د افغانستان د مقاومت ملي جبهه: پر کابل هوايي ډګر برید کې مو څلور طالبان وژلي
د افغانستان د مقاومت ملي جبهه وايي، چې جنګیالیو یې د کابل په هوايي ډګر کې د طالبانو پر هوايي ځواکونو راکټي بریدونو کې څلور طالب وسله وال وژلي او درې نور یې ټپیان کړي دي.
د افغانستان د مقاومت ملي جبهه وايي، چې جنګیالیو یې د کابل په هوايي ډګر کې د طالبانو پر هوايي ځواکونو راکټي بریدونو کې څلور طالب وسله وال وژلي او درې نور یې ټپیان کړي دي.
د مقاومت جبهې پر اېکس خواله رسنۍ خپور کړي پیغام کې ویلي، چې د دوشنبې په ماښام په ۰۶:۴۰ دقیقو یې د طالبانو پر قرارګاه او هلیکوپټرو درې راکټه توغولي دي.
د طالبانو د کابل د امنیه قومندانۍ ویاند خالد ځدران پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي پیغام کې پر کابل هوايي ډګر د برید په اړه خپاره شوي رپوټونه رد کړي او ویلي یې دي، چې نن په کابل کې کومه امنیتي پیښه نه ده شوې.
تر دې وړاندې د کابل اوسیدونکو هم د کابل پر هوايي ډګر د راکټي بریدونو خبر ورکړی و.
د افغانستان په اړه د ملګرو ملوتونو د امنیت شورا غونډه د مشخصو پایلو او پرېکړو له رسمي اعلان پرته پای ته ورسېده.
د ملګرو ملتونو له مرکزي دفتر څخه د افغانستان انټرنیشنل خبريال د سرچينو په حواله وايي، چې له طالبانو سره د تعامل او د افغانستان په اړه د امنیت شورا د دايمي غړو ترمنځ اختلاف جدي دى او له همدې امله په دې اړه پریکړه کول د دغې شورا له پاره یو ستونزمن کار دی.
په همدې حال کې په په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست افغانستان انټرنیشنل ته ویلي، چې داسې نه ښکاري چې د دې شورا غړي به د افغانستان په اړه کومه جدي پرېکړه وکړي.
فايق وويل، چې د شورا دايمي غړي له طالبانو سره د خبرو اترو د څرنګوالي او د افغانستان په نورو مسايلو کې د نظر اختلاف لري او له دې امله د افغانستان په اړه پریکړه کول ستونزمن شوي دي.
د امنیت شورا د نننۍ غونډې دوره یي مشره ارولین رودریگز په نننۍ غونډه کې د طالبانو له خوا د جنسیتي تبعیض او د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي په اړه سخت غبرګون وښود.
هغې له طالبانو وغوښتل چې ژر تر ژره دې خپلې ټولې د ښځو ضد تګلارې او فرمانونه لغوه کړي.
نوموړې په افغانستان کې د ښځو د زده کړو، حقونو او د اساسي ازادیو پر حق ټینګار وکړ.
د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو غوڼډه د تړلو دروازو تر شا نن دوشنبه پیل شوه. په دغه ناسته کې د ملګرو ملتونو سرمنشي ګډون نه دی کړی او د غونډې مشري په ملګرو ملتونو کې د ګایانا سفیره ارولین رودریگز په غاړه لري.
سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به ګډونوال د یوناما او ځانګړي استازي پر واکونو او کاري جوړښت خبرې وکړي.
د امنیت شورا د غړو لپاره تر ټولو مهمه موضوع د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د کاري دورې ټاکل دي.
سرچینې وايي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به د امریکا، برېټانیا، سویس، فرانسې، سویلي کوریا او متحده عربي اماراتو ګډه اعلامیه ولوستل شي.
د شیعه علماوو شورا د دارالانشاء مشر وايي سره له دې، چې شیعه ګان تل له طالبانو سره همکارۍ ته چمتو دي؛ خو دغې ډلې په تېرو نږدې درېیو کلونو کې د دوی غوښتنو ته مثبت ځواب نه دی ویلی. حسین عالمي بلخي زیاته کړه، چې د دغو غوښتنو پرېښودل د شیعه مذهب پرېښودل دي.
ښاغلي بلخي د دوشنبې په ورځ (د کب ۷ مه) نېټه د شیعه ګانو د پنځلسم امام د زوکړې د ورځې د نمانځنې په مراسمو کې وویل: «په خواشینۍ سره وایم، چې له نږدې درې کلونو راهیسې زموږ غوښتنو ته مثبت ځواب نه دی راکړل شوی. »
د ښاغلي بلخي په وینا «د جعفري مذهب رسمي کول»، «په سیاسي برخو کې ګډون»، د شيعه ګانو د قضيو په څېړولو کې د جعفري مذهب سره مساوي چلند، په ښوونځیو او پوهنتونونو کې شیعه محصلینو ته د شیعه فقهې او عقایدو تدریس هغه غوښتنې وې، چې د شیعه علماو د شورا له خوا مطرح شوي وې.
هغه ټینګار وکړ، چې دا د دې شورا اساسي غوښتنې دي او نه شي کولی تر دې تېر شي.
ښاغلي بلخي زیاته کړه: «که موږ له دې غوښتنو تېر شو، دا په دې معنا ده، چې موږ له شیعه مذهب څخه تېر شوي یو.»
د شیعه علماوو د شورا د دارالانشاء مشر له طالبانو د نیوکې په ډول وپوښتل: « اوس نو څه ستونزه ده، چې د جعفري فقهې پر اساس د شيعه ګانو خپل منځي شخړې حل او عمل پرې وشي؟ د بېلګې په توګه د شيعه ګانو د شخړو حلول له امنيتي ادارو څخه او کله له محکمې څخه شيعه علماو ته راجع کيږي. دا چې په نظام کې په رسمي ډول شتون ولري څه ستونزه ده؟»
په ورته وخت کې ښاغلي بلخي ټینګار وکړ، چې د شیعه علماو شورا د دغو غوښتنو د ترلاسه کولو لپاره د جګړې او تاوتریخوالي پلوي نه دی.
د تېر حکومت له نسکورېدو او د طالبانو واک ته د رسېدو را وروسته د شيعه علماو شورا په پرله پسې توګه د دغو غوښتنو د ترلاسه کولو لپاره هڅې کوي.
دوی د طالبانو د مشر هبت الله اخوندزاده سره د لېدو لپاره يو پلاوی کندهار ته هم استولی و؛ خو د طالبانو مشر دوی ته د لېدو وخت نه و ورکړی.
تر دې مخکې په افغانستان کې د شيعه ګانو يو انتقاد کوونکي مشر ایت الله واعظزاده بهسودي هم پر طالبانو د هزاره ګانو او شیعه ګانو حقونو ته د نه پاملرنې له امله سختې نيوکې کړې وې.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په عشق اباد کې د «لاجورد لارې» د پراختیا په موخه د یوې ناستې د جوړېدو په اړه د ترکمنستان سره هوګړې ته رسېدلي دي.
د خبرپاڼې له مخې؛ دغه هوکړه د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر امیر خان متقي او د ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزیر راشد مرادوف ترمنځ په لیدنه کې شوې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د کپ په ۷ مه په خپله خبرپاڼه کې د «لاجورد لارې» د پلان په تړاو د پنځو هېوادونو له استازو سره د طالبانو د راتلونکې ناستې په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.
په ۲۰۱۸ کال کې د پنځو هېوادونو ترمنځ د «لاجورد لار» تړون لاسلیک شو. دغه لار افغانستان د ترکمنستان، اذربایجان او ګرجستان له لارې له ترکیې سره نښلوي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت خبرپاڼه زیاتوي، چې امیر خان متقي له رشید مرادوف سره د طالبانو او ترکمنستان د دوه اړخیزو اړیکو، په عشق اباد کې د طالبانو د ډېپلوماتیکو اړیکو د ښه والي او د ټاپي پروژې د عملي کار د پیل په اړه خبرې کړې دي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له ترکمنستان څخه وغوښتل، چې د وارداتو د زیاتوالي، هرات ته د برېښنا د برابرولو، د سړکونو د بیارغونې، د اورګاډي پټلۍ د جوړولو، سوداګرو ته د وېزو د ورکړې او د افغان محصلینو لپاره د تحصیلي بورسونو د زیاتولو په برخه کې له افغانستان سره مرسته وکړي.
خبرپاڼه زیاتوي، چې امیرخان متقي په دې کتنه کې ویلي، چې طالبان د ټاپي پروژې د عملي کار پیل ته بشپړ چمتووالی لري.
د جمهور اژانس د خبر له مخې؛ د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د غوښتنو منلو ته چمتووالی ښودلی دی.
د دې خبرپاڼې له مخې؛ راشد مرادوف ویلي، چې ترکمنستان هڅه کوي په نږدې راتلونکي کې په افغانستان کې د ټاپي پروژې عملي کار پیل کړي.
خبرپاڼه همدا راز؛ د دغه ترکمن چارواکي له قوله وايي، چې د تور غونډۍ د پټلۍ د ظرفیت د لوړولو پلان نهايي شوی او ډېر ژر به پرانېستل شي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د دوشنبې په ورځ (د کب شپږمه) ترکمنستان ته سفر وکړ.
د دې ډلې چارواکو ویلي دي، چې هغه د ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزیر په بلنه دغه هېواد ته سفر کړی دی.
تر اوسه کوم هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی؛ خو دغه ډله د ترکمنستان په ګډون د سیمې له ځینو هېوادونو سره نږدې اړیکې لري او وخت پر وخت یې لوړپوړي چارواکي دغو هېوادونو ته ځي.
د خوړو نړۍوال پروګرام د دوشنبې په ورځ وویل، چې جنوبي کوریا له افغانستان سره د بشري مرستو په برخه کې څلور میلیونه ډالره مرسته کړې ده. د ملګرو ملتونو دغې ادارې ویلي، چې دغه بودیجه به په افغانستان کې د بېړنیو خوراکي مرستو او د قحطۍ د مخنیوي لپاره ولګول شي.
د خوړو نړۍوال پروګرام په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې د جنوبي کوریا د بهرنیو چارو وزارت دغه پیسې په دغه هېواد کې د خوړو له نړۍوال پروګرام سره مرسته کړې ده.
دغه سازمان په افغانستان کې د خوراکي توکو بحران ته په اشارې سره په دې خبرپاڼه کې زياته کړې، چې د دغه هېواد په میليونونو اتباع چې په ناوړه اقتصادي وضعيت او بېکارۍ کې لاس لري، د ځان ژغورنې په هڅه کې دي.
په افغانستان کې د خوړو د نړۍوال پروګرام مشر هسیایو وی لی وویل، چې افغانان خپل وروستي منابع له لاسه ورکړي او سپما یې کمه شوې ده.
د خوړو د نړۍوال پروګرام په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه سازمان تېر کال په ټول افغانستان کې له ۱۹ میلیونه وګړو سره مرسته کړې وه.
د دغې خبرپاڼې له مخې؛ د خوړو نړۍوال پروګرام په افغانستان کې له بشري ناورین سره د مقابلې لپاره د مالي سرچینو د کمښت له امله په ۲۰۲۳ کال کې له افغانستان سره خپلې مرستې ۱۰ میلیونه کسانو ته راکمې کړې.
جنوبي کوریا هم تېره میاشت کې د افغانستان د بشري مرستو له صندوق سره یو میلیون ډالره مرسته وکړه.
په دې وروستیو کې دغې ادارې اعلان وکړ، چې تر راتلونکو شپږو میاشتو پورې په افغانستان کې د خپلو فعالیتونو د دوام لپاره ۷۶۰ میلیونه ډالرو ته اړتیا لري.
د خوړو نړۍوال سازمان وايي، چې په افغانستان کې هره ورځ ۱۶ میلیونه وګړي د خوراکي توکو د کمښت په اړه اندېښمن دي.