د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي رادیو او ټلویزیون د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د پنجشېر له کانونو څخه نوي ایستل شوي ۱۵۱۹ قیراطه زمردو د خرڅلاو اعلان وکړ. د پنجشېر ولايت د کانونو او پټروليم رياست وايي، چې دغه زمرد په يوه ليلام کې په ١٩٨ زره ٢٠٠ ډالرو پلورل شوي دي.
طالبانو تر اوسه د پنجشیر زمرد په نهو لیلامونو کې پلورلي دي. په نهم پړاو کې دوه زره او ۷۴۶ قیراطه زمرد په اتيا زره ډالرو پلورل شوي دي.
طالبانو د تېرې اسد مياشتې له نيمايي څخه په پنجشېر کې د زمرد د کانونو په استخراج پيل کړى او د کانونو او پټروليم وزارت د چارواکو په وينا؛ په پنجشېر کې د زمردو ٧٥٠ کانونه ثبت شوي، چې ٥٠٠ يې فعال دي.
د نړۍوالې ټولنې د مرستو کمښت د دې لامل شوی، چې طالبان د خپلو مالي اړتیاو د پوره کولو لپاره د افغانستان د کانونو استخراج ته زیاته پاملرنه وکړي.
په تهران کې د ایران د پارلمان رییس له خپل تاجکستاني سیال رستم امام علي سره په کتنه کې وویل، چې داعش په افغانستان کې د ګاونډیو هېوادونو د ناامنۍ په لټه کې دی. محمد باقر قالیباف وویل، چې په کرمان کې وروستۍ چاودنې په افغانستان کې د داعش د شتون او فعالیت پایله ده.
نوموړي د دوشنبې په ورځ (د جدي ۱۸مه) داعش خراسان د افغانستان د ګاونډیو هېوادونو لپاره یو ګواښ وباله او ویې ویل: "په سیمه کې د داعش بنسټ اېښودونکي او پراختیا ورکوونکي پېژنو."
خو د ایران د اسلامي جمهوریت د پارلمان رییس د "داعش جوړونکي او پراختیا ورکوونکي" په اړه معلومات ورنه کړل.
ښاغلي قالیباف همدا راز ټینګار وکړ، چې په اوسنیو حالاتو کې په افغانستان کې د ترورېزم، وسلو او مخدره موادو له قاچاق سره د مبارزې لپاره پراخې همکارۍ ته اړتیا لرو.
د ایران اسلامي خبري اژانس (ایرنا) راپور ورکړی، چې رستم امام علي هم د افغانستان وضعیت د ایران او تاجکستان لپاره د اندېښنې وړ بللی دی.
هغه د تاجکستان او ایران ترمنځ د اړیکو پراختیا اړینه وبلله او ویې ویل: "له ترهګرۍ او قاچاق سره د مقابلې لپاره د اړوندو بنسټونو ترمنځ په منظمه توګه د نظریاتو او معلوماتو تبادلې ته اړتیا ده."
په تېرو دوو کلونو کې تاجکستاني چارواکو په وار - وار خبرداری ورکړی، چې ترهګرې ډلې په افغانستان کې فعالې دي او هڅه کوي نورو هېوادونو ته نفوذ وکړي.
رستم امام علي همدا راز وویل، چې په افغانستان کې روان وضعیت به د ښځو او ماشومانو په ګډون د دغه هېواد د بېلابېلو برخو لپاره منفي پایلې ولري او تاجکستان په دې باور دی، چې په افغانستان کې باید د ټولو سیاسي او قومي ډلو په شتون سره یو ټول شموله حکومت جوړ شي.
په کرمان کې له وروستیو چاودنو وروسته د ایران د استخباراتو وزارت اعلان وکړ، چې هغه له دوو ځانمرګو بریدګرو څخه یو یې د تاجکستان دی.
سرچینې وايي نن سهار د پاکستان پنجاب ایالت د راولپنډۍ په خیابان سرسعید سیمه کې دوه افغانې کډوالې د نامعلومو کسانو له لوري په چاړه وهل شوې او ټپیانې دي. ويل کیږي دواړه ټپي شوې افغانې مېرمنې روغتون ته لیږدول شوې او روغتیايي حالت یې د اندېښنې وړ نه دی.
تر اوسه پورې لا د پېښې انګیزه نه ده معلومه چې ولې دغه افغانې میرمنې په چاړه ټپیانې شوې دي خو میاشت وړاندې د پاکستان پلازمېنه اسلام اباد په پيښور موړ سیمه کې یو افغان کډوال د غلو له لوري په ډزو ووژل شو.
سرچینې وايي دواړو مېرمنو په لاسونو د چړې ګوزارونه لیدلي دي.
تر اوسه پورې په سیمه کې پولیسو په دې اړه څه نه دي ويلي، خو په اسلام اباد کې د پمز په نوم روغتون ډاکتران وايي چې د دواړو ټپي شویو مېرمنو روغتیایي حالت ښه دی.
غوښتل مو چې په دې اړه خپله له داوړو ټپي شویو افغان مېرمنو سره خبرې وکړو خو هغوی د ځينو امنیتي دلیلونو له مخې و نه غوښتل چې په دې اړه نظر ورکړي.
د افغانستان د ولسي جرګې پخوانۍ غړې شکریه بارکزۍ وايي، طالبان غواړي په زوره د افغانستان پر مېرمنو څادري وتپي چې دا «نه د افغاني فرهنګ سره اړخ لګوي او نه هم د اسلامي شریعت سره برابره ده.»
هغې زیاته کړه، څادري یا برقع «د طالبانو په لاس جوړ شوی څیز دی» چې د ځانمرګو بریدونو پر مهال یې په سرولې.
د افغانستان د پخوانیو امنیتي ځواکونو او بهرنیانو سره د طالبانو د جګړې په کلونو کې، د دغې ډلې ګڼ بریدګر له څادریو سره نیول شوي وو، چې په انځوریزو رسنیو کې یې انخورونه هم خپاره شوي وو.
داسې ښکاري، چې مېرمن بارکزۍ هم همدغو انځورونو ته اشاره کوي.
شکریې بارکزۍ، د افغانستان پر ښخو د څادریو د په سر کولو په اړه وویل، د [اسلام] په دین کې د «جبر و اکراه» په نوم داسې څه نه شته.
د افغانستان د ولسي جرګې دغې پخوانۍ غړې د افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې طالبان یوه «ورانکاره» ډله یاده کړه، چې «دین، انسانیت و انساني حقونو» ته درناوی نه کوي.
هغې وویل، چې طالبانو د ښځو پر تعلیم او پر هغو د نورو بندیزونو لګولو په تړاو «سل شفاهي او لیکلي فرمانونه»صادر کړي؛ خو «د اقتصادي او امنیتي وضعیت د ښه والي له پاره یې لس فرمانه» نه دي صادر کړي.
شکریې بارکزۍ زیاته کړه، چې د افغانستان مېرمنې هیڅکله هم «بې حجابه» نه وې؛ خو طالبان د[هغوی د ځپلو له پاره] پلمې جوړوي.
مېرمن بارکزۍ د خپلو خبرو په یوه برخه کې وویل، تر هغې چې نړۍواله ټولنه طالبانو ته «پیسې ورکوي» او له دغې ډلې سره جوړ جاړی کوي؛ نو طالبان به له مېرمنو څخه د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي.
طالبانو د خپلې واکمنۍ په څه نا څه دوه نیمو کالو کې پر ښځو پراخه بندیزونه لګولي او په دې وروستیو کې یې د کابل په ځینو سیمو کې د هغوی د نیولو او بندیانولو لړۍ هم پیل کړې ده.
په وروستیو ورځو کې د کابل په دشت برچي، ټایمني او خیرخانه مینه کې د ښځو او نجونو د ډلهییزې نیونې ګڼ خبرونه خپاره شوي دي.
خو تازه طالب ویاند ذبیح الله مجاهد طلوعنیوز ته ویلي: «دغه نیونې د هغې ډلې د تنبه کولو پر ضد شوي، چې غوښتل یې بې حجابي دود کړي او دا لنډمهاله چاره ده.»
تر دې وړاندې د امر باالمعروف وزارت یو ویاند بيبيسي ته منلې وه، چې دغه وزارت یو شمېر مېرمنې د کابل په لویدیځ کې د «بې حجابۍ» په تور نېولې وې؛ خو دغه وزارت دا نه و ویلي، چې د دغو نیول شویو مېرمنو شمېر څومره و.
یوې زدهکوونکې د یکشنبې په ورځ په یوې ویډیو کې چې افغانستان انټرنشنل ته یې استولې، ویلي دي چې د هغې ۱۹ کلنه خور طالبانو نیولې او نامعلوم ځای ته یې وړې ده.
تر دې وړاندې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر داسې انځور او سپارښتنې خپرې کړې وې، چې د دوی د خوښې حجاب په کې معرفي شوی و.
په دغو انځورونه او سپارښتنو کې داسې ښکاري، چې مېرمنې باید د طالبانو په خوښه حجاب کې ټول بدن راونغاړي چې نه یې مخ ښکاره شي، نه یې پښې او نه هم لاسونه.
تر دې وړاندې هم د طالبانو لهخوا د افغانستان پر ښځو د حجاب په سرولو او له هغوی سره د زور زیاتي د کارولو پر سر د افغانستان ګڼو خلکو او ټولنو غبرګونونه په ډاګه کړي وو.
د پاکستان د مشرانو جرګې پخوانی سناتور او پښتون سیاستوال افراسیاب خټک د طالبانو او پاکستان تر منځ راټوکېدلی کړکېچ غولوونکې لوبه بولي او زیاتوي، چې دوی په خپلو کې سره بشپړ یووالی او اتفاق لري.
افراسیاب خټک تېره شپه افغانستان انټرنشنل ته په یو بحث کې ویلي، پاکستان د دغې لوبې په ترسره کولو سره غواړي طالبانو ته یو خپلواک دریځ ورکړي، چې د هغه په وینا په دې توګه غواړي خلک تېر باسي.
افراسیاب خټک زیاته کړه، پاکستان دغه لوبه ځکه پیل کړې چې په دې توګه غواړي په افغانستان او خیبر پښتونخوا کې د طالبانو په لاس پښتانه او بلوڅ ملتپال ووژني او له هغوی څخه غچ واخلي.
افراسیاب خټک وویل، د پاکستان د طالبانو تحریک هم د پاکستاني جنرالانو لهخوا رامنځته شوی، روزل شوی او په وسلو سمبال شوی تحریک دی.
هغه وایي:« هغه مهال به پاکستان ویل، چې دغه تحریک د هند په ملاتړ او د افغانستان د تېر حکومت په همکارۍ رامنځته شوی، چې د افغان جمهوري نظام له پرځېدو وروسته هم پاکستان افغانستان ته د پړې ګوته نیستي؛ خو واقعیت دا دی چې نه ټيټيپي پخوا او نه هم اوس له افغانستانه تمویلیږي، دا ټولې هغه لوبې دي چې د پاکستاني پوځیانو لهخوا پیل شوې او په دې توګه غواړي هم په افغانستان او هم دې غاړې د پښتنو او بلوڅو بر سر خپل راج وچلوي.»
هغه په خپلو خبرو کې په سیمه کې روانه جګړه د پیل شوې سترې نړۍوالې لوبې يوه برخه یاده کړه او زیاته یې کړه، د پاکستان له بېلابېلو صوبو څخه د افغان کډوال اېستنه هم د دغې لوبې یوه برخه ده.
هغه وايي، په دې توګه نړۍوالو لوبغاړو غوښتل چې افغان کډوال په افغانستان کې د کاري فرصتونو د نشتوالي له امله اړ شي چې د ترهګرو ډلو سره یو ځای شي او په دې توګه دغه نوی ځواک د منځنۍ اسیا هېوادونو ته د سرخوږي په جوړولو سره د نړۍوالو لوبغاړو موخې ترسره کړي.
د افغانستان د ډېپلوماتیکو مرکزونو او قونسلګریو د همغږۍ شورا په اېکس خواله رسنۍ کې د دوشنبې په ورځ (مرغومې ۱۸ مه) خپور کړي یو پیغام کې د طالبانو له خوا د کابل په واټونو کې د ښځو او نجونو وروستۍ خپلسرې او غیر قانوني نیونې په کلکه غندي.
دغه شورا په دې باور ده، چې د هېواد د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو دغه ناوړه کړنې د دوی له کرامت او هویت څخه ښکاره سرغړونه ده او همدارنګه د افغانستان د دود او کلتور او د بشري حقونو له پیژندل شویو معیارونو څخه ښکاره سرغړونه ده.
په اعلامیه کې راغلي: "موږ د دغو ټولو ښځو او نجونو د سمدستي او بې له شرطه خلاصون غواړو. دا ډول نیونې د افغانستان په معاصر تاریخ کې بې ساری دی."
د دغه شورا په اعلامیه کې راغلي چې دغه خپلسري نیونې په هیواد کې ټولنیزه باور لاپسې کمزوری کوي. اعلامیه کاږي چې طالبان باید د بشري حقونو د نړیوالو تړونونو له مخې چې افغانستان یې غړیتوب لري، نیول شوې ښځې او نجونې ژر تر ژره خوشې کړي.
د افغانستان د دیپلوماتیکو او قونسلګریو د همغږۍ شورا له ټولو هغو ښځو او نجونو سره خپل پیوستون څرګند کړی چې په ټول هیواد کې له خپلو حقونو دفاع کوي او ځل بیا د دغو میرمنو د حقونو خپل ټینګ ملاتړ څرګندولو سره له نړیوالې ټولنې غواړي چې د دغو سرغړونو په غندلو کې چټک او هر اړخیز اقدامات وکړي.