د چمن پرلت کوونکي: د چمن له ځايي حکومتي چارواکو سره مو خبرې اترې بې پایلې شوې

په سیمه کې آزاد خبریال لال وزیر وايي وايي د دغې پیښې ټپيان ورڅېرمه امام بارګاه روغتون ته وړل شوې دي او ویل کیږي چې روغتیايي حالت یې نازک دی.

په سیمه کې سرچینې وايي د تېر کال له ډیسمبر میاشتې راهیسې دا پنځم وسلوال بريد دی چې د ولسي خلکو ګاډي په نښه کیږي او خلکو ته پکې مرګژوبله اوړي.

خبریال لال وزیر وايي تیره ورځ د کرمې ایجنسۍ د جرګې مشرانو له ځايي چارواکو سره په سیمه کې د تېر په څېر د امن راوستو په اړه غونډه هم کړې او سیمه ییزو چارواکو د جرګې مشرانو ته ډاډ ورکړی چې د دا ډول بريدونو مخه به نیسي خو بیا هم دا ډول پیښې لا روانې دي.

100%

تر اوسه پورې د ترسره شویو بریدونو مسوولیت کومې ډلې نه دی منلی خو ويل کیږي په دغه سیمه کې دا ډول بریدونه تر دې مخکې د فرقه یي تاتریخوالي له امله رامنځته شوي.

له تېرو دریو میاشتو راهیسې د خیبر پښتونخوا په کورمه ایجنسۍ کې د شعیه او سني وګړو تر منځ د فرقه یي تاوتریخوالي له امله د دواړو لوریو لسګونه کسانو ته مرګژوبله اوښتې.

له دغو نښتو وروسته په یوې قومي جرګه کې پرېکړه وشوه، چې هلته به د دواړو غاړو له‌خوا تړلې شوې لارې بېرته پرانیستل کېږي او د دواړو غاړو څخه به داسې یو پلاوی ټاکل کېږي چې د اوربند پر دوام څارنه وکړي.

دا رنګه جرکې پرېکړه وکړه، چې د دواړو غاړو وسله‌وال دې د لارو پر سر مورچلې خوشې کړي او دغه مورچلې دې د قانون پلي کوونکو ته وسپاري.

د خیبر پښتونخوا په کرمه ایجنسۍ کې دا لومړی ځل نه دی، چې د شیعه او سني مذهبي ډلو تر منځ نښتې کېږي، دغلته تل د دواړو مذهبي ډلو له‌خوا له تاوتریخوالي ډکې نښتې شوې، چې دواړو غاړو ته په کې درنه مرګ زوبله هم اوښتې.

هغې په خپله ایکس پاڼه د يوې ويډیو په خپرولو سره ويلي چې د طالبانو له لوري د ښځو پر وړاندې د جنسیتي توپیر په اړه د نړۍ چوپتیا د «شرم» وړ ده.

آغلې پریاني وړاندې تر دې هم د جرمني په بیلابېلو ښارونو کې وخت پر وخت په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د جنسیتي توپیر د په رسمیت پیژندلو لپاره په اعتراضي ډول د نه خوړولو اعتصاب کړی او دا اعتصاب یې په ورځو ورځو غځولی و.

ويل کیږي د طالبانو حکومت تېره اوونۍ په کابل کې د بې حجابۍ په تور یو شمېر د ښځو حقونو فعالانې نیولې او بندیانې کړې دي.

تمنا پریاني وايي تر هغه به خپل اعتراضونه روان ساتي چې په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې شته توپیري چلند بدل نه شي: «دا ټولې نړۍ ته د شرم وړ خبره ده چې په افغانستان کې د طالبانو له لوري پر افغان ښځو د روانو ټولو ظلمونو، توپیري چلند، ګواښونو، جینسي تېریو او ټولو ناخوالو په وړاندې چوپ پاتې دي.»

آغلې پریاني زیاتوي چې د طالبانو حکومت په یوه او بله پلمه ښځې نیسي او زنداني کوې یې، ځوروي یې، کورنیو ته یې ګواښونه کوي او له کاره یې راګرځوي.

په دې وروستیو کې د افغانستان يو شمېر اعتراض کوونکو مېرمنو ويلي چې طالبانو په کابل او غزني ولایتونو کې یو شمېر ښځې او کم عمره نجونې د «بې حجابۍ» په تور نیولې او دوی یې ناڅرګنده ځای ته بېولې دي.

دوی ادعا کړې، طالبانو د دوی کورنۍ اړ اېستي چې د دوی په ګټه لاریون وکړي، چې په بدل کې به یې د دوی لوڼې او مېرمنې خوشې کړي.

دغه طالب چارواکی داسې مهال په دې ډله کې د تبعیض د نشتوالي خبره کوي، چې طالبانو ښځې له زده کړو، کار، سفر، سپورټ، پارکونو او رسټورانتونو ته له تګ څخه منع کړې ده.

له بلې خوا امریکا د طالبانو پر امر بالمعروف وزیر د بشري حقونو د سرغړونې او د ښځو د ځورولو له امله بندیز لګولی دی.

د طالبانو د امر بالمعروف وزارت شنبې ورځ - د مرغومې ١٦مه - په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې په دې لیدنه کې د ستونزو د حل په اړه خبرې اترې وشوې.

د طالبانو د امر بالمعروف وزارت د خبرپاڼې له مخې، په دې کتنه کې د نورو په استازیتوب مدار علي کریمي، شریف بلخابي او سید صوفي ګرديزي خبرې وکړې. مدار علي کریمي د طالبانو غړی او د طالبانو د ښارجوړونې وزارت مرستیال دی. صوفي ګرديزي هم له طالبانو سره نږدې اړيکې لري. شریف بلخابي د طالبانو له خوا د شیعه ګانو د ستونزو د حل لپاره د جوړ شوي کمیسیون غړی دی.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي چې دوی د طالبانو د امر بالمعروف وزیر ته ویلي چې د طالبانو له مشر سره یې بیعت کړی دی. خبرپاڼه زیاتوي، چې دوی د طالبانو پر ضد هر ډول فعالیت «حرام» ګڼي او ویلي یې دي، چې له افغانستانه بهر ځینې کسان د طالبانو پر ضد دي او د افغانستان د خلکو استازیتوب نه کوي.

د طالبانو د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه شعیه عالمان د یاد وزارت د کړنو ملاتړ کوي.

په دې وروستیو ورځو کې د طالبانو د امر بالمعروف وزارت مامورینو د کابل په بېلابېلو سیمو کې په تېره بیا دشت برچي کې یو شمېر نجونې او ښځې "د مناسب حجاب د نه مراعاتولو" په تور نیولي دي. یو داسې عمل چې د بشري حقونو د سازمانونو او خلکو له خوا په پراخه کچه غندل شوی دی.

د افغانستان ژغورنې د ملي مقاومت شورا غړي، محمد محقق ویلي، په کابل کې د حجاب په پلمه د نجونو تښتول "توپیریز" دي او طالبان د يوه ځانګړي مليت د قومي او مذهبي سپکاوي په لټه کې دي.

د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي ریچارډ بنټ له طالبانو غوښتي چې دا ټولې ښځې سمدستي او پرته له کوم شرطه خوشې کړي. ښاغلي بنټ ویلي، چې دا نیونې د ښځو د حقونو د کمزورتیا ښکارندويي کوي.

د بښنې نړۍوال سازمان هم د بندیانو د سمدستي خوشې کولو غوښتنه کړې ده.

د باختر خبري آژانس د سې شنبې په ورځ - مرغومې ۱۶ مه -له هرات نه خبر ورکړی چې دغه ۱۱۰ د استوګنې کورونه د طالبانو له خوا د هرات په رباط سنګي ولسوالۍ کې تر جوړیدو وروسته زلزله ځپلو ته سپارل شوي دي.

په دغه ولایت کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ زیات مشر ویلي، چې دغه کورونه دوه کوټې او يو سالون لري او په "کلک او معياري" ډول جوړ شوي دي.

د هرات د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست د لړم په میاشت کې اعلان کړی و چې د د دغه ولایت د رباط سنګي ولسوالۍ په دریو کلیو کې به د زلزله ځپلو کورنیو لپاره ۷۳۰ کورونه جوړ کړي.

دغه ریاست ویلي و، چې دغه کورونه به د څه باندې ۴۰۰ میلیونه افغانیو په ارزښت جوړیږي.

د روان کال د چنګاښ میاشتې په ١٨مه نیټه، د طالبانو د لومړي وزير اقتصادي مرستيال ملا برادر هرات ته د سفر پر مهال ژمنه کړې ه، چې د هرات د زلزلې د قربانيانو لپاره به "پاخه او اساسي" کورونه جوړوي.

احمدالله موتقي ویلي، چې په رباط سنګي ولسوالۍ کې د ١١٠ کورونو د جوړولو چارې يوه نيمه مياشت وړاندې پيل شوې وې.

په هرات کې د طالبانو د علماوو د شورا مشر ویلي، په څه باندې سلو کلیو کې د کورونو د جوړولو کار روان دی او د دغې شورا له خوا یې څارنه کېږي.

ښاغلي کرزي د شنبې په ماښام په اېکس ټولنیزې شبکې خپور شوي پیغام کې لیکلي: "د کابل په دشت برچې سیمه کې چاودنه چې یو شمېر هېوادوال پکې شهیدان او ټپیان شوي یو ترهګریز او د بشریت ضد عمل دی او اسلامي اصولو سره په ټکر کې دی."

پخواني ولسمشر کرزي د دغې پېښې د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي ښودلې او ټپیان ته یې د عاجلې روغتیا غوښتنه کړې.

د ازادي جبهې په خبره په افغانستان کې پر شیعه ګانو او هزاره ګانو د بریدونو لړۍ د ایران په کرمان ښار کې له وروستي بریدونو سره تړاو لري او دا چې "دواړه پېښې د طالبانو د کنټرول لاندې سیمو کې پلان" شوې دي.

د افغانستان د اسلامي وحدت ګوند مشر کریم خلیلي له طالبانو غوښتي چې د دغو تروریستي پېښو تر شا پټ لاسونه ژر تر ژره په ډاګه کړي. ښاغلي خلیلي په یوه اعلامیه کې لیکلي، که د چاودنو عاملین په ډاګه نه شي، طالبان به په «دغه جنایت کې شریک» وګڼل شي.

د کابل لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند ویلي، چې د دغه ښار په دشت برچي سیمه کې ماښام شپږ بجې شاوخوا د سپرلۍ په کاسټر موټر کې د شوې چاودنې له امله دوه کسان وژل شوي او ۱۴ نور ټپیان دي.

په تېر حکومت کې د سولې د عالي شورا مشر عبدالله عبدالله په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د ملکي وګړو په نښه کول د سولې او انساني ارزښتونو خلاف کار دی.

د افغانستان د ازادۍ جبهې ویلي په دشت برچي کې د ملکي وګړو د سپرلۍ پر موټر چاودنه تر هغه وروسته شوې چې په دې سیمه کې ګڼ شمېر ښځې د مناسب «حجاب د نه مراعاتولو» په تور د طالبانو له خوا نیول شوي او د سیمې خلک د بدني او روحي شکنجو سره مخامخ دي چې دا «د طالبانو او هغوی سره د همکاره ترهګرو ډلو د شومو اهدافو، غیر انساني او تبعیضي چلند ښودنه کوي.»
د ازادۍ جبهې په اعلامیه کې راغلي چې په افغانستان کې د مېشتو طالبانو، داعش او نورو سخت دریځو ډلو ګډ طبیعت په افغانستان کې د خونړیو پېښو اصلي لامل دی. د دې جبهې په وینا، دا بریدونه د "فرقه ای او مذهبي تاو تریخوالي" زیاتولو په موخه ترسره کیږي.د ازادۍ جبهې په خبرپاڼه کې راغلي چې داعش او یا کومه بله ترهګره ډله «د طالبانو له مرستې او ملاتړ پرته» د دا ډول بریدونو د ترسره کولو وړتیا نه لري.

دغه جبهې ټینګار کړی چې په افغانستان، ایران او پاکستان کې وروستیو هدفي بریدونو وښودله چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د «بېلابېلو ترهګرو ډلو پر مرکز او سیمې ته د ترهګرۍ د صادرولو پر مرکز بدل شوی دی.»

په تېرو درېیو میاشتو کې د کابل په دشت برچي سیمه کې درې چاودنې شوې دي. که څه هم تر اوسه کومې ډلې د وروستۍ چاودنې مسوولیت په غاړه نه دی اخیستی، خو داعش په دشت برچی کې د تېرې میاشتې د دوو چاودنو مسوولیت منلی و.

د ایران په کرمان ښار کې د خونړۍ چاودنې مسوولیت هم داعش منلی. په دغه برید کې د ۱۳ افغانانو په ګډون ۸۹ کسان ووژل شوي وو.