طالبانو په خوست کې له اتو زرو زیاتو وزیرستاني کډوالو سره مرسته کړې

د پاکستان د جیو نیوز ټلویزیون د راپور له مخې، بلاول بوټو د شنبې په ورځ لاهور کې خبریالانو سره د خبرو پر مهال ټینګار کړی چې که چیرې ملګري ملتونه او د اسلامي همکاریو سازمان هم موافقه ونکړي،‌ بیا به هم د پاکستان ټاکنې د فبروری په اتمه نیټه ترسره کیږي‌.

د نوموړي په وینا،‌ د پاکستان قاضي القضات ویلي چې دا د کاڼي کرښه ده چې ټولټاکنې به د فبرورۍ په اتمه ترسره کیږي او زیاته کړې یې ده:‌ "موږ په هېواد کې رڼې او بې طرفه ټولټاکنې غواړو."

بلاول وايي،‌ د لاهور په اړه داسې انځور ورکول کیږي چې ګواکي دلته د شاتو او شیدو سیندونه بهیږي، لاهور چې څومره کار ته اړتیا لري ټول پاکستان یې نه لري، دلته عامو خلکو ستونزو ته نه بلکې اشرافیان ته پاملرنه کیږي.

بلاول ټینګار کړي چې د دوی ګوند د برابرۍ په سیاست باور لري او دا چې په هېواد کې د ازادو او منصفانه ټولټاکنو غوښتونکي دي.

د پاکستان سنا د جمعې په ورځ د یو پرېکړه لیک په تصویبولو سره پریکړه کړې وه چې د فبروری د اتمې نیټې ټاکنې نورې هم وځڼډوي.

د دغه پریکړه لیک د تصویب پر مهال په سنا مجلس کې یوازې ۱۴ غړي حاضر وو او یوازې د مسلم لیګ سناتور افنان الله د دغه پریکړه لیک سره مخالفت کړی و. د سنا مجلس لخوا تصویب شوی پریکړه لیک کوم الزامیت نه لري په دې معنی نه ده چې د پاکستان ټاکنې به نورې هم وځنډول شي.

د دغه بنسټ له خوا په ایکس خواله رسنۍ کې په خپور شوي یو پیغام کې، د مدني فعالانو د ژوند پر خوندیتوب ټینګار شوی دی.

«فريدم ناو» بنسټ ویلي چې کندز کې د یوې میرمنې د ځان وژنې په اړه یې رپوټونه ترلاسه کړي او دغې پیښې ډیر خواښیني کړي‌ دي.‌

د افغانستان د ښځو د پيوستون غورځنګ مسولينو د جمعې په ورځ - مرغومۍ ۱۵ مه - ومنله، چې د غورځنګ يوې غړې په کندز کې ځان وژنه کړې ده.

د دې غورځنګ چارواکي وايي، چې ۲۱ کلنه بي بي ګل د طالبانو د واک په لومړيو کې بندي شوې وه او له بنده تر خوشې کېدو وروسته یې « تل د ځان وژنې فکر کاوه.»

بي بي ګل د جمعې په ورځ - مرغومې ۸ مه - د ځان وژنې په هڅه ځان یوې څاه ته وراچولی و او د کوما په حالت کې له څاه بیرته راوستل شوې وه،‌چې دوه ورځې وروسته یې د کندز په سیمه ییز روغتون کې خپل ژوند له لاسه ورکړ.‌

د غورځنګ په وینا بي پي ګل د طالبانو له واکمند کیدو وروسته د دغې ډلې په وړاندې په یو لاریون کې د ګډون له امله له ځینو نورو میرمونو سره یو ځای د ۲۰۲۱ کال په سپټمبر میاشت کې نیول شوې وه.‌

د دغه غورځنګ يوې غړې سارا همدم (مستعار نوم)، چې له بي بي ګل سره يې نژدې اړيکې درلودې وايي، چې نوموړي له زندان وروسته او د طالبانو له بندیوزونو سره د مخامخ کیدو پر مهال، په پرله پسې ډول «د ځان وژنې فکر کوه.»

اغلې همدم وايي، چې بي بي ګل د طالبانو له واکمنېدو مخکې په کندز کې له ۱۲ ټولګي فارغه شوې وه؛ خو وروسته له هغه، چې طالبانو د نجونو پر مخ د پوهنتونو دروازې وتړلې، هغې نه شو کولای د کانکور په ازموينه کې ګډون وکړي او پوهنتون ته لاره پیدا کړي.

د بي بي ګل کورنۍ او په کندز کې طالب چارواکو لا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

فریدم ناو د امریکا په واشنګټن ډي سي کې میشته یوه غیر انتفاعي ټولنه ده چې د حکومت له جبر څخه د افرادو او ټولنو د ساتلو لپاره کار او د مستقیم قانوني ملاتړ له لارې د بشري حقونو دفاع کوي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي ټلویزیون د راپور په حواله، د پوهنې وزارت د نشراتو مسوول وایي: «د مرکز او ولایتونو په ګډون یې له ۱۳۵۴ کال تر ۱۴۰۱ هجري شمسي پورې فارغان یې سیستم ته داخل کړي دي.»

منصر احمد حمزه زیاتوی، چې ۳ لکه او لس زره کاغذي شهادت نامې یې راټولې کړې او په بدل کې یې الکترونیکي شهادت نامې ورکړې دي.

د طالبانو د پوهنې وزارت د شهادت نامو ریاست وایي، د جعل د مخنیوي لپاره یې د شهادت نامو لپاره ځانګړی کاغذ کارولی چې ۱۴ ځانګړې نښې هم لري.

دغه ریاست ټینګار کوي، حتا که ګاونډي هېوادونه وغواړي ورته شهادت نامې جوړې کړي نه یې شي جوړولی او جعل به یې څرګند شي.

ښاغلی علیزی د امریکا په ویرجینیا ایالت کې اوسیږي او د یوې سرچینې په وینا، نوموړی د موټر کاروبار لري او له هغو امریکايي پوځیانو سره چې افغانستان کې یې دنده کړې لاهم مړی او ژوندی کوي.‌

ډګرمن ویل سیلبر د جمعې په ورځ -مرغومې ۱۵ مه - په خپل ټویټر لیکلي:” ویاړم چې زما د تقاعد په مراسمو کې ډګر جنرال هیبت الله علیزي راته افغان مډال په سینه وټومبه.“

د امریکا د هوايي‌ ځواک ډګرمن سیلبر د ۲۰۲۰ او ۲۰۲۱ کلونو ترمنځ په افغانستان کې دنده کړې وه.

عليزي د څانګړو ځواکونو د عمومي‌ قوندان او د افغانستان په شمال کې د قول اردو د قومندان په توګه هم دنده کړې وه او د جمهوریت تر سقوط څو میاشتې وړاندې د پوځ لوی درستیز ټاکل شوی و.

علیزی او سیلبر دواړه هغه پوځیان دي چې افغانستان کې د طالبانو د ماتولو په ماموریت کې نه دي بریالي شوي.

په ۲۰۰۱ کال کې د امریکا پر مشرۍ د نړیوال ایتلاف له لوري د طالبانو تر ماتیدو وروسته، امریکا او د نړیوالو پر ملاتړ رامنځ ته شوي پخواني جمهوریت نږدې شل کاله له طالبانو سره جګړه وکړه، خو کابل ته د طالبانو رسېدو سره پخواني ولسمشر اشرف غني له افغانستانه ووت، پوځ له منځه ولاړ او طالبان بیا پر دغه هیواد واکمن شول.

د ایران کرمان ولایت کې د قدس ځواکونو د مشر قاسم سلیماني څلورم تلین کې چاودنو تېره چارشنبه تر سلو ډېر کسان ووژل.

ایراني چارواکي وايي، دا چاودنې دوو ځانمرګو کړې دي چې یو پکې تاجکستانی و.

د طالبانو د اسخباراتو ریاست تر واک لاندې المرصاد وېبپاڼه هم وايي، «دا ډله د ځانمرګو بریدونو لپاره زیات افراد له تاجکستان استخداموي او په افغانستان او سیمه کې ټول بریدونه اوس له افغانستانه بهر تنظیمېږي.»

دې وېبپاڼې د د امریکايي چارواکو تر دې څرګندونو یوه ورځ وروسته نن په یوه مطلب کې لیکلي اوس په افغانستان کې د داعشیانو د خراسان څانګه په هیڅ ځای کې د تمکین کومه ساحه او ښکاره مرکزونه نه لري.

د دې لیکنې له مخې د داعشیانو د خراسان څانګې رهبري او یو شمیر پاتې مسئولین او افراد یې په ګاونډیو هیوادونو کې مېشت دي.

المرصاد لیکلي چې «په افغانستان کې په دې وروستیو میاشتو کې چې کوم تاجکستاني اتباع نیول شوي، د دوی جلب او جذب او روزنه له افغانستانه بهر شوې وه، بریدونه یې هم له افغانستانه بهر پلان شوي وو او بیا افغانستان ته را استول شوي وو. بناءاً، ویلای شو چې نور د افغانستان په خاوره کې د خراسان مرکزیت نشته.»

المرصاد نږدې دوه میاشتې وړاندې د تحریک طالبان پاکستان پخواني ویاند احسان الله احسان له لوري لیکل شوی یو مطلپ خپور کړی و، چې په کې لیکلي و، داعش مشران د پاکستاني نظامیانو په مېلمستونو کې ساتل کیږي.

په مطلپ کې راغلي و «چا چې دا پروژه ډیزاین کړې وه، د هغوی تر حمایې لاندې یې له افغانستانه بهر مراکز جوړ کړي. ځینې غربي استخباراتي سازمانونه چې په دې اړه کومې څرګندونې کوي، دا بالکل له حقیقت څخه لېرې دي»

خو المرصاد په ننني مطلپ کې په ښکاره د کاونډیو هیوادونو نومونه نه دي په ډاکه کړي او د مطلپ ترپایه یې له نوم اخېستو څخه ډډه کړې ده.

یو شیمر څیړونکي وايي پاکستان اوس مهال د طالبانو پر ضد داعش خراسان څانګه د یوې نیابتي وسلوالې ډلې په توګه کاروي او د دغو ډلو ځینې مشرانو ته یې په خپله خاوره کې ځای ورکړی.

دوی وايي، د خیبرپښتونخوا په ځینې سیمو کې ددې ډلې پورې اړوند دیني مدرسې فعالې دي او افغان طالبان د پاکستان له دې کار څخه ناخوښه دي او له همدې امله طالبان نه غواړي د نورو پاکستان ضد وسلوالو پرضد عملي ګامونه واخلي.