د افغانستان پخواني لوی درستیز یو امریکايي دګرمن ته افغان مډال ډالۍ کړی

د ایران کرمان ولایت کې د قدس ځواکونو د مشر قاسم سلیماني څلورم تلین کې چاودنو تېره چارشنبه تر سلو ډېر کسان ووژل.

ایراني چارواکي وايي، دا چاودنې دوو ځانمرګو کړې دي چې یو پکې تاجکستانی و.

د طالبانو د اسخباراتو ریاست تر واک لاندې المرصاد وېبپاڼه هم وايي، «دا ډله د ځانمرګو بریدونو لپاره زیات افراد له تاجکستان استخداموي او په افغانستان او سیمه کې ټول بریدونه اوس له افغانستانه بهر تنظیمېږي.»

دې وېبپاڼې د د امریکايي چارواکو تر دې څرګندونو یوه ورځ وروسته نن په یوه مطلب کې لیکلي اوس په افغانستان کې د داعشیانو د خراسان څانګه په هیڅ ځای کې د تمکین کومه ساحه او ښکاره مرکزونه نه لري.

د دې لیکنې له مخې د داعشیانو د خراسان څانګې رهبري او یو شمیر پاتې مسئولین او افراد یې په ګاونډیو هیوادونو کې مېشت دي.

المرصاد لیکلي چې «په افغانستان کې په دې وروستیو میاشتو کې چې کوم تاجکستاني اتباع نیول شوي، د دوی جلب او جذب او روزنه له افغانستانه بهر شوې وه، بریدونه یې هم له افغانستانه بهر پلان شوي وو او بیا افغانستان ته را استول شوي وو. بناءاً، ویلای شو چې نور د افغانستان په خاوره کې د خراسان مرکزیت نشته.»

المرصاد نږدې دوه میاشتې وړاندې د تحریک طالبان پاکستان پخواني ویاند احسان الله احسان له لوري لیکل شوی یو مطلپ خپور کړی و، چې په کې لیکلي و، داعش مشران د پاکستاني نظامیانو په مېلمستونو کې ساتل کیږي.

په مطلپ کې راغلي و «چا چې دا پروژه ډیزاین کړې وه، د هغوی تر حمایې لاندې یې له افغانستانه بهر مراکز جوړ کړي. ځینې غربي استخباراتي سازمانونه چې په دې اړه کومې څرګندونې کوي، دا بالکل له حقیقت څخه لېرې دي»

خو المرصاد په ننني مطلپ کې په ښکاره د کاونډیو هیوادونو نومونه نه دي په ډاکه کړي او د مطلپ ترپایه یې له نوم اخېستو څخه ډډه کړې ده.

یو شیمر څیړونکي وايي پاکستان اوس مهال د طالبانو پر ضد داعش خراسان څانګه د یوې نیابتي وسلوالې ډلې په توګه کاروي او د دغو ډلو ځینې مشرانو ته یې په خپله خاوره کې ځای ورکړی.

دوی وايي، د خیبرپښتونخوا په ځینې سیمو کې ددې ډلې پورې اړوند دیني مدرسې فعالې دي او افغان طالبان د پاکستان له دې کار څخه ناخوښه دي او له همدې امله طالبان نه غواړي د نورو پاکستان ضد وسلوالو پرضد عملي ګامونه واخلي.

تر دې مخکې د کابل دشت برچي کې سرچینو وویل، ماښام ځايي وخت شپږ بجې او شل دفیقې دغه سیمه کې د سپرلۍ په کاسټر موټر کې چاودنه وشوه.

افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې ویډیو کې هم ښکاري چې له کاسټر لمبې پورته کېږي او ټپیان پر ځمکه پراته دي.

ټپیان فریاد کوي او نور ورته د اوبو راوړلو غوښتنه کوي.

ځايي سرچینې وايي، له چاودنې وروسته یې د ډزو غږونه هم اورېدلي دي.

تر اوسه کومې ډلې د دې برید پړه نه ده منلې، خو په تېر کې د ورته چاودنو مسوولیت داعش منلی دی.

د صنعت او تجارت وزارت د هغو توکو لېست هم خپور کړی چې نوې پرېکړې له مخې یې تعرفه له زیاته شوې ده.

په دې کې داسې توکي هم دي چې تعرفه یې دوه برابره او یا هم درې برابره شوې ده، لکه د ژوندي چرګ تعرفه له ۲۰ تر ۴۰ سلنې، د ټماټرو کیچپ له ۱۰ تر ۳۰ سلنې، د سابون له ۱۲ تر ۱۶ سلنې، د اورلګیت له ۵ تر ۱۰ سلنې، د ازغن تار له ۸ تر ۱۶ سلنې زیاته شوې ده.

د دې لېست له مخي، د مېخ تعرفه له ۸ تر ۱۲ سلنې، او ترېشل ماشین له ۱۶ تر ۲۰ سلنې ډېره شوې ده.

د طالبانو مشر په هر ولایت کې د یوې جهادي مدرسې د جوړولو فرمان ور کړی، خو مالومه نه ده چې دا ډول مدرسې تراوسه په کومو ولایتونو کې جوړې شوې دي.

دا ډول ډېری مدرسې پخوانیو عمومي یا مسلکي لېسو کې جوړې شوې، لکه د کندهار جهادي مدرسه چې پخوانۍ میخانیک لېسه کې فعالیت لري.

د طالبانو د جهادي مدرسو عمومي مشر عبدالواحد طارق په کندهار کې نننۍ فراغت غونډه کې د جهادي مدرسو په هکله څه ونه ویل خو زیاته یې کړه، چې دا مهال په ټول هېواد کې شاوخوا ۲۲ زره مدرسې ثبت جوړي شوې او تنخواوي او امکانات یې د طالبانو پوهني وزارت ورکوي.

په تېره مياشت کې د افغانستان له بېلا ـ بېلو ولایتونو له جهادي مدرسو څخه تر ۲ زره زيات قاريان او حافظان فارغ شوي

باختر اژانس د نوموړي په حواله وايي، په دغه کانفرانس کې به د اروپايي او غربي هېوادونو په ګډون د نړۍ دګڼو هېوادونو استازي او د اقليم بدلون کارپوهان ګډون وکړي.

په دې ناسته کې د ننګرهار پوهنتون مشرپوهاند خليل احمد بهسودوال دا ډول غونډې د اقليم بدلون په اړه د عامه پوهاوي او د پوهنتوني استادانو لپاره ګټورې وبللې.

تېره میاشت په دوبۍ د ملګرو ملتونو په نوښت د اقلیمي بدلون کاپ ۲۸ غونډه هم جوړه شوې وه، خو طالبانو ته پکې بلنه نه وه ور کړل شوې.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولی، یوناما، د دې غونډې بهیر کې وویل، افغانستان د اقلیمي بدلون په برخه کې په لسو زیانګالو هېوادونو کې دی، خو له دغې ستونزې سره د مبارزې لپاره تر ټولو لږ چمتووالی لري.

د یوناما په خبره، طالبان لا ندي توانیدلي چې د اقلیمي بدلون سره د مبارزې لپاره یوه پالیسي او عملیاتي چاپیریال رامنځ کړي چې نړیوالو مالي سرچینو ته لاسرسی پیدا کړي.‌

ملګري ملتونه وايي، په افغانستان کې د درېیم کال لپاره پرله پسې وچکالي، اقتصادي ستونزې او په تیرو دوو کلونو کې د دوو ویجاړونکو زلزلو په ګډون د طبیعي پیښو زیان کچه لوړه شوې.

د اقلیم بدلون په روغتیا، حفظ الصحې، بې وزلۍ، کډوالۍ او په کور دننه بې ځایه شوو وضعيت لا پسې خراب کړی دی.‌

ملګرو ملتونه وايي، په داسې حال کې چې دوی او نورې مرستندویه ادارې له افغانانو سره مرسته کوي چې د اقلیمي بدلون په وړاندې مبارزه وکړي خو دغه مرستې بسنه نه کوي.