طالب چارواکي د استسقاء د لمانځه پر مهال: ګناهونه مه کوئ او د ملا هبت الله اطاعت وکړئ

پخواني ولسمشر حامد کرزي پر خپلې ټویټر پاڼې د یوه تصویر په خپرولو سره نن یکشنبه (د سلواغې لومړۍ) د یوه یادښت په خپرولو سره ویلي، چې له مېرمن میساکو څخه یې د جاپان او افغانستان د اړیکو د پیاوړتیا غوښتنه کړې ده.

په یادښت کې راغلي، چې پخواني ولسمشر د جاپان د ځانګړي استازي له مرستیالې سره د افغانستان او سیمې پر وضعیت خبرې کړي او د جاپان له کړو مرستو یې مننه کړې ده.

پخواني ولسمشر یو ځل بیا په ملي کچ د خبرو اترو ملاتړ کړی او د نجونو پر وړاندې د ښوونځیو او پوهنتونونو د دروازو په بیا پرانیستلو یې ټینګار کړی دی.

دغه رسنۍ زیاتوي، چې خپل هېواد ته د افغانانو او نورو بې اسنادو اوسېدونکو د اېستلو لړۍ دوام لري.
پاکستان چې له تېرو څلورو لسیزو راهیسې د زرګونو افغان کډوالو کوربه هېواد دی، په دې وروستیو کې پرېکړه کړې چې ټول غیر قانوني کډوال به باسي.

په ورته وخت کې د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت پر اېکس پاڼه لیکلي، چې تېره ورځ شنبه (د مرغومي ۳۰مه) د پکتیکا، ننګرهار، کندهار، نیمروز او هرات له پولې په جبري توګه سلګونه راستنو شويو کډوالو ته د راستنېدونکو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون د کمېټو له لوري مرستې شوې دي.

دغه وزارت وايي؛ د سپین بولدک، تورخم، انګور اډې، ورشیمو او اسلام کلا له پولو څخه ټولټال ۷۱۳ تنه کډوال په خپله خوښه او زور راستانه کړل شوي دي.

د دوی په وینا؛ دغه کورنۍ تر ثبتېدو وروسته د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ، د خوړو نړېوال پروګرام او د کډوالۍ نړۍوالې ادارې ته ورپېژندل شوي دي.

د کډوالو وزارت د معلوماتوله مخې؛ د ۲۳۸ کسان د تورخم، سپین بولدک، انګور اډې له لارې او پاتې ۴۷۵ تنه د ورشیمو او اسلام کلا له لارې هیواد ته راستانه شوي دي.
له دې سره په دغو اېستل شویو کډوالو کې هغه کورنۍ هم شته چې له کلونو راهیسې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې اوسېدل او د دې هېواد شناختي کارټونه یې هم درلودل.
د بښنې د نړۍوال سازمان په ګډون ډېر شمېر نړۍوالو سازمانونو او هېوادونو د پاکستان پر دغې پرېکړې په نیوکې سره ویلي، چې دا کړنه بشري سرغړونه ده او دغه هېواد باید خپله دا پرېکړه بېرته واخلي؛ خو پاکستان په خپل دریځ ټينګار کوي.

طالب چارواکو په وار - وار له افغان کډوالو سره د پاکستان د حکومت جبري چلند غندلی او غوښتنه یې کړې، چې د پاکستان دې د افغان کډوالو جبري ایستل ودروي.
سره له دې چې طالبان د ژمي په درشل کې د پاکستان پر دغې پرېکړه نیوکه کوي؛ خو وایي دوی د هغو کسانو ملاتړ کوي چې بېرته هېواد ته راستنیږي.
اوسمهال له پاکستان او ایرانه زرګونه اېستل شوي کډوال په پنډغالو کې د ژمي سختې شپې او ورځې تېروي او د نړۍوالو مرستې ته په تمه دي؛ خو نړۍوالې مرستندویه ادارې بیا د بودیجې له کمښت څخه سرټکوي او په افغانستان کې د بشري ناورین خبرداری ورکوي.

د افغانستان د ملي مقاومت جبهې د یکشنبې په ورځ (د سلواغې لومړۍ نېټه) یوه خبرپاڼه خپره کړې او ویلي یې دي، چې د طالبانو له ډلې د درېیو ټپي شویو کسانو روغتیايي وضعیت نازک ښودل شوی دی.

په خبر پاڼه کې راغلي، چې جګړه د شپې ۱۱:۳۰ بجې د مقاومت د جبهې د ځواکونو او طالبانو ترمنځ پیل شوه او دوه ساعته یې دوام وکړ.

د دوی د څرګندونو له مخې؛ په دغو عملياتو کې د مقاومت ځواکونو ته زيان نه دى اوښتى.

د افغانستان د مقاومت د جبهې دغې ادعا ته تر اوسه طالب چارواکو غبرګون نه دی ښودلی.

په دې وروستیو کې د ملي مقاومت جبهې خپل شپږ میاشتنی راپور خپور کړ او ادعا یې وکړه، چې په دې موده کې یې پر طالبانو ۹۰ ځله بریدونه کړي او د دغې ډلې ۱۲۸ غړي یې وژلي دي.

د دغه راپور له مخې؛ په ۲۰۲۳ کال کې له افغانستان، سوریې، ترکمنستان، عراق، ایران، بلغاریا، اذربایجان، قرغزستان، مصر، ازبکستان، اوکراین، فلیپین، جاپان، کولمبیا، مالداوي، نایجیریا، رومانیا، روسیې، سوډان او تاجکستان څخه ۱۰۶ بهرني کارګرو په تركيه كې د حرفوي پېښو پر مهال خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

په همدې کال کې ۲۲ ماشومان چې عمرونه یې له ۱۴ کلونو کم او ۳۲ ماشومان چې عمرونه یې د ۱۵ او ۱۷ کلونو ترمنځ وو هم خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

دغه راز ۳۹۶ کارګران چې عمرونه یې د ۱۸ او ۲۹ کلونو ترمنځ وو، ۷۷۰ کارګران چې عمرونه یې د ۳۰ او ۴۹ کلونو ترمنځ وو او ۹۵کارګران چې عمرونه یې له ۶۵ کلنۍ څخه پورته وو د کار پر مهال مړه شوي دي.

دا معلومه نه ده، چې د نورو ۱۶۳ کارګرانو عمر څومره وو.

په راپور کې ویل شوي، چې په دې موده کې ۱۴۷ ښځینه کارکوونکو هم د کار په جریان کې خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

خدماتي او ترافيکي پېښې، تر خاورو لاندې کېدل، له لوړ ځای څخه لوېدل، د برېښنا نيول، په کارځای کې تاوتریخوالی، چاودنې، سوځول، مسموم کېدل، په اوبو کې غرقېدل او ځان وژنه د کارګرانو د مړینې اصلي لاملونه بلل شوي دي.

ډېری وژل شوي کسان د ساختماني، کرنې، ترانسپورت، سوداګريزو، اداري او تعليمي، ښاروالۍ، د خوراکي توکو، روغتيا او ټولنیزو خدمتونو او کانونو کارکوونکي وو.

په تهران کې د پاکستان په نوم سړک کې هره ورځ سلګونه افغانان د افغانستان سفارت ته ورځي.

د تسنیم خبري اژانس د راپور له مخې؛ ګڼه ګوڼه او د غوښتنو په پروسس کې ځنډ په دغه سفارت کې له عمده ستونزو څخه بلل کېږي.

تسنیم لیکلي: «د افغانستان له سقوط مخکې د دغه هېواد په سفارت کې دومره ګڼه ګوڼه نه وه؛ خو په دې ورځو کې د سفارت مرکزي او شاوخوا کوڅې د تهران په یو له بدو ښاري منظرو او د ګڼې ګوڼې په ځایونو بدلې شوې دي.»

دغې رسنۍ لیکلي: «په دغه سفارت کې بې نظمي او د پلان نشتوالی یوه جدي ستونزه بلل شوې او د دغه بهیر دوام ښايي په راتلونکي کې پراخې ستونزې رامنځته کړي.»

د تسنيم خبري اژانس خبريال د خپلو سترګو په لیدلي حال کې ليکلي، چې د سفارت په شاوخوا کې ګڼه ګوڼه او ککړ چاپيريال د سيمې خلک او هغه کډوال چې سفارت ته د اسنادو د ترلاسه کولو او يا د ستونزو د حل لپاره ځي له دغه حالت زوريږي.

له دې وړاندې هم په ايران کې مېشتو افغان کډوالو څو - څو ځله افغانستان انټرنشنل ته ويډيوګانې ليږلي او ويلي يې دي، چې دغه سفارت د مراجعينو د زيات شمېر له کبله د مناسب پلان او مديريت د نشتوالي له کبله ایراني اتباع له ستونزو سره مخ کړي دي.