په افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام مشره وايي، د طالبانو او نړیوالې ټولنې له دوامداره مرستو او همکارۍ پرته به په افغانستان کې د ښځو ځپل او قحطي نوره هم زیاته شي. له فوربز مجلې سره په مرکه کې مري الن مک ګروتر له افغانانو سره د مرستې لپاره د سملاسي نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
په افغانستان کې د خوړو د نړيوال پروګرام مشرې وويل، چې دغه سازمان له هېواد سره د مرستو په رسولو کې نه ستړي کېدونکې هلې ځلې کوي او د ښه نیت ښودلو پر ځای هڅو ته اړتیا ده.
هغې زیاته کړه، "دوی [مرستندویه ادارې] د سیاسي مداخلې او مالي مرستو له لارې د قوي او سملاسي ملاتړ غوښتنه کوي." کله چې موږ د بیړني حالت په اړه خبرې کوو هیڅ مبالغه نشته. موږ باید همدا اوس عمل وکړو."
د دغه سازمان د شمېرو له مخې دا مهال په افغانستان کې د روان بشري ناورین له امله ۲۲،۸ میلیونه افغانان د خوراکي توکو له سخت کمښت سره مخ دي او ۸،۷ میلیونه وګړي له لوږې سره مخ کېدونکي دي.
د اغلې مري الن مک ګروتر په وینا، د افغانستان د پخواني حکومت ړنګېدل، د نړیوالو مرستو کمېدل او پرله پسې وچکالۍ د افغانستان نیمايي نفوس د خوراکي توکو له بحران سره مخ کړی دی.
د دغه سازمان د شمېرو له مخې، د طالبانو له واکمنېدو مخکې، یوازې ۵ میلیونه افغانان د خوړو خوندیتوب نه درلود.
نوموړې په دې مرکه کې افغانستان اقتصادي سقوط ته نږدې هېواد وباله او خبرداری یې ورکړ چې په افغانستان کې د سیاسي کړکېچ په دوام سره افغانان د خوارځواکۍ له لوړې کچې سره مخ دي.
هغې ټینګار وکړ چې د خوړو نړیوال پروګرام په افغانستان کې د ډېرو زیان منونکو ټولنو د ژغورلو یوازینۍ لار ده او دغه سازمان د سیاسي مداخلې او مالي مرستو له لارې د نړیوالې ټولنې قوي او عاجل ملاتړ ته اړتیا لري.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د دې کمېسون د اړوند مکتوب یوه کاپي رسېدلې چې پکې ولایتي کمېسونونو ته سپارښتنه شوې چې هغه تصدیق پاڼې چې مراحل یې نه دي تکمیل باید تر ټاکلې مودې پورې تکمیل شي.
د طالبانو امنیتي او تصفیي کمېسون په دغه مکتوب کې په ډاکه کړې ده چې په دې دوه اونیو کې چې کومې تصدیق پاڼې اجرا کیږي هغه به د مرکزي کېمسون ځانکړې کمېټې ته د وروستۍ تایید لپاره لېږل کیږي.
د دغه مکتوب کې دریمه ماده کې راغلي: « که ثابته شي چې د تصدیق پاڼې اخیستونکی مجاهد نه دی، تایدوونکی ګروپ مشر یا ډلګۍ مشر او د تصدیق پاڼې اخیستونکی به د مجازات وړ وي او حق د شکایت نه لري.»
د طالبانو په واکمنېدو سره بیا بیا د دې ډلې مشر له خپلو چارواکو بیا بیا غوښتي چې له خپلو لیکو نور کسان وباسي.
طالب مشران وخت په وخت په دا ډول تایید پاڼو سره نه یوازې له مختلفو ادارو پخواني ولسي او پوځي کارمنان باسي، بلکې د دې ډلې د مختلفو ولایتونو غړو هم پرې نیوکې کړې دي.
له دې وړاندې د میدان وردګو یو شمېر طالبانو نیوکه کړې وه، چې د طالبانو امنیتي او تصفیوي کېمسیون د کندهاري طالبانو په کنټرول کې دی.
دوی ویلي و چې دغه کندهارۍ ډله د نورو ولایتونو او په ځانګړي توکه د میدان وردګو د طالبانو د غړیتوب فورمې نه تاییدوي.
دوی ادعا کړې وه، چې د تصفیې کمېسیون د ملا فاضل او ملا قیوم ذاکر اړوند د طالبانو تصفیه وکړي، چې دواړو یې په خپلو وسلوالو ډلو کې پر طالبانو سربېره نور کسان هم ځای پر ځای کړي دي.
د میدان وردګو یو شمېر طالبانو په ټولنیزو شبکو کې پر کندهاري طالبانو دا نیوکه هم کړې وه، چې جګړه دوی کړې او اوس ټولې مهمې دندې د کندهاري طالبانو په لاس کې دي.
د طالبانو د بیا ځلي واکمنۍ څخه دوه کالو څخه زیاته موده تېریږي خو تروسه پورې دې ډلې خپل غړي نه دي تایید کړي.
