ترهګر» ور وسپاري، چې اسلام اباد يې له ثبوتونو سره کابل ته نوملړ سپارلی خو کابل تر اوسه پورې د پاکستان دغه غوښتنې ته مثبت ځواب نه دی ویلی.

همدارنګه نوموړی وايي د خیبر پښتونخوا د بنو په ورستي برید کې افغان اتباعو لاس لرل.

نوموړی په ټینګار سره وايي چې افغان کډوال به په زور له پاکستانه باسي.

جان اڅکزي ویلي، چې طالبان باید د هغو ډلو پر وړاندې خپل مسولیت ادا کړي چې د افغانستان له خاوري پر پاکستان بریدونه کوي.

همدارنګه نوموړي ویلي چې د پاکستان حکومت له خپلې پرېکړې نه په شا کیږي او افغانانو ته له ویزې پرته پاکستان ته د ورتګ اجازه ور نه کړي.

طالبانو تر دې مهاله د جان اڅکزي د څرګندونو په اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د کورنیو چ‍ارو وزارت د یک شنبې په ورځ د (لیندۍ ۱۲مه) پر خپله ایکس پاڼه لیکلي چي، د افغانستان لپاره د ملګرو متلونو د سرمنشي ځانګړې استازې روزا اوتونبایوا د دغې ډلې د کورنیو چارو له سرپرست وزیر سراج الدین حقاني سره لیدلي.

د یادې لیدنې په اړه د طالبانو کورنیو چارو وزارت د سراج الدین حقاني له قوله لیکلي، چې طالبانو ته د افغانستان د امن او ثبات په څېر نړیواله سوله هم ځانګړی ارزښت لري او د افغانستان ګاونډويانو کورني مسایل باید افغان کډوالو ته د ستونزو رامنځته کیدو لامل نه شي.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت وايي، د افغانستان لپاره د ملګرو متلونو د سرمنشي ځانګړې استازې روزا اوتونبایوا او د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني په دغه لیدنه کې د نشه يي توکو سره د مبارزې او د بهرنیو هیوادونو څخه د راستنېدونکو کډوالو په اړه خبرې کړې.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې روزا اوتونبایوا له قوله لیکلي، چې طالبانو له رامنځته شویو پیښو سره بریالۍ مبارزه کړې او افغانستان د ګاونډیو هیوادونو څخه د راستنېدونکو افغان کډوالو ستونزې، او د طالبانو له لوري د کډوالو مدریت بهیر نړیواله ټولنه له نږدې څاري.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او د طالبانو کورنیو چارو وزارت سرپرست وزیر په داسې حال کې یاده لیدنه کوي چې له تېرې یوې میاشتي راهیسې له پاکستان او ایران څخه سلګونه زره افغان کډوال په زور را ایستل شوي او دغه لړۍ لا روانه ده.