کاظمي قمي ایران ته د افغانانو د کډوالۍ پړه پر امریکا واچوله

دغه اداره وايي، یاده مرسته به د ایډز، نري رنځ او ملاریا ناروغیو سره د مبارزې په برخه کې ولګول شي.

دغه ۴،۷ میلیونه بیړنۍ بودجه به پر ۶۶ میلیونه هغه بودجې ور زیاته شي چې د ۲۰۲۴ کال د جنوري په لومړۍ نېټه د درې کلو لپاره اعلان شوې وه، دغه مرسته د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام له لوري ورکړل کیږي.

په خبرپانه کې د یادې مرستې په اړه د اسیا، ختیځې اروپا، لاتینې امریکا او کارابین څانګې مشرې انیلیس هیرشمنله قوله لیکل شوي: «د اټکل له مخې ۱،۳ میلیونه کسان د افغانستان د نفوس درې سلنه وګړي کیږي، دغه یو لوی شمېر دی چې په کلیوالو او سختو سیمو کې له پاکستان سره پر کرښه پروت دی، د اډیډیمولوژیکي خطر استازیتوب کوي او د نرې رنځ، ایډز او ملاریا د اړینو خدمتونو د پیاوړتیا پرته ورسره مقابله نه شي کیدای.»

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام مسوول وایي، لا له وړاندې یې د راستنېدونکو کډوالو بیړنیو اړتیاوو ته د رسېدو لپاره د ملاریا، ایډز او نرې رنځ سره مخ کسانو ته د خدمتونو وړاندي کولو ته چمتوالی نیولي دی.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د پراختیايي ادارې مسوول د نړیوال وجهي صندق د یادې پرېکړي هرکلی کړی.

له «پولیو پاک افغانستان» ادارې نن یک شنبه د (کب شپږمه) په ایکس پاڼه لیکلي چې سبا به د افغانستان په شلو ولایتونو کې د پولیو ضد واکسین کمپاین پیل شوي.

د طالبانو عامې روغتیا وزارت د سلواغې نهمه د افغانستان په ۲۱ ولایتونو کې د پولیو واکسین کمپاین پیل کړی و. چې ۷.۵ میلیون ماشومان پکې واکسین شو.

تېر میلادي کال په افغانستان کې د ګوزڼ ناروغۍ شپږ پیښې ثبتې شوې وې.

د نړیوالو روغتیايي سازمانونو د شمېرو له مخې په ۲۰۲۳ میلادي کال کې د افغانستان په ختيځو ولایتونو کې د ګوزڼ ناروغۍ شپږ مثبتې پیښې ثبت شوې وې چې په دې اړه یې پراخې اندېښنې راپورته کړې وې.

‏شنوونکي وايي، له پاکستان څخه د افغان کډوالو په بې شمېره او بې مهاره وتلو سره په افغانستان کې د ځینو ساري ناروغیو د ډیرېدو امکان ډیر شوی چې نړیوال روغتیایي سازمانونه باید په دغه برخه کې پاملرنه وکړي.

تېر کال په افغانستان کې د پولیو شپږ مثبتې پېښې ثبت شوې وې خو سږکال لا کومه پېښه نه ده ثبته شوې.

د دغه وزارت له لوري د یک شنبې په ورځ د (کب شپږمه) په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې، ټولو وزارتونو او عمومي ریاستونو کې د دعوت ریاست ته د یاد وزارت له لوري نوی «ښوونیز نصاب» ورکړل شو.

په خبرپانه کې ویل شوي چې یاد «درسي نصاب» په ۳۴۱ مخونو کې جوړ شوی او ډېره برخه یې د «ایمان او عقیدي» اړوند مسایل دي.

د طالبانو امربالمعروف وزارت له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې د دغه وزارت د سرپرست خالد حنفي له قوله ویل شوي: «له کارمندانو سره له نیک چلند څخه کارواخلئ لومړی معروف او منکر ور وپيژنئ او بیایې د اقامې او مخنیوي هڅه وکړئ.»

یاد وزارت تردې وړاندې هم د تېر جمهوري حکومت پر کارکوونکو د ږیري پرېښودلو او خولۍ په سر کولو ټینګار کړی و، او د مخکني حکومت له وخته لسګونه هغه دولتي کارکوونکي یې له دندو شړلي چې ږیرې یې خریلې وې.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال ضیا احمد تکل د یک شنبې په ورځ د (کب شپږمه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د دغې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د یوه پلاوي په مشرۍ د ترکمنستان بهرینو چارو وزیر رشید مردوف په بلنه د دوو اړخیزو مسایلو په اړه د خبرو لپاره ترکمنستان ته په رسمي سفر روان شو.

یاد وزارت ویلي چې د طالبانو بهرنیو چارو له وزیر سره په دغه سفر کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت، د افغاستان د اوسپنې پټلۍ ادارې او د افغانستان د برېښنا شرکت مسوولان هم شامل دي.

څو ورځې وړاندې پر رسنیو داسې خپرونه خپاره شول چې ازبکستان پر افغانستان خپله ورکړې برېښنا پرې کړې وه خو ځینو هغو بیا دا یوه تخنیکي ستونزه بللې وه.

د ایران نړېوالو اړیکو مرکز یوه چارواکي وویل چې د «ځانګړي اشرافي د استوګنې کارت په ورکولو سره» دا په ډاګه کوي چې «دا خلک د ایران اتباع ګڼل کیږي.»

د دغه نړیوالو اړیکو مرکز د علمي اړیکو د پراختیا دفتر مرستیال سید علی حسینی وویل: د «ای کونکټ» په نامه یو انلاین پلیټ فارم د بهرنیو کارپوهانو او متشبثینو د غوښتنې د ثبتولو لپاره ترتيب شوی دی چې دغه مرکز به له دوی څځه ځانګړی ملاتړ کوي.

ښاغلي حسیني، مهر خبري اژانس ته وویل چې د دې پلیټ فارم د پیلولو هدف چې د کډوالو کارپوهانو او متشبثینو په ژوند کې هوساینه راولي.

د هغه په ​​وينا، تر اوسه پورې ٥٠٠ کسانو د ځانګړي استوګنې لپاره غوښتنليکونه ورکړي دي.