د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندیر جیسوال د دوو پاکستاني وګړو د وژل کیدو په اړه پر هندي استخباراتو د پاکستان له خوا لګیدلي تور ته په اشارې سره وايي، دغه څرګندونې د هند پر ضد "د دروغو او ناوړه پروپاګند د خپرولو لپاره د پاکستان وروستۍ هڅه" ده.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت منشي د پنجشنبې په ورخ ویلي و، چې "داسې کره شواهد لري" چې د دوو پاکستاني وګړو په وژلو کې د هندي جاسوسانو ښکېلتیا ښيي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند جیسوال وايي: "لکه څنګه چې نړۍ پوهیږي، پاکستان له ډیرې مودې راهیسې د ترهګرۍ، سازمان شویو جرمونو او غیرقانوني فعالیتونو مرکز دی. هند او یو شمیر نورو هیوادونو په ښکاره توګه پاکستان ته خبرداری ورکړی او دا چې د ترهګرۍ او تاوتریخوالي خپل کړی کلتور به یې له منځه یوسي. "
هغه ټینګار کړی چې پاکستان به هغه څه ریبي چې کرلي یې دي.
ښاغلي جیسووال ټینګار کړی چې د خپلو ناوړه کړنو تور پر نورو لګول د حل لاره نه ده.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت منشي سایرس سجاد قاضي په اسلام اباد کې خبریالانو ته ویلي و، چې په دې مرګونو کې ښکېل او له هندي استخباراتو سره تړاو لرونکی کس یې نیولی دی.
ښاغلی قاضي زیاته کړې وه چې دغه نیول شوي کس د پنجاب په سیالکوټ کې د شاهد لطیف په نوم د یوه پاکستاني وګړي په وژلو کې خپل لاس لرل منلي دي.
د جرمونو نړیوالې محکمې، چې د ملګرو ملتونو تر ټولو لوړ قضايي ارګان دی، نن وویل، چې د "نسل وژنې" په تور د اسراییل د قضیې په اړه د بیړنیو اقداماتو د حکم کولو واک لري. دا قضیه د غزې د جګړې له امله سویلي افریقا راپورته کړې ده.
د جرمونو نړیوالې محکمې ویلي دي چې په غزه کې د ژوند د دوام په اړه ژوره اندیښنه لري.
نړیوالې محکمې زیاته کړه چې په غزه کې د فلسطینیانو حق په رسمیت پیژني چې له نسل وژنې خوندي شي.
مخکې تمه کیده چې د ملګرو ملتونو دا محکمه به د جمعې په ورځ د سویلي افریقا د غوښتنې په اړه د اسراییل په وړاندې د بیړني اقدام په اړه خپله لومړنۍ پریکړه وکړي.
اسراییل د نسل وژنې تور رد کړی دی.
د پاکستان د پوځ د لوی درستیز له جدي ګواښونو ۴۸ ساعته تېرېږي، خو طالبانو تر اوسه په دې اړه کوم رسمي غبرګون نه دی ښودلی. جنرال عاصم منیر طالبان مخاطب کړل او ویې ویل چې د یوه پاکستاني ژوند تر ټول افغانستان مهم دی او خبرداری یې ورکړ چې که اړتیا پېښه شي نو ټول افغانستان به وران کړي.
که څه هم د دغه لوړ پوړي پاکستاني چارواکي د څرګندونو په اړه د بهرنیو چارو د وزیر او د ملي امنیت د رییس په ګډون د تېر حکومت یو شمېر چارواکو غبرګون ښودلی، خو طالب چارواکي چوپه خوله دي.
د طالبانو د چوپتیا لامل لا هم معلوم نه دی. په افغانستان کې له څه باندې دوو کلونو راهیسې چې طالبان واک ته ورسېدل، د اسلام اباد د تمې خلاف، دغې ډلې د دغه هېواد په خاوره کې یې د پاکستاني طالبانو د بریدونو د مخنیوي لپاره کوم اغېزمن اقدام نه دی کړی. برعکس پاکستاني چارواکو طالبان تورن کړي چې په خپله خاوره کې یې پاکستاني طالبانو ته خوندي پټنځي ورکړي دي.
د کابل او اسلام اباد ترمنځه د طالبانو په اړیکو کې ترینګلتیا وخت په وخت د ډیورنډ کرښې په اږدو کي د نښتو لامل شوې او د دواړو هېوادونو ترمنځ د ګمرکونو پر سر اختلافات هم د دې لامل شوي چې څو ځلې لارې تړل شوې دي.
خو د پخوانیو لفظي شخړو برعکس، چې تر ډېره یې د پاکستاني طالبانو له خوا د افغانستان له خاورې د کار اخیستلو په تورونو تاکید کړی وو، اوس د پاکستان لوړپوړي پوځي چارواکي طالبانو ته ګواښ کړی، چې پاکستان ته دې نه ګوري، که نه دا هېواد "د هر څه قربانۍ ته چمتو دی".
عاصم منیر د چهارشنبې په ورځ له پاکستاني محصلینو سره په خبرو کې وویل: "کله چې د پاکستاني اتباعو د امنیت او خوندیتوب مسله په کې شامله وي، [که اړتیا وي]، ټول افغانستان له منځه تللی شي."
د ایکسپریس ټریبیون په وینا، هغه زیاته کړه چې د پاکستان پوځ به هغه کسان تعقیب کړي چې د "پاکستان پر ماشومانو" بریدونه کوي.
که څه هم د طالبانو رسمي چارواکو د دغو څرګندونو په اړه غبرګون نه دی ښودلی، خو د دې ډلې یو شمېر سیمه ییزو قوماندانانو په دې اړه غبرګون ښودلی دی.
په پنجشېر کې د طالبانو سيمه ييز قوماندان عبدالحميد خراساني وايي، که د طالبانو مشر ورته اجازه ورکړي، نو دوی به پاکستان "د ځمکې له مخ پاک کړي".
هغه په یوه ویډیو کې چې په ایکس ټولنیزه شبکه کې یې خپره کړې، ویلي چې پاکستان باید له ملا هبت الله اخندزاده څخه مننه وکړي، ځکه د ده په وینا که د طالبانو مشر اجازه ورکړي، د دې ډلې جنګیالي به د ځمکې له نقشې څخه پاکستان ورک کړي.
هغه زیاته کړه چې ډیر ژر به د ټي ټي پي مجاهدین د پاکستان حکومت نسکور کړي.
د ملا عمر په دوره کې په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر عبدالسلام ضعیف هم د جنرال منیر پر څرګندونو غبرګون ښودلی دی.
ښاغلي ضعیف په ایکس چینل کې لیکلي چې دی په ګوانتانامو کې له سلګونو پاکستانیانو سره بندي وو چې د ده په ګډون ډېری یې د پاکستان د استخباراتو له خوا پر امریکا پلورل شوي وو.
دغه طالب پلوي د عافیه صدیقي په نوم د یوې مېرمنې یادونه کړې، چې د ده په وینا دغو جنرالانو هغه په کفارو پلورلې، چې اوس هم د امریکایانو په بند کې ده.
د تېرې چهارشنبې په ورځ په اسلام اباد کې د پاکستان لوی درستیز اصف منیر د ځوانانو یوې غونډې ته په خطاب کې د افغانستان په اړه ډېرې توندې خبرې وکړې. د هند او حتا ایران په اړه یې هم چې څه وویل، نرمي پکې نه وه.
ده د افغانستان په اړه وویل چې د ایکي یوه پاکستاني ژوند ورته تر ټول افغانستان مهم دی. ده د هند په اړه هم د نهېلۍ خبرې وکړې. ویې ویل، هند د پاکستان له مفهوم سره روغه نه ده کړې نو څنګه ورسره روغه وکړو؟
که څه هم د ایران خارجه وزیر د پاکستاني لوري په بلنه اسلام اباد ته را روان دی خو د ایران په اړه خبره کې یې هم کتره کنایه وه.
ده وویل، ایران زموږ ورور اسلامي هېواد دی، په مونږ د دوی احترام لازم دی خو په هغوی هم زموږ احترام لازم دی. که په دوی زمونږ احترام لازم نه وي نو بیا به دغه شان حالت وي، لکه څنګه چې څو ورځې مخکې و.
جنرال منیر ولې دومره توند غږېږي؟
یو ځواب دا دی چې جنرال منیر په خپلو نورو ویناوو کې هم توند غږېدلی دی. دی ظاهرا تر سیاست په هغه سوټي زیاته تکیه کوي چې د پاکستان لوی درستیزان یې په لاسونو کې ګرځوي.
د تېر کال د مې په نولسمه نېټه زلمي خلیلزاد په خپله ایکس پاڼه کې لیکلي وو چې «یو چا را سره د پاکستان په سیالکوټ کې د دغه هېواد د پوځ عالیرتبه افسرانو ته د جنرال منیر خبرې شریکې کړې. زه د پاکستان د اینده په اړه هسې هم اندېښمن یم خو د لوی درستیز د خبرو اورېدو یقیني کړم چې د پاکستان حالات واقعا خطرناک دي.»
خلیلزاد زیاتوي چې دغسې دمدمي مزاجه، مغرور او عصباني سړی باید د یوه ملک لوی درستیز نه وي.
جنرال اصف منیر چې د پاکستان د نورو لوی درستیزانو برخلاف یې، په لویدیځ کې لوړې زدکړې نه دي کړي، په داسې وخت کې لوی درستیز شو چې دغه هېواد په سیاسي او اقتصادي بحران کې ایسار و او امنیتي اوضاع هم د ډاډ وړ نه وه.
له ده څخه طبعا لویه غوښتنه دا وه چې امنیتي حالات سم کړي خو پر عکس، د ده له راتلو وروسته د پاکستان امنیتي وضعیت لا خراب شوی دی. نو دی که یو څه د شخصیت په لحاظ عصباني وي، یو څه حالاتو هم عصباني کړی دی.
لکه څنګه چې مونږ په افغانستان کې په سترګو ولیده او دغه شان د نړۍ د نورو هېوادونو تجربه ښیي، چریکي جګړه مار چې په یوه ملک کې د پښو ایښودلو ثابت ځای ومومي، بیا یې ختمول ډېره قرباني او ډېر امکانات غواړي.
په بلوچستان ایالت کې، چې د پاکستان د ټولې خاورې څلورڅلوېښت فیصده جوړوي، د پاکستان د دولت کنټرول ډېر کمزوری دی. کمزوری په دې مانا چې په ګڼو کلیوالو سیمو کې شورشیان محسوس یا نامحسوس حضور لري او پولیس هلته عادي تګ راتګ نه شي کولای.
دغه شان په ښارونو او ان د بلوچستان په مرکز کوټه کې په دوامداره ډول بریدونه کېږي. دغه شان د پښتونخوا ایالت وضعیت تر بلوچستانبهتره نه دی او کله نا کله په جنوبي پنجاب او ان کراچۍ کې د ترورستي پېښو خبرونه اورېدل کېږي.
په پاکستان کې د ناامنیو د ختمېدو توقع تر بل هر چا زیات له جنرال منیر نه کېږي او دی طبعا په خپلو اوږو باندې د دې توقع بار احساسوي او ناکراره کوي یې.
د جنرال منیر تونده لهجه نه یوازې د قهر بلکې د یوه سیاسي مصلحت پایله هم ده. دی غواړي چې په اوضاع باندې ځان مسلط وښيي او خلکو ته ډاډ ورکړي چې هر څه یې په کنټرول کې دي.
دغسې ډاډ ته ځکه ضرورت شته چې دوامدارو امنیتي پېښو نه یوازې د خلکو بلکې د امنیتي پرسونل روحیه خرابه کړې ده.
د پښتونخوا او بلوچستان په اړه ځينې رپورټونه وایي چې هلته که څه هم بې روزګاري زیاته ده، خو ځوانان د پخوا برعکس، د پولیسو په لیکو کې شاملېدلو ته ډېر زړه نه ښه کوي.
شورشونه او غلچکي بریدونه چې په یوه هېواد کې دوامداره شي، په روحیې باندې ډېر منفي اثر کوي او جنرال منیر د یوه پوځي په توګه، له شورشیانو او ترهګرو سره په روانه جګړه کې، د روحیې د ساتلو په اهمیت تر بل هر چا ښه پوهېږي.
ده د چهارشنبې په ورځ په خپله تونده وینا کې شکایت وکړ چې د سوشل مېډیا له لارې د نهیلي او بې ثباتي لپاره پروپاګنډ کېږي.
خو واقعیت دا دی چې که اقتصادي حالت ښه وي او امنیتي ګواښونه موجود نه وي نو د سوشل مېډیا تبلیغات ناامیدي نه شي خپرولی.
جنرال منیر دا هم وویل چې پوځ له تروریزم نه جګړه ګټلای شی خو د ټول ملت ملاتړ ته اړتیا ده. مطلب دا چې دی د روحیې د کمزورۍ وېره لري او دا وېره یې په ځای ده مګر د دې وېرې د کمېدو لپاره چې دی په کوم ډول خبرې کوي، هغه شاید په پاکستان کې اندېښنې لا زیاتې کړي.
لکه څنګه چې مو وویل، ده هند بېخي د پاکستان د موجودیت دښمن وباله او دې ته ورته خبره یې د افغانستان په اړه هم وکړه. ده وویل چې افغانستان هیڅوخت له مونږ سره دوست نه و او مشکل دا دی چې زموږ خلک تاریخ نه لولي.
د ده د دې خبرو مانا خو دا راوځي چې دی له طالبانو سره نه بلکې له افغانستان سره مشکللري، یانې مشکل د لنډې مودې لپاره نه دی. د جنرال منیر دغسې څرګندونې د پاکستاني طالبانو د حمایت په اړه د ده ادعا هم کمزورې کولای شي، ځکه ستونزه همېشنۍ بولي.
پاکستان به په راتلونکو اونیو کې یو بل حکومت ولري خو څرنګه چې له امنیت، ستراتیژیکو مسایلو او خارجي سیاست سره اړوند موضوعات په دودیز ډول د دغه هېواد د پوځ په کنټرول کې دي نو د افغانستان په مقابل کې د پاکستان رویه به بدله نه شي.
طالبان که څه هم ادعا کوي چې د ټي، ټي، پي جګړه مارو ته یې پناه نه ده ورکړې او د دوی د ادعا په ملاتړ کې دا خبره کولای شو چې پاکستان که په ایران کې د مخالفو بلوڅانو ښځې او ماشومان هم په توغندیو وژني، نو دلته په افغانسان کې خپلو مخالفو جګړه مارو ته ولې صبر کوي؟
داسې ښکاري چې که د ټي ټي پي جګړه مار په افغانستان کې حضور هم ولري، دا حضور ډېر محدود دی. کېدای شي ووایو چې د افغانستان خلاف د جنرال منیر توندې خبرې به د امنیت په ساحه کې د خپلو ناکامیو د پټولو لپاره وې.
البته، که افغانستان په واقعي مانا حکومت لرلای او داسې کسان ورباندې واکمن نه وای چې له ښځو سره دښمني او نورې ډېرې چارې یې خپلو خلکو او دنیاوالو ته د خندا وړ دي، نو هاله به جنرال منیر له خپل ټول عصبانیت سره سره یو څه احتیاط کولای.
د جنرال منیر له خبرو یوه ورځ وروسته د پاکستان د خارجه وزارت سکرټري سجاد قاضي په یوه مطبوعاتي کنفرانس کې ادعا وکړه چې په سیالکوټ کې یې د لږ تر لږه دوه پاکستانیانو په ترور کې د هند د حکومت د لاس لرلو په اړه موثق اسناد موندلي دي.
هغه جنرال منیر چې د چهارشنبې په ورځ یې د یوه پاکستاني د ژغورنې لپاره د ټول افغانستان د بربادۍ خبره کوله، د پنجشنبې په ورځ یې د دوو پاکستانیانو په وژلو تورن کړي هندوستان ته څه ونه ویل.
یادونه: دا لیکنه د لیکوال خپل نظر دی او د افغانستان انټرنشنل - پښتو سیاست نه منعکسوي.
تحریک طالبان پاکستان د جنوارۍ میاشتې له ۱۷ را هیسې پاکستان کې د کوم برید مسوولیت نه دی منلی او لامل یې هم خپلمنځي اختلافات بلل کېږي. څو سرچېنو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، دا اختلاف هغه وخت پیل شو، چې له دوی سره د یوځای شوې ډلې جماعت الاحرار ۲ مشران یې له دندې ګوښه کړل.
د تحریک طالبان پاکستان نژدې سرچېنو نن افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې له تېرو لسو ورځو راهسې دغې ډلې په پاکستان کې کوم برید نه دی کړی او نه هم د کوم برید راپور ورکړل شوي دي.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د ټي ټي پي ترڅنګ د پاکستاني نظامیانو خبري کانالونه هم وپلټل خو په تېرو لسو ورځو کې د کوم برید راپور نه دی ورکړل شوی.
له ټي ټي پي سره یوځای شوې ځواکمنې ډلې جماعت الاحرار د ټي ټي پي د مشر نور ولي مسید پرضد له هغه وروسته سخته اعلامیه ورکړه، چې د دوی دوه مشران عمر مکرم خراساني او سربکف مومند یې له خپلو دندو ګوښه کړل.
له ګوښه کېدو وړاندې د جماعت الاحرار مشر عمر مکرم خراساني د ټي ټي پي د رهبرۍ شورا غړی او سربکف مومند د ابادۍ او پرمختګ وزیر و.
څیړونکي په دې باور دي که جماعت الاحرار د روانو اختلافاتو له امله خپله لار جدا کوي نو دا به تحریک طالبان پاکستان ته د جګړې په ډکر کې سخت ناوړه ګوزار وي او د ضعیف کېدو لامل به وګرځي.
د ټي ټي پي اوسني مشر مفتي نور ولي مسید چې د دې ډلې مشر شو، نو په پاکستان کې یې پر ټولو کوچنیو او لویو وسلوالو ډلو او ګروپونو سربېره ناراضه قومندان هم سره یوځای کړل.
ټي ټي پي له ځان سره د مختلفو ډلو په متحدولو پسې په تېرو څو کلونو کې د پاکستان د امنیتي ادارو پرضد خونړي بریدونه وکړه او تر نورو کلونو تېر کال یې ګراف له ټولو کلونو لوړ و.
د معلوماتو مخې په دې وروستیو کې پاکستان پر افغانستان فشارونه زیات کړي دي او له طالبانو یې غوښتې چې په خپله خاوره کې د پاکستاني طالبانو پرضد ګامونه واخلي.
طالبانو په افغانستان کې د ټي ټي پي حضور رد کړی دی.
پر طالبانو د پاکستان له زیاتو فشارونو وروسته ځینو طالب مشرانو له ټي ټي پي غوښتي ول چې د جګړې تېزوالی کم کړي.
له بلې خوا د پاکستان د خوشالولو لپاره د طالبانو کورنیو چارو وزارت هم تایید کړه چې یو شمیر د ټي ټي پي غړي ورسره زندانیان دي.
تر اوسه تحریک طالبان پاکستان بریدونو کې د ځنډ او یا هم د خپلمنځي اختلافاتو په اړه څه نه دي ویلي.
خو تېره ورځ یې د یوې خبرپاڼې خپرولو سره ویلي چې دوی ټاکنیزې مبارزې او سیاسي ګوندونه نه په نښه کوي او یوازې د پاکستاي په امنیتي ادارو باندې بریدونه کوي او خپل نظامي اهداف یې ګرځولي دي دي.
یوې سرچېنې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته دا هم ومنله د نورو مسایلو ترڅنګ بریدونو د ځنډ یو علت دا هم وي چې د تحریک طالبان پاکستان د کابینې له اعلان وروسته به دوی اوس د نظامي هدفونو لپاره یوه نوې جنګي تګلاره هم اعلان کړي.
د افغانستان د بهرنیو چارو پخواني وزیر حنیف اتمر ویلي، چې د پاکستان د پوځ لوی درستیز جنرال عاصم منیر ناسمې څرګندونې به د دواړو هېوادونو پر اړیکو بدې پایلې ولري.
ښاغلي اتمر د پنجشنبې په ورځ خپره کړې اعلامیه کې ویلي: “د پاکستان په ملي امنیت کې د جنرال منیر مهم رول ته په پام سره د هغه څرګندونې باید نه یوازې د دې هیواد د کورنیو او بهرنیو پالیسیو په جوړولو کې، بلکه د افغانستان، ګاونډیانو او نړۍوالې ټولنې لپاره جدي اندېښنې راپورته کړي.”
د چهارشنبه په ورځ؛ جنرال منير د پوهنتونونو زده کونکو سره د یوې غونډې کې، ویلي و چې د یوه پاکستاني ژوند تر ټول افغانستان مهم دی.
عاصم منیر طالبانو ته خبرداری ورکړ، چې «مونږ چمتو یو هر څه قرباني کړو.»
نوموړي دغه راز ویلي و چې کله چې د یوه پاکستاني وګړي بحث رامنځته کیږي، نو د اړتیا په صورت کې ټول افغانستان له منځه وړلی شي.
هغه ادعا کړې ووه چې پاکستان پنځوس کاله پنځه میلیونه افغانانو ته ډوډۍ ورکړې ده.
ښاغلي اتمر په خپره کړې اعلامیه کې د جنرال منیر هغه څرګندونې چې ویلي و: "د یو پاکستانی ژوند د ټول افغانستان څخه ډیر مهم دی" غیرمسوولانه بللي او ویلي یې دي چې د افغانستان خلکو هیڅکله پاکستان ته هیڅ زیان نه دی رسولی او نه یې د زیان رسولو اراده لرلې ده. هغه زیاته کړې چې افغانانو د لسیزو راهیسې د مهاجرینو په توګه د پاکستان د خلکو او د هغوی د ملاتړ ستاینه کړې ده.
ښاغلي اتمر د جنرال منير دا ادعا چې "په بلوچستان کې اورپکي له اوږدې مودې راهيسې له افغانستانه ملاتړ تلاسه" بې بنسټه بللې او د پاکستان د پوځ د لوړ پوړو چارواکو دا ډول څرګندونې یې نا مسووله او افغانانانو ته سپکاوی په ګوته کړی دی.
نوموړي ویلي چې اوس دا وخت رارسیدلی چې د پاکستان پوځ خپلو خلکو سره صادقانه برخورد وکړي او په دې پوه شي چې د ګاونډیو پر وړاندې د ترهګرې د تمویل سیاست یې ناکام شوی دی. د هغه په وینا، په تیرو دوو لسیزو کې افغانستان او په افغانستان کې ښکیلو ۴۰ هیوادونو د ترهګرۍ د ملاتړ د عواقبو په اړه پاکستان ته خبرداری ورکړی و، خو پاکستان دغه خبرداري له پامه غورځولي و.