د افغانستان د فوټبال فدراسیون د معلوماتو له مخې، د اسيا فوټسال د ملتونو جام د سياليو مهالوېش معلوم او افغانستان به په ډي ګروپ کې له د دريو اسيايي هيوادونو ایران، بحرين او کویټ سره ولوبيږي.
دغه سيالۍ به د راتلونکي زېږديز کال د اپرېل مياشتي په ۱۷ نېټه پيل او تر ۲۸ نېټې به دوام وکړي.
د افغانستان فوټبال فدراسيون د معلوماتو له مخي، چې يادې سيالۍ به تایلنډ هيواد کې تر سره شي.
دغه سیالۍ په څلورو ګروپونو کې کېږي.
په لومړي (اې) ګروپ کې کوربه هېواد تایلنډ، ويتنام، يمن او چين لوبډلې
په دوهم (بي) ګروپ کې ازبکستان، سعودي عربستان، عراق او اسټرليا لوبډلې
او په دريم (سي) ګروپ کې به جاپان، تاجکستان، کوریا او د قرغزستان فوټسال لوبډلې يو د بل په وړاندي ولوبيږي.
تر دې مخکي هم د افغانستان فوټسال ملي لوبډلې په ګڼو نړیوالو سیالیو کې لوبې کړې دي.
د جرمني په برندینبورګ ایالت کې هغه افغان ځوان ته د زړورتیا او شجاعت ستاینلیک ور کړل شو، چې څو میاشتې وړاندې یې یو ۹ کلن جرمن ماشوم په اوبو کې له ډوبېدو بچ کړی و. دغه ځوان بشیر احمد دانشمل نومیږي، د افغانستان لغمان ولایت اوسیدونکی دی او له څه مودې راهیسې په جرمني کې استوګن دی.
دغه ځوان بشیر احمد دانشمل نن افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې تېر اګست میاشت کې یې یو ۹ کلن جرمن ماشوم د برندینبورګ ایالت په یو سند کې اوبو اخیستی و او د ځان ژغورلو لپاره یې لاسونه اچول، خو څه یې په وس پوره نه و.
دی وایي، کله یې چې ماشوم د مرګ او ژوند ترمنځ ولید، نو اوبو ته یې ور ټوپ کړل او دغه ماشوم یې له مرګ وژغوره.
دی زیاتوي وروسته دغه ماشوم د جرمني ځايي چارواکو د امبولانس الوتکې له لارې روغتون ته انتقال کړ.
بشیر احمد دانشمل وايي دوه ورځې وړاندې له ایالتي ښاروالۍ ورته زنګ راغی او ورته وویل شول چې د پنچشنبې «پرون» په ورځ تاسو د ښاروالۍ تالار کې دعوت یاست.
نوموړی وايي، نه پوهېده چې هلته څه خبره ده، خو کله چې پرون ښاروالۍ ته ورغی، نو مالومه شوه چې د ستایلو لپاره ځانګړي مراسم ور ته جوړ شوي دي.
دی زیاتوي د برندینبورګ ایالتي چارواکو لخوا تقدیر شوو او ډالیو باندې ونازول شوو.
دغه افغان ځوان افغانستان انټرنشنل ـ پښتو وویل: «زه په دغه هیواد کې اوسیږم او د دې ځای خلک چې دي هغوي باید خپل خلک وګڼو ځکه همدغه هیواد مونږ ته په سختو حالاتو ځای راکړی او امن یې راکړی دی.»
دی له ټولو افغانانو غواړي چې کومو هیوادونو کې د کډوالۍ ژوند کوي هیواد او خلک یې خپل وګڼي ترڅو د افغانان نوم تل روښانه او نېک پاتې شي.
په متحده عربي اماراتو کې د کرېکټ د ۱۹ کلنو اسيام جام د سياليو په نيمه پايلوبه کې نن د توقع خلاف متحده عربي اماراتو له پاکستان او بنګلدېش بيا له هند لوبې وګټلې.
د دې سياليو د نيمه پايلوبې لومړۍ لوبه د پاکستان او متحده عربي اماراتو ترمنځ وشوه.
پاکستان د لوبې پچه وګټله او ډګر ساتنه يې انتخاب کړه.
د متحده عربي اماراتو لوبډلې په ۴۷.۵ اور کې د لسو بغاړو په سوځېدو پاکستان ته ۱۹۳ منډې هدف وتاکه.
پاکستاني توپ اچوونکي عبيدشاه د اماراتو لوبډلې ۴ لوبغاړي وسوځول
د لوبې په دوهمه برخه کې د پاکستان کرېکټ لوبډلې دې هدف ته ځان ونه رساوه.
د پاکستان لوبډلې په ۴۹.۳ اور کې د لسو لوبغاړو په سوځېدو ۱۸۲ منډې جوړې کړې.
د اماراتو لوبډلې کفتان عیان افضل خان چې تر ټولو تېزه لوبه یې وکړه، په ۵۷ توپونو يې ۵۵ منډې جوړې کړې او د لوبې غوره لوبغاړی وټاکل شو.
عربي متحده اماراتو کرېکټ لوبډلې د نيمه پايلوبې دا مهمه لوبه د ۱۱ منډو په توپير وګټله او پایلوبې ته يې لاره پيدا کړه.
د همدې سياليو د دوهمې نيمه پايلوبې اتلولي بنګلدېش له هند څخه په خپل نوم کړه
بنګلدېش لوبډلې د لوبې پچه وګټله او سيالې لوبډلې هندوستان ته یې د توپ وهنې بلنه ورکړه.
د هند کرېکټ لوبډلې په ۴۲.۴ اورونو کې خپلې سيالې لوبډلې ته ۱۸۸ منډې هدف وټاکه.
هندي لوبغاړي مورګن ابېشيک په ۷۴ توپونو ۶۲ منډې جوړې کړې.
د بنګلدېش توپ اچوونکي معروف مريدها د هند ۴ لوبغاړي وسوځول.
د بنګلدېش کرېکټ لوبډلې دغه هدف په يو بال کم ۴۳ اور کې د شپږو لوبغاړو په سوځېدو پوره کړ.
د بنګلدېش په لوبډله کې عاريفول اسلام تر ټولو ښه توپوهنه وکړه، نوموړي په ۹۰توپونو ۹۴ منډې جوړې کړې.
د بنګلدېش توپ اچوونکی معروف مريدها د لوبې غوره لوبغاړو شو.
بنګلدېش ددې سيالۍ په ګټلو وروستي پړاو ته لاره پيدا کړه.
د ۱۹ کلنو اسيا جام سيالۍ د متحده عربي اماراتو په کوربتوب پيل شوي.
د دې سياليو پایلوبه د یکشنبې په ورځ د دوبۍ په نړیوال کرېکټ لوبغالي کې د کوربه هيواد متحده عربي اماراتو او بنګلدېش لوبډلو ترمنځ کېږي.
په افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام مشره وايي، د طالبانو او نړیوالې ټولنې له دوامداره مرستو او همکارۍ پرته به په افغانستان کې د ښځو ځپل او قحطي نوره هم زیاته شي. له فوربز مجلې سره په مرکه کې مري الن مک ګروتر له افغانانو سره د مرستې لپاره د سملاسي نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
په افغانستان کې د خوړو د نړيوال پروګرام مشرې وويل، چې دغه سازمان له هېواد سره د مرستو په رسولو کې نه ستړي کېدونکې هلې ځلې کوي او د ښه نیت ښودلو پر ځای هڅو ته اړتیا ده.
هغې زیاته کړه، "دوی [مرستندویه ادارې] د سیاسي مداخلې او مالي مرستو له لارې د قوي او سملاسي ملاتړ غوښتنه کوي." کله چې موږ د بیړني حالت په اړه خبرې کوو هیڅ مبالغه نشته. موږ باید همدا اوس عمل وکړو."
د دغه سازمان د شمېرو له مخې دا مهال په افغانستان کې د روان بشري ناورین له امله ۲۲،۸ میلیونه افغانان د خوراکي توکو له سخت کمښت سره مخ دي او ۸،۷ میلیونه وګړي له لوږې سره مخ کېدونکي دي.
د اغلې مري الن مک ګروتر په وینا، د افغانستان د پخواني حکومت ړنګېدل، د نړیوالو مرستو کمېدل او پرله پسې وچکالۍ د افغانستان نیمايي نفوس د خوراکي توکو له بحران سره مخ کړی دی.
د دغه سازمان د شمېرو له مخې، د طالبانو له واکمنېدو مخکې، یوازې ۵ میلیونه افغانان د خوړو خوندیتوب نه درلود.
نوموړې په دې مرکه کې افغانستان اقتصادي سقوط ته نږدې هېواد وباله او خبرداری یې ورکړ چې په افغانستان کې د سیاسي کړکېچ په دوام سره افغانان د خوارځواکۍ له لوړې کچې سره مخ دي.
هغې ټینګار وکړ چې د خوړو نړیوال پروګرام په افغانستان کې د ډېرو زیان منونکو ټولنو د ژغورلو یوازینۍ لار ده او دغه سازمان د سیاسي مداخلې او مالي مرستو له لارې د نړیوالې ټولنې قوي او عاجل ملاتړ ته اړتیا لري.
د طالبانو امنیتي او تصفیوي کمېسون د ټولو ولایتونو امنیتي او تصفیوي کمېسونونو ته امر کړی چې د خپلو کسانو د غړیتوب تصدیق پاټې تر نږدې ۱۴ ورځو تایید کړي. دغه کمېسون وايي، که د تصدیق پاڼې اخیستونکی «مجاهد» نه وي او ډلګۍ یې پاڼه تایید کړې وي، پر ده سربېره به ډلګۍ مشر هم مجازات شي.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د دې کمېسون د اړوند مکتوب یوه کاپي رسېدلې چې پکې ولایتي کمېسونونو ته سپارښتنه شوې چې هغه تصدیق پاڼې چې مراحل یې نه دي تکمیل باید تر ټاکلې مودې پورې تکمیل شي.
د طالبانو امنیتي او تصفیي کمېسون په دغه مکتوب کې په ډاکه کړې ده چې په دې دوه اونیو کې چې کومې تصدیق پاڼې اجرا کیږي هغه به د مرکزي کېمسون ځانکړې کمېټې ته د وروستۍ تایید لپاره لېږل کیږي.
د دغه مکتوب کې دریمه ماده کې راغلي: « که ثابته شي چې د تصدیق پاڼې اخیستونکی مجاهد نه دی، تایدوونکی ګروپ مشر یا ډلګۍ مشر او د تصدیق پاڼې اخیستونکی به د مجازات وړ وي او حق د شکایت نه لري.»
د طالبانو په واکمنېدو سره بیا بیا د دې ډلې مشر له خپلو چارواکو بیا بیا غوښتي چې له خپلو لیکو نور کسان وباسي.
طالب مشران وخت په وخت په دا ډول تایید پاڼو سره نه یوازې له مختلفو ادارو پخواني ولسي او پوځي کارمنان باسي، بلکې د دې ډلې د مختلفو ولایتونو غړو هم پرې نیوکې کړې دي.
له دې وړاندې د میدان وردګو یو شمېر طالبانو نیوکه کړې وه، چې د طالبانو امنیتي او تصفیوي کېمسیون د کندهاري طالبانو په کنټرول کې دی.
دوی ویلي و چې دغه کندهارۍ ډله د نورو ولایتونو او په ځانګړي توکه د میدان وردګو د طالبانو د غړیتوب فورمې نه تاییدوي.
دوی ادعا کړې وه، چې د تصفیې کمېسیون د ملا فاضل او ملا قیوم ذاکر اړوند د طالبانو تصفیه وکړي، چې دواړو یې په خپلو وسلوالو ډلو کې پر طالبانو سربېره نور کسان هم ځای پر ځای کړي دي.
د میدان وردګو یو شمېر طالبانو په ټولنیزو شبکو کې پر کندهاري طالبانو دا نیوکه هم کړې وه، چې جګړه دوی کړې او اوس ټولې مهمې دندې د کندهاري طالبانو په لاس کې دي.
د طالبانو د بیا ځلي واکمنۍ څخه دوه کالو څخه زیاته موده تېریږي خو تروسه پورې دې ډلې خپل غړي نه دي تایید کړي.
ملګرو ملتونو کې د چین استازی وايي، امنيت شورا باید پر طالبانو په لګېدلیو بنديزونو کې د تعديل له لارې د نړبوالې ټولنې او افغانستان تر منځ واقعي تعامل ته زمينه برابره کړي. ګنګ شوانګ زیاتوي، دې سره به د افغانستان پر پرمختګ او د افغانانو پر ژوند د بنديزونو د منفي اغېز مخنیوی وشي.
د هغه په وينا، په لومړي ګام کې بايد امنيت شورا ژر تر ژره د ځينو طالب چارواکو د سفري بنديزونو په اړه پر معافيت غور وکړي.
ګنګ شوانګ زیاتوي چين تل پر دې ټينګار کړی، چې د سفرونو معافيت د خبرو اترو او تعامل د اسانتيا لپاره ضروري دی او بايد د فشار د وسيلې په توګه ونه کارول شي.
په ورته مهال د چین شینهوا خبري اژانس د ګنګ شوانګ له قوله دا هم لیکلي، چې نړیواله ټولنه بايد په جدي توګه ددې مخنوی وکي، چې افغانستان د ترهګريزو سازمانونو په مرکز بدل نه شي.
دا غوښتنه په داسې حال کې کېږي، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا په دې وروستیو کې د افغانستان د بندیزونو د کمېټې د ملاتړ د څارونکې ډلې د ماموریت د غځولو په اړه پرېکړه لیک تصویب کړ.
د پنجشنبې په ورځ، د ملګرو ملتونو امنیت شورا د ۱۵ غړو په اتفاق سره پریکړه وکړه، چې د طالبانو په وړاندې د ۱۹۸۸ بندیزونو ته دوام ورکړي.
په دې سره به طالبان د یو بل کال لپاره د ملګرو ملتونو تر بندیزونو لاندې پاتې شي.
له دې رايې ورکولو سره د يو شمېر طالب مشرانو د سفر له بنديز څخه د معافيت موده نه ده غځول شوې.
په ملګرو ملتونو کې د چين د استازي مرستيال ويلي؛ لکه څنګه، چې د پرېکړه ليک په مقدمه کې راغلي، امنیت شورا باید دا یقیني کړي، چې دغه بندیزونه په افغانستان کې د سولې او ثبات د ټينګښت او ودې ورکولو لپاره دي.