د ترکیې پولیسو په تېره میاشت کې ۲۵۰ افغان کډوال د چاناک کلا په ښار کې نیولي دي

د یزد د والي سیاسي او امنیتي مرستیال د دوشنبې په ورځ (د ليندۍ ۱۳مه) په یوه خبري غونډه کې دغه موضوع مطرح کړه.

تر دې مخکې سرچينو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې د یوه ۱۷ کلن ایراني ځوان له وژل کېدو وروسته قهرجنو خلکو د افغانانو کورونه سوځولي دي.

د ټولنیزو رسنيو په خپرو شویو انځورونو کې لیدل کیږي، چې یوه ډله خلک د کډوالو پر کورونو برید کوي.

تر دې مخکې د ایران ګډو ټولنو هم د افغان کډوالو پر کورونو برید یو غیر انساني عمل بللی و.

دغه مرستې د قطر د پراختيايي صندوق، د قطر سرې میاشتي او د قطر خيريه ټولنې له لوري برابرې شوې وې، چې نن په هرات کې مرستندویه ادارو او ځايي طالبانو ته وسپارل شوې.

د راپورونو له مخې؛ د افغانستان د هرات ولايت د زلزله ځپلو سره دغه مرسته د قطر د مرستو يوه برخه ده.

له دې وړاندې هم د قطر هېواد د یو شمېر لومړنیو توکو مرسته کړې وه.

د افغانستان لپاره د اروپايي اتحاديې شارژادفيره رفایلا ایودیس د کابل څخه پر خپله ايکس پاڼه په يوې ويډيوي پيغام کې ويلي، چې دا ۱۴۳ ميلونه یورو نوې بوديجه ده، چې د اروپايي اتحاديې د ۶۰ ميلونو يورو سربيره به له افغانستان سره کيږي.

اروپايي اتحاديې يوه میاشت مخکې د افغانستان لپاه ۶۰ میليونو یورو مرسته اعلان کړې وه.

ايوديس ويلي، چې نوې بوديجه د راستنېدونکو کډوالو سره د مرستي، خصوصي سکتور د پياوړتيا، روغتيا او په هرات کې د زلزله خپلو کورنيو د لاس نیوي په خاطر شوې ده.

د افغانستان لپاره د اروپايي اتحاديې شارژادفيره نن تورخم ته هم تللې وه او هلته یې د افغان کډوالو او بشري مرسته کوونکو ادارو د فعاليتنونو څخه ليدنه هم کړې ده.

هغې پر خپل ايکس پاڼه تصويرونه هم خپاره کړي، چې په تورخم کې د افغان کډوالو، يونيسيار او نورو مرسته کوونکو ادارو کارونه ارزيابي کوي.

د بهرنۍ پانګونې د ټولنې مشر حسین سلیمي د ایران د کار ادارې (ایلنا) خبري اژانس ته وویل، چې افغانان غواړي په کوچنیو پروژو کې پانګونه وکړي، په داسې حال کې چې د چین او ترکیې په څېر هېوادونه غواړي چې د څه باندې ۳۰ میلیونه ډالرو په ارزښت په پروژو کې پانګونه وکړي.

دغه ايراني چارواكي وايي، سږ كال په ايران كې د بهرنۍ پانګونې لپاره د صادر شويو جوازونو ارزښت څلور ملياردو ډالرو ته رسېږي او دغه جوازونه د افغانستان، تركيې، چين، عراق او د منځنۍ اسيا او اروپا هېوادونو پانګوالو ته صادر شوي دي.

حسین سلیمي همدا راز وویل، اسلامي خونې پرېکړه کړې، چې په هېواد کې د فعالو شرکتونو درجه بندي او له یو بل سره همکاري وکړي.

د ۱۴۰۰ لمریز کال د اسد په میاشت کې د طالبانو له واکمنۍ وروسته د افغان سوداګرو او پانګوالو په ګډون د ژوند له بېلابېلو څانګو څخه ګڼ شمېر افغانان ایران ته کډوال شو.

په دې وروستیو میاشتو کې په دغه هېواد کې د استوګنې له اسنادو پرته د مهاجرینو په خپله خوښه او جبري وتلو بهیر تېز شوی دی.
​

حمزه سلیماني ویلي، چې د ملي امنیت د عالي شورا له لارښوونې سره سم د روان کال له پیل راهیسې په کرمانشاه کې د «غیر قانوني اتباعو د پېژندلو، نیولو او شړلو» د پلان اته مرحلې عملي شوي دي.

نوموړي د هغو ۱۵ نورو ولایتونو نومونه وانه خیستل چې د افغان اتباعو شتون پکې منع دی؛ خو سیمه ییزو رسنیو د ختیځ اذربایجان، لویدیځ اذربایجان، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لورستان، چهارمحل او باختري، ګیلان، مازندران، سیستان و بلوچستان، هرمزګان او همدان نومونه یاد کړي دي.

په وروستیو اونیو کې په ایران کې د افغان کډوالو پر وړاندې د تاوتریخوالي راپورونه او ویډیوګانې خپرې شوې، په میبود کې د یوه ۱۷ کلن هلک له وژل کېدو وروسته څو کسانو په ښار کې د افغانانو پر کورونو برید وکړ او د هغوی کورونو ته یې اور واچاوه.

د کورنیو چارو وزیر احمد وحیدي په دې وروستیو کې ویلي وو، چې د طالبانو په مشرۍ له حکومت څخه یې غوښتي چې خپل هېواد ته د افغان کډوالو د ستنېدو لپاره اسانتیاوې برابرې کړي.

وحيدي په ايران کې د مېشتو افغانانو شمېر شاوخوا پنځه ميليونه اټکل کړى دى.

هغه وویل چې "قانوني کډوالو ته به د پېژندنې په موخه یو ځانګړی کوډ ورکړل شي؛ خو د پېژندپاڼې حیثیت نه لري".