د بشري حقونو د څار بنسټ وايي، دیني مدرسې په هیڅ ډول نه شي کولای د ښوونځیو ځای ونیسي
د بشري حقونو د څار سازمان د ښځو د برخې مشرې هېدر بار نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې مدرسې په هیڅ ډول د نجونو او هلکانو لپاره د ښوونځیو بدیل نه شي کېدای.
د بشري حقونو د څار سازمان د ښځو د برخې مشرې هېدر بار نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې مدرسې په هیڅ ډول د نجونو او هلکانو لپاره د ښوونځیو بدیل نه شي کېدای.
هغې دغه څرګندونې تر هغې وروسته وکړې، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د استازي دفتر یوناما مشرې روزا اوتونبایوا د افغانستان په اړه د امنیت شورا غونډې ته ویلی و، چې اوس داسې اسناد شته چې نجونو د ښوونځیو پر ځای مدرسو ته مخه کړې ده.
هغې دا هم ویلي و، چې د دغو مدرسو جوړښت روښانه نه دی او د نصاب په اړه یې هم کره معلومات نه شته.
د نوموړې په خبره، دا هم روښانه نه ده چې په دغو مدرسو کې عصری علوم هم تدریسېږي او که څنګه؟
خو اغلې هېدربار دغه څرګندونې دیني مدرسو ته د نجونو لپاره د طالبانو د اجازې تایید بللی او تر څنګ یې هغه راپورونه هم شریک کړي، چې ښيي طالبانو څه رنګه د هلکانو زدهکړې هم اغېزمنې کړې دي.
هېدر بار ټینګار کړی د هغه هېواد لپاره د هیڅ داسې راتلونکی څرک نه لګېږي، چې ماشومان یې یوازې بنسټ پالنه او افراطیت زده کوي.
په افغانستان کې په دیني مدرسو کې د نجونو د زدهکړو په تړاو د ملګرو ملتونو او طالبانو وروستیو څرګندونو ته په دغه تازه غبرګون کې د بشري حقونو فعالان وايي، چې مدرسې د ښوونځیو ځای نه شي نیولای او ټینګار یې دا دی، چې د نجونو ټول ښوونځي دې بېرته برانیستل شي.
دا څرګندونې داسې مهال کېږي، چې تر دې وړاندې د طالبانو د پوهنې وزارت ویاند اسوشیټېډ پرېس اژانس ته ویلي و، چې د دوی لهخوا کنټرولیدونکو مدرسو ته د نجونو د عمر هیڅ محدودیت نه شته.
هغه دا هم ویلي و، چې ان د ډېر عمر لرونکي مېرمنې هم کولای شي په دغو مدرسو کې دیني زدهکړې وکړي.
خو د تعلیم د برخې کارپوهان وايي، چې په مدرسو کې داسې مضامین نه تدریسیږي، چې په لوستلو یې ډاکټران، انجنیران، اقتصاد پوهان یا د نورو برخو لپاره مسلکي کسان وروزل شي.
هغوی وايي، له مدرسو یوازې ملایان فارغېږي او افغانستان یوازې پر ملایانو نه شي جوړېدلای.
د طالبانو له واکمنېدو وروسته د شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدهکړو بندیز لګول شوی او ۸۲۰ ورځې تېرې شوې چې نجونې ښوونځیو ته نه دي تللې او دا رنګه ۳۷۰ ورځې کېږي، چې د نجونو له پاره د پوهنتونونو دروازې هم تړلې پاتې دي.
د پکتیا ډنډې پټان ولسوالۍ یو شمیر اوسیدونکو نن افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو یو شمیر قومي مشران په دې اړه ولسوالۍ ته ته غوښتي وو.
دوی زیاتوي طالبانو ورته ویلي چې د خپلو سرمایو او مالونو ذکات یوازې ددې ډلې هغو کسانو ته ورکړي چې د راټولو مسولیت یې لري.
د طالبانو له لوري لیکل شوي مکتوب کې د قرانکریم سورت التوبه ۶۰ ایت ترجمه لیکل شوې ده: «په تحقیق سره صدقې ورکړئ فقیرانو، مسکینانو او عاملیونو ته عاملین هغه چاته وايي چې د حکومت له طرفه ټاکل شوي دي او زکات راټولوي»
دوی مکتوب کې په ډاک کړې ده چې ذکات په ټولو مسلمانانو او د نصاب په خاوندانو فرض دی.
طالبانو په مکتوب کې ویلي دا کار یې د ذکات د راټولو پروسې د روڼتیا لپاره کړی دی او ذکات به بیت المال ته تسلیمیږي.
د پکتیا ډنډې پټان ولسوالۍ اوسیدونکي وايي طالبان دا کار په زور کوي او له خلکو د سرمایو او مالونونو ذکات په نوم په زوره پیسې اخلي.
دوی زیاتوي په خپل کاونډ او خپلوانو کې زیات داسې ناچاره کسان شته چې دوی ورته له ډېر وخته د خپلو سرمایو او مالونو ذکاتونه ورکوي خو طالبان وايي له دې وروسته به له دوی بل چاته ذکات نه ورکوي.
تر دې مخکې په کونړ کې هم کرنګرو شکایت درلود چې طالبان پر عشر سربېره ترې ذکات هم غواړي.
د طالبانو د بیاځلې واک ته رسېدو سره چې بې کاري او اقتصادي وضعیت ورځ تربلې خرابېدو لور ته روان دی، خو خلک په تېره پانګوال شکایت کوي چې طالبانو پرې مالیه زیاته کړې ده.