هم مهاله په هرات کې د هزاره ګانو د هدفي وژنو پر ضد لاریونونه روان دي، د طالبانو والي د دغه ولایت مشرانو او مخورو شیعه ګانو ته ویلي، چې د دوی په نظام کې هېڅ ډول تعصب او تبعیض نه شته.
خو نور محمد اسلام جار په عربي ژبه په یوه کتاب کې شیعه ګان د «تکفیري فرقې» او «د تاریخ په اوږدو کې د کفارو ملګري» بللي دي.
که څه هم پر شیعه ګانو په تېره بیا پر هزاره ګانو بریدونه د داعش په څېر افراطي ډلو ته منسوبېږي؛ خو د طالب چارواکو دا ډول څرګندونې هم څه نه وې نه دي.
د لیندۍ په ۱۱ مه، د طالبانو والي د شیعه او هزاره مشرانو سره ژمنه وکړه چې دا ډله به "د ټولو افغانانو ساتنه کوي".
هغه دا تاوتریخوالی د "دښمنانو د وېشلو" پایله وبلله.
د شیعه ګانو د رد په اړه د کتاب لیکوال
نور احمد اسلام جار په ۱۴۰۰ کال د ثور په میاشت کې په عربي ژبه یو کتاب لیکلی، چې عنوان یې «معتمد ماترید من معتقد ماترید» دی. د یو فصل یوه برخه شیعه ګانو ته وقف شوې ده.
د دې کتاب د لیکوال نظر د شیعه ګانو پر وړاندې دښمني د هغوی له دین څخه منکرېدل ښودلې ده.
د هرات د والي ویاند نثار احمد الیاس د دوشنبې په ورځ «لیندۍ ۱۳ مه» د افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه، چې «معتمد ماترید من معتقد ماترید» په هرات کې د طالبانو د والي نور احمد اسلام جار له خوا لیکل شوی دی.
د دې کتاب په ۱۷۴ مخ کې ښاغلي اسلام جار «شیعه مذهب» د «قبري فرقې او تکفیریه» په توګه معرفي کړی، چې د ده په وینا؛ «د عبدالله ابن سبا یهودي» له خوا تاسیس شوی دی.
د لیکوال له نظره "په امامت باور" چې د شیعه مذهب له پنځو اصولو څخه دی، د ختم نبوت، توحید، او حتا د قران په تحریف باور لري.
اټکل کېږي، چې په نړۍ کې د دغه اسلام د پیروانو شمېر له ۱۵۴ میلیونو څخه تر ۲۰۰ میلیونو پورې دی.
دوی په عراق، ایران، بحرین، اذربایجان او یمن کې اکثریت لري.
دا لا څرګنده نه ده، چې دغه کتاب تر کومه حده د شیعه ګانو په اړه د طالبانو د نورو چارواکو نظر څرګندوي؛ خو یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې "دا کتاب د طالبانو په ځینو ښوونځیو کې تدریسيږي".
په هرات ولایت کې چې له ایران سره ګډه پوله لري، د شیعه ګانو او هزاره ګانو لوی نفوس ژوند کوي.
له طالبانو سره له مذهبي او سیاسي اختلافاتو سره - سره د ایران اسلامي جمهوریت له دغې سني اسلامي ډلې سره ښې اړیکې لري.
د شیعه ګانو په اړه تکفیری نظر
په هرات کې د طالبانو والي په خپل کتاب کې شیعه ګان "کافر" بللي او د اسلام د پیغمبر اصحابو ته په سپکاوي تورنوي.
په همدې حال کې هغه لیکلي: "د ټولو شیعه ګانو په تکفیر کې باید احتیاط وشي، ځکه چې ممکن د دوی په منځ کې داسې خلک وي چې د ناپوهۍ له امله په دې مذهب ایمان او باور پیدا کړی وي".
د افغانستان او پاکستان په څېر هېوادونو کې سني افراطي ډلو په وار - وار شیعه ګان "مشرک او ملحد" بللي او د هغوی پر عبادت ځایونو یې بریدونه کړي دي.
که څه هم په هرات کې د طالبانو والي په دې کتاب کې د شیعه ګانو پر وړاندې تاوتریخوالی نه دی ښودلی؛ خو هغه له هغو افراطي ډلو سره موافق دی، چې په پاکستان او افغانستان کې شیعه ګان د کافر په نوم وژني.
