د ایران د پارلمان رییس: داعش په افغانستان کې د ګاونډیو هېوادونو د ناامنۍ په لټه کې دی

تر اوسه پورې لا د پېښې انګیزه نه ده معلومه چې ولې دغه افغانې میرمنې په چاړه ټپیانې شوې دي خو میاشت وړاندې د پاکستان پلازمېنه اسلام اباد په پيښور موړ سیمه کې یو افغان کډوال د غلو له لوري په ډزو ووژل شو.

سرچینې وايي دواړو مېرمنو په لاسونو د چړې ګوزارونه لیدلي دي.

تر اوسه پورې په سیمه کې پولیسو په دې اړه څه نه دي ويلي، خو په اسلام اباد کې د پمز په نوم روغتون ډاکتران وايي چې د دواړو ټپي شویو مېرمنو روغتیایي حالت ښه دی.

غوښتل مو چې په دې اړه خپله له داوړو ټپي شویو افغان مېرمنو سره خبرې وکړو خو هغوی د ځينو امنیتي دلیلونو له مخې و نه غوښتل چې په دې اړه نظر ورکړي.

هغې زیاته کړه، څادري یا برقع «د طالبانو په لاس جوړ شوی څیز دی» چې د ځانمرګو بریدونو پر مهال یې په سرولې.

د افغانستان د پخوانیو امنیتي ځواکونو او بهرنیانو سره د طالبانو د جګړې په کلونو کې، د دغې ډلې ګڼ بریدګر له څادریو سره نیول شوي وو، چې په انځوریزو رسنیو کې یې انخورونه هم خپاره شوي وو.

داسې ښکاري، چې مېرمن بارکزۍ هم همدغو انځورونو ته اشاره کوي.

شکریې بارکزۍ، د افغانستان پر ښخو د څادریو د په سر کولو په اړه وویل، د [اسلام] په دین کې د «جبر و اکراه» په نوم داسې څه نه شته.

د افغانستان د ولسي جرګې دغې پخوانۍ غړې د افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې طالبان یوه «ورانکاره» ډله یاده کړه، چې «دین، انسانیت و انساني حقونو» ته درناوی نه کوي.

هغې وویل، چې طالبانو د ښځو پر تعلیم او پر هغو د نورو بندیزونو لګولو په تړاو «سل شفاهي او لیکلي فرمانونه»صادر کړي؛ خو «د اقتصادي او امنیتي وضعیت د ښه والي له پاره یې لس فرمانه» نه دي صادر کړي.

شکریې بارکزۍ زیاته کړه، چې د افغانستان مېرمنې هیڅکله هم «بې حجابه» نه وې؛ خو طالبان د[هغوی د ځپلو له پاره] پلمې جوړوي.

مېرمن بارکزۍ د خپلو خبرو په یوه برخه کې وویل، تر هغې چې نړۍواله ټولنه طالبانو ته «پیسې ورکوي» او له دغې ډلې سره جوړ جاړی کوي؛ نو طالبان به له مېرمنو څخه د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي.

طالبانو د خپلې واکمنۍ په څه نا څه دوه نیمو کالو کې پر ښځو پراخه بندیزونه لګولي او په دې وروستیو کې یې د کابل په ځینو سیمو کې د هغوی د نیولو او بندیانولو لړۍ هم پیل کړې ده.

په وروستیو ورځو کې د کابل په دشت برچي، ټایمني او خیرخانه مینه کې د ښځو او نجونو د ډله‌ییزې نیونې ګڼ خبرونه خپاره شوي دي.

خو تازه طالب ویاند ذبیح الله مجاهد طلوع‌نیوز ته ویلي: «دغه نیونې د هغې ډلې د تنبه کولو پر ضد شوي، چې غوښتل یې بې حجابي دود کړي او دا لنډمهاله چاره ده.»

تر دې وړاندې د امر باالمعروف وزارت یو ویاند بي‌بي‌سي ته منلې وه، چې دغه وزارت یو شمېر مېرمنې د کابل په لویدیځ کې د «بې حجابۍ»‌ په تور نېولې وې؛ خو دغه وزارت دا نه و ویلي، چې د دغو نیول شویو مېرمنو شمېر څومره و.

یوې زده‌کوونکې د یکشنبې په ورځ په یوې ویډیو کې چې افغانستان انټرنشنل ته یې استولې، ویلي دي چې د هغې ۱۹ کلنه خور طالبانو نیولې او نامعلوم ځای ته یې وړې ده.

تر دې وړاندې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر داسې انځور او سپارښتنې خپرې کړې وې، چې د دوی د خوښې حجاب په کې معرفي شوی و.

په دغو انځورونه او سپارښتنو کې داسې ښکاري، چې مېرمنې باید د طالبانو په خوښه حجاب کې ټول بدن راونغاړي چې نه یې مخ ښکاره شي، نه یې پښې او نه هم لاسونه.

تر دې وړاندې هم د طالبانو له‌خوا د افغانستان پر ښځو د حجاب په سرولو او له هغوی سره د زور زیاتي د کارولو پر سر د افغانستان ګڼو خلکو او ټولنو غبرګونونه په ډاګه کړي وو.

افراسیاب خټک تېره شپه افغانستان انټرنشنل ته په یو بحث کې ویلي، پاکستان د دغې لوبې په ترسره کولو سره غواړي طالبانو ته یو خپلواک دریځ ورکړي، چې د هغه په وینا په دې توګه غواړي خلک تېر باسي.

افراسیاب خټک زیاته کړه، پاکستان دغه لوبه ځکه پیل کړې چې په دې توګه غواړي په افغانستان او خیبر پښتونخوا کې د طالبانو په لاس پښتانه او بلوڅ ملتپال ووژني او له هغوی څخه غچ واخلي.
افراسیاب خټک وویل، د پاکستان د طالبانو تحریک هم د پاکستاني جنرالانو له‌خوا رامنځته شوی، روزل شوی او په وسلو سمبال شوی تحریک دی.

هغه وایي:« هغه مهال به پاکستان ویل، چې دغه تحریک د هند په ملاتړ او د افغانستان د تېر حکومت په همکارۍ رامنځته شوی، چې د افغان جمهوري نظام له پرځېدو وروسته هم پاکستان افغانستان ته د پړې ګوته نیستي؛ خو واقعیت دا دی چې نه ټي‌ټي‌پي پخوا او نه هم اوس له افغانستانه تمویلیږي، دا ټولې هغه لوبې دي چې د پاکستاني پوځیانو له‌خوا پیل شوې او په دې توګه غواړي هم په افغانستان او هم دې غاړې د پښتنو او بلوڅو بر سر خپل راج وچلوي.»
هغه په خپلو خبرو کې په سیمه کې روانه جګړه د پیل شوې سترې نړۍوالې لوبې يوه برخه یاده کړه او زیاته یې کړه، د پاکستان له بېلابېلو صوبو څخه د افغان کډوال اېستنه هم د دغې لوبې یوه برخه ده.

هغه وايي، په دې توګه نړۍوالو لوبغاړو غوښتل چې افغان کډوال په افغانستان کې د کاري فرصتونو د نشتوالي له امله اړ شي چې د ترهګرو ډلو سره یو ځای شي او په دې توګه دغه نوی ځواک د منځنۍ اسیا هېوادونو ته د سرخوږي په جوړولو سره د نړۍوالو لوبغاړو موخې ترسره کړي.

په تېره یوه لسیزه کې د پولیو د له منځه وړلو د کمپاین ۱۰۲ کارکوونکي او د هغوی ساتوونکي د سخت دریځو وسله والو په بریدونو کې وژل شوي دي.

پاکستاني طالبانو ډیورنډ کرښې ته څېرمه د سړک غاړې چاودنې مسووليت پر غاړه اخيستى، خو ويلي يې دي چې دا «په بشپړه توګه دروغ» دي چې دا بريد د پوليو واکسيناسيون له کمپاين سره تړاو درلود.

ډیلې ټیلیګراف لیکي چې په تېرو وختونو کې تحریک طالبان پاکستان د کور په کور واکسین کمپاین د پاکستان حکومت له لوري د دوی په وړاندې د جاسوسۍ دسیسه بللې وه.

د القاعدې وسله والو ته دا مفکوره یوه ترخه تجربه لري. د پاکستان حکومت ویلي، چې امریکا د پاکستان په ایبټ اباد ښار کې د اسامه بن لادن پټنځای د واکسیناتور په مرسته موندلی دی. وروسته په پاکستان کې یوې محکمې هغه واکسیناتور ته چې د اسامه بن لادن په وژلو کې یې مرسته کړې وه په اوږده بند محکوم کړ.

پاکستاني رسنیو د دوشنبې په ورځ (د مرغومي۱۸مه) خبر ورکړ چې د خیبر پښتونخوا په باجوړ ولسوالۍ کې د پولیو ضد واکسین پر کاروان په برید کې لږ تر لږه پنځه پولیس افسران وژل شوي او ۲۲ نور ټپیان شوي. چې له بریده وروسته چارواکو سملاسي په سیمه کې واکسین کول وځنډول.

د ټیلیګراف ورځپاڼې د راپور له مخې، پاکستان له څه باندې یوې لسیزې راهیسې د پولیو د له منځه وړلو په برخه کې د خلکو په ځانګړې توګه د سخت دریځو مذهبي ملایانو له شک او مخالفت سره مخامخ دی.

په افغانستان او پاکستان کې د پوليو واکسين پر وړاندې د دسيسې نظريه د دغې ناروغۍ د له منځه وړلو پر وړاندې ستر خنډ بلل شوی. داسې تورونه شته چې دا څاڅکي زیانمنونکي دي، د خنزیر له غوښې جوړ دي او یا ويل کیږي چې ان د مسلمانانو د شنډولو لپاره غربي دسیسه ده.

په کابل کې طالبانو هم یو وخت د کور په کور واکسین بندیز لګولی و او د واکسین ټیمونه یې په افغانستان کې د حکومت او بهرنیو ځواکونو په جاسوسۍ تورن کړي وو.

دغه بندیز وروسته له هغه لرې کړل شو چې طالبان په افغانستان کې واک ته ورسېدل او د روغتیا نړیوال سازمان وویل چې د دوی د واکسین ډلې اوس ټول هیواد ته لاسرسی لري.

دغه شورا په دې باور ده، چې د هېواد د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو دغه ناوړه کړنې د دوی له کرامت او هویت څخه ښکاره سرغړونه ده او همدارنګه د افغانستان د دود او کلتور او د بشري حقونو له پیژندل شویو معیارونو څخه ښکاره سرغړونه ده.

په اعلامیه کې راغلي:‌ "موږ د دغو ټولو ښځو او نجونو د سمدستي او بې له شرطه خلاصون غواړو. دا ډول نیونې د افغانستان په معاصر تاریخ کې بې ساری دی."

د دغه شورا په اعلامیه کې راغلي‌ چې دغه خپلسري نیونې په هیواد کې ټولنیزه باور لاپسې کمزوری کوي. اعلامیه کاږي چې طالبان باید د بشري حقونو د نړیوالو تړونونو له مخې چې افغانستان یې غړیتوب لري، نیول شوې ښځې او نجونې ژر تر ژره خوشې کړي.

د افغانستان د دیپلوماتیکو او قونسلګریو د همغږۍ شورا له ټولو هغو ښځو او نجونو سره خپل پیوستون څرګند کړی چې په ټول هیواد کې له خپلو حقونو دفاع کوي او ځل بیا د دغو میرمنو د حقونو خپل ټینګ ملاتړ څرګندولو سره له نړیوالې ټولنې غواړي چې د دغو سرغړونو په غندلو کې چټک او هر اړخیز اقدامات وکړي.