پاکستان: د ډیورنډ کرښې په اړه د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت د مرستیال خبرې خیالي دي

د قرغزستاني او روسي رسنیو د راپورونو له مخې، د دې غونډې د ګډون کوونکو پلاوو مشرانو د غونډې په پیل کې دقرغزستان له ولسمشر سره وکتل.

د دې غونډې تر جوړیدو وړاندې د سیمې د هېوادونو د امنیت شورا د سلاکارانو ترمنځ هم لیدنې شوې وې.

د افغانستان امنیتي غونډو لړۍ د تهران په وړاندیز پیل شوې وه او تر اوسه داسې شپږ غوندې د سیمې په بېلابېلو ښارونو کې ترسره شوې دي.

په دې غونډو کې، د سیمې د هېوادونو د ملي امنیت لوړ پوړي چارواکو د افغانستان پورې تړلو مهمو امنیتي او سیاسي مسایلو او د سیمې د خلکو لپاره د هغې پر پایلو بحث کوي.

تر اوسه د دغې غونډې د محتوا په اړه ډېر معلومات په رسنيو کې نه دي خپاره شوي.

د ایران دولتي خبری اژانس (ایرنا) په راپور کې راغلي ،چې د علی خامنه ای استازی او د ملی امنیت د سترې شورا منشي علی اکبر احمدیان د سیمې سیاسی او امنیتی مسایلو کې د ایران نظر څرګند کړی، خو د دې نظر جزییات د ایرنا په راپور کې نه دي راغلي.

تر دې مخکې د روسیې خبري اژانس ریانووسي خبر ورکړی و، چې د روسیې د امنیت شورا منشي نیکلای پاتروشف په دې غونډه کې ویلي وو، چې اوسمهال د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کېړد ۲۳ زره جنګیالیو په ګډون ۲۰ ترهګریز ې ډلې موجودې دي.

ښاغلي پاتروشیف دا هم ویلي، چې له افغانستان څخه منځنۍ اسیا ته د مخدره توکو قاچاق نه دی کم شوی او خبرداری یې ورکړ چې په افغانستان کې تولید شوي مخدره مواد به په لنډه موده کې له زړو زېرمو څخه د منځنۍ اسیا هېوادونو ته قاچاق شي.

دغه سازمان ویلي چې د دوحې غونډه د خلکو په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو د حقونو د ملاتړ لپاره د متحد او همغږي اقدام لپاره یو مهم فرصت دی.

د بښنې نړیوال سازمان مشر دیپروس موچنا وايي، طالبانو په افغانستان کې چارواکو په توګه د نړیوالو قوانینو له مخې د دغه هېواد مکلفیتونه په بشپړه توګه له پامه غورځولي او د بیان ازادي، د سوله ییزو غونډو حق او عدالت ته د لاسرسي حق یې سخت محدود کړی دی.

د بښنې نړیوال سازمان دغه چارواکي ویلي، پر ښځو او نجونو د طالبانو تبعیضي بندیزونه او د ټولنې له عامه برخو یې محوه کول، په دې وروستیو میاشتو کې زیات شوي دي.

ښاغلي موچنا د ملګرو ملتونو له عمومي منشي، د ملګرو ملتونو له لوړ پوړو چارواکو او د دوحې په ناسته کې د ګډونوالو هېوادونو له ټولو ځانګړيو استازو څخه وغوښتل، چې طالبان دې ژر تر ژره د ښځو او نجونو د حقونو پر وړاندې ټول محدودیتونه لرې کړي.

هغه دا هم وویل چې د دوحې د غونډې ګډونوال باید د ټولو هغو کسانو د خلاصون غوښتنه وکړي چې طالبانو په خپلسر او بې قانوني بندیان کړي دي.

د زندان چارواکو ویلي، د ولادیمیر پوتین دغه منتقد د جمعې پر ورځ له یو څه پیاده مزل وروسته "ښه احساس نه کاوه" او "سملاسي بې هوښه شو".

د هغوی په وینا، د زندان د طبي ټیم او امبولانس کارمندانو له هڅو سره، نوموړي خپل ژوند له لاسه ورکړ.

د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف ویلي، چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د الکسي نوالني په مرګ خبر شوی دی.

د ۴۷ کلن پخوانی وکیل نوالني مړینه، د روسیې اپوزیسیون د یو خورا زړور او کریزماتیک رهبر له شتونه په داسې حال کې بې برخې کوي، چې پوتین د ټاکنو لپاره چمتووالی نیسي.

اټکل دی چې په دې ټاکنو سره به د کې جي بي پخوانی جاسوس پوتین تر ۲۰۳۰ کال پورې په واک کې وساتي.

د نوالني میرمن یولیا وايي، په دې باور نشي کولای چې ګواکې خاوند یې په خپل مرګ مړ شوی، ځکه چې "پوتین او د هغه حکومت ... په پرله پسې توګه دروغ وايي".

هغې د مونیخ په امنیتي کنفرانس کې وویل: "که خاوند مې په خپل مرګ مړ شوی هم وي، پوتین او د هغه ملګري به د هغه څه په سبب مجازات شي چې زموږ له هیواد سره او یا یې زما له کورنۍ سره کړي دي ".

د اې پي خبري اژانس د راپور له مخې، دا پېښه تېره چارشنبه شوې ده.

دا اژانس د پاناما چارواکو د پرونۍ اعلامیې په حواله لیکي: «کښتۍ کې ۲۷ کسان وو چې ډېری یې افغانان وو. د چارشنبې په ورځ په ګیانا یالا سیمه کې ډوبه شوه.»

د پاناما د عامه خوندیتوب وزیر خوان پینو د کولمبیا یوه ځايي قاچقبره ډله د دغې سیمې له لارې امریکا ته د کډوالو پر قاچاق تورنوي.

دی وايي، قاچاقبر دا کډوال بدې هوا، سختو څپو او د خوندیتوب واسکټ ته له پام پرته دوی سمندر ته ور کوزوي.

د نوموړي په خبره، دا کډوال هم له لرې راځي او د سمندر یا ځنګل له خطره ډکه لار کې مري.

تېر کال له دې لارې پنځو لکو کسانو امریکا ته د تلو هڅو کړې چې تر تېرو کلونو دوه برابره ده.

په زرګونو افغانان تېر کال برازیل ته رسېدلي، چې پکې ځینو له دې لارې امریکا ته د تلو هڅه کړې ده.

د پاناما کډوالۍ اداره وايي، تېره جنورۍ کې هم ۳۲۶ افغانان له دې لارې تللي دي.

تېر کال امریکا ته د تلو په تکل څلور زره ۲۶۷ افغانان پاناما ته تللي او په ۲۰۲۲ کې دا شمېر دوه زره دوه سوه شل و.

تر دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی و، چې ټام ویسټ او رینا امیري به په دې غونډه کې د امریکا په استازیتوب ګډون وکړي.

د دوحې غونډه کې به د بېلا بېلو هېوادونو ځانګړي او د نړیوالو سازمانونو استازي ګډون ولري.

ملګرو ملتونو تر دې مخکې طالبانو ته د دوحې ناسته کې د ګډون بلنه ورکړې، خو دغې ډلې ویلي چې د غونډې د جوړښت او اجنډا په اړه له پوهېدو وروسته به په دغه ناسته کې د ګډون په اړه پرېکړه وکړي.

ملګري ملتونه وايي، دې غونډې ته د افغان ښځو او مدني ټولنو استازي هم بلل شوي، خو تر اوسه څرګنده نه ده، چې دا بلنه چا ترلاسه کړې ده.

د دوحې د غونډې په څنډه کې د نړۍ په یو شمېر ښارونو کې د افغانانو له خوا په ټولنیزو رسنیو کې د اعتراضونو غږونه خپاره شوي دي.

اعتراض کوونکي وايي، د طالبانو دریځ چې د بشري حقونو په پراخ سرغړونو او جنګي جرمونو تورن دي، د هاګ د محکمې تر شا ولاړ وای، نه د سیاسي خبرو اترو میز ته.
​