چارواکي وايي، د کانګو سیند پورته کېدلو سره په کانګو ډیموکراټیک جمهوریت او کانګو جمهوریت کې په تېرو میاشتو کې تر درې سوو ډېر کسان مړه شول. د چارواکو په خبره، دا په تېرو شپېتو کلونو کې اول ځل دی چې کانګو سیند دومره مستېږي او دواړه هېوادونه زیانمنوي.
کمزوری ښاري پلان او کمزورې ودانۍ د دې سبب شوې چې د افریقا ځینې هېوادونو کې له باران وروسته سېلاب ډېر ورانی وکړي او اقلیمي بدلون سره دا تاوان نور هم زیات شوی دی.
تېره چارشنبه کانګو سیند د سمندر له کچې ۶.۲۰ مترو ته پورته شو. تر دې مخکې پر ۱۹۶۱ کال دا سیند ۶.۲۶ مترو ته رسېدلی و.
ځايي چارواکي وايي ښايي سیند نور هم جګ شي او په همدې وجه خلکو ته هرومرو پکار دي چې له شاوخوا سیمو ووځي.
د دې سیند له امله پر ۳۰۰ ډېرو کسانو مړه کېدو سربېره تر درېو لکو کورونه زیانمن شوي ، لسګونه زره نور له منځه تللي دي.
په کانګو جمهوریت کې هم دغه سیند د پلازمېنې په ګډون شپږو سیمو کې ۱۷ کسان مړه کړي او تر شپېتو زرو کورونه یې زیانمن کړي دي.
په تېرو پنځو کلونو کې سینګاپور او جاپان د نړۍ تر ټولو پیاوړي پاسپورټونه درلودل، چې خپلو وګړو ته یې د نورو هېوادونو په پرتله د وېزې پرته ډېرو هېوادونو ته د لاسرسي اجازه ورکوله؛ خو سږ کال ډېر څه بدل شوي دي.
په ۲۰۲۴ کال کې د څلورو اروپایي هېوادونو د پاسپورټ اعتبار لا پسې لوړ شوې او د لیست په سر کې سینګارپور او جاپان سره یو ځای شوي، چې لومړی مقام یې خپل کړی.
د فرانسې، جرمني، ایټالیا او هسپانیې وکړي اوس له ۲۲۷ هېوادونو څخه ۱۹۴ هغو ته له وېزې پرته سفر کولی شي، د دغو هېوادونو شمېر تېر کال ۱۹۱ و.
سویلي کوریا، سوېډن او فنلینډ بیا دوم مقام خپل کړی او وګړي یې کولی شي، چې ۱۹۳ هېوادونو له وېزې پرته سفر ولري.
اتریش، ډنمارک، ایرلینډ او هالنډ بیا درېیم مقام خپل کړی او وګړي یې ۱۹۲ هېوادونو ته پرته له وېزې د سفر اجازه لري.
انګلستان د سږکال په لېست کې څلورم ځای لري، چې وګړي یې ۱۹۱ هېوادونو ته بې له ویزې سفر کولای شي او امریکا بیا اووم مقام تر لاسه کړي او وګړي یې ۱۸۸ هېوادونو ته بې وېزې سفر کولای شي.
یوه لسیزه وړاندې، امریکا او انګلستان په دغه لیست کې لومړی مقام درلوده.
عربي متحده اماراتو بیا د دغه لېست پړاونونه په چټکۍ سره تېر کړي او یوولسم پړاو ته یې ځان رسولی، چې وګړي یې ۱۸۳ هېوادونو ته بې له وېزې سفر کولی شي.
چین بیا په ۶۲ مقام کې ځای لري او وګړي یې ۸۵ هېوادونو ته بې وېزې سفر کولی شي، د دغو هېوادونو شمېر د تېرې لسیزې په پرتله دوه چنده شوی دی.
افغانستان چې د دغه لېست کې وروستۍ مقام خپل کړی، وګړي یې یوازې ۲۸ هېوادونو ته بې ویزې سفر کولی شي. تر افغانستان مخکې سوریه، اعراق او یمن هېوادونو ځای اخیستې او وګړي یې د ۲۹ او ۳۵ هېوادونو ترمنځ بې ویېزې سفر کولای شي.
