د افغانستان په اړه د امنیت شورا غونډه د مشخصو پایلو له اعلان پرته پای ته ورسېده
د افغانستان په اړه د ملګرو ملوتونو د امنیت شورا غونډه د مشخصو پایلو او پرېکړو له رسمي اعلان پرته پای ته ورسېده.
د افغانستان په اړه د ملګرو ملوتونو د امنیت شورا غونډه د مشخصو پایلو او پرېکړو له رسمي اعلان پرته پای ته ورسېده.
د ملګرو ملتونو له مرکزي دفتر څخه د افغانستان انټرنیشنل خبريال د سرچينو په حواله وايي، چې له طالبانو سره د تعامل او د افغانستان په اړه د امنیت شورا د دايمي غړو ترمنځ اختلاف جدي دى او له همدې امله په دې اړه پریکړه کول د دغې شورا له پاره یو ستونزمن کار دی.
په همدې حال کې په په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست افغانستان انټرنیشنل ته ویلي، چې داسې نه ښکاري چې د دې شورا غړي به د افغانستان په اړه کومه جدي پرېکړه وکړي.
فايق وويل، چې د شورا دايمي غړي له طالبانو سره د خبرو اترو د څرنګوالي او د افغانستان په نورو مسايلو کې د نظر اختلاف لري او له دې امله د افغانستان په اړه پریکړه کول ستونزمن شوي دي.
هندي سندرغاړی پنکج اوداس د دوشنبې په ورځ له اوږدې ناروغۍ وروسته د ۷۲ کلونو په عمر د ممبۍ په یوه روغتون کې ومړ. د دغه سندرغاړي د مړینې په اړه په یوه پیغام کې د هند لومړي وزیر نريندرا مودي هغه «د هندي موسیقۍ څراغ» بللی، چې سندرې یې ګڼو نسلونو ته رسېدلې دي.
ښاغلي مودي وويل، چې د دې سندرغاړي تشه به هېڅکله ډکه نه شي.
دغه سندرغاړی، چې د «غزل شاه» لقب یې تر لاسه کړی د هالیووډ په ځینو فلمونو کې يې هم سندرې ویلي دي.
ښاغلي اوداس د خپل هنري ژوند په ترڅ کې د هندي موسيقۍ له نړۍوالۍ اکاډمۍ څخه د جايزې د ترلاسه کولو تر څنګ ډېرې نوري جایزې او او لاسته راوړني ترلاسه کړي دي.
د جمهوري غوښتونکي ګوند مشرې رونا مک ډانیل د دوشنبې په ورځ ویلي، چې د متحده ایالاتو د ولسمشرۍ له ټاکنو نهه میاشتې وړاندې د ګوند د احتمالي نوماند ډونالډ ټرمپ د فشارونو له وجې یې له خپلې دندې استعفا کړې ده.
دغه اقدام په ګوند باندې د پخواني ولسمشر ټرمپ واک منعکس کوي، هغه څه چې نوموړی د نومبر په میاشت کې د ډیموکراتانو کاندید ولسمشر جو بایډن سره احتمالي رقابت ته چمتو کوي.
د فبرورۍ په پیل کې د مک ډینیل سره له لیدنې وروسته ، ټرمپ په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي چې هغه به د شنبې په ورځ د سویلي کارولینا له لومړني بریا وروسته د جمهوري غوښتونکو ملي کمیټې کې د بدلونونو لپاره فشار راوړي. ټرمپ په دغه ایالت کې له پخوانۍ والي نیکي هیلي ټاکنې ګټلي دي.
دوه اونۍ دمخه ، ټرمپ د شمالي کارولینا د جمهوري غوښتونکي ګوند رییس مایکل واټلي د جمهوري غوښتنونکو ملي کمیټې درییس په توګه او د خپله لور لارا ټرمپ د هغه مرستیالې په توګه تایید کړه، هغه څه په دغه کمیټې د هغه د کنټرول د ټینګولو هڅه بلل شوې ده. واټلي د ۲۰۲۰ په ټاکنو کې د درغلیو په اړه د ټرمپ غلطې ادعاوې تکرار کړې وې.
مک ډانیل په یوې اعلامیه کې ویلي: " کله چې موږ نوماندان لرلي، د جمهوري غوښتونکو ملي کميټې په تاریخي ډول بدلون موندلی او دا تل زما اراده وه چې همدې دود ته درناوی وکړم. زه ژمنه یم چې د سپینې ماڼۍ واک بیرته ترلاسه کړو او د نومبر په میاشت کې د جمهوري غوښتونکو د رای ورکولو په برخه کې انتخاب کړم."
د جمهوري غوښتونکو ملي کمیټهد نوماندانو لپاره د پیسو په راټولولو، د ګوند پیغام په خپرولو، د منابعو په لاسته راوړلو او د رایې ورکوونکو د فکر په بدلولو کې مهم رول لوبوي.
څوک چې د مک ډینیل ځای ناستی کیږي د دغه پاشل شوي ګوند د متحد کولو ننګونې سره به مخامخ وي.
د امنیت شورا د نننۍ غونډې دوره یي مشره ارولین رودریگز په نننۍ غونډه کې د طالبانو له خوا د جنسیتي تبعیض او د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي په اړه سخت غبرګون وښود.
هغې له طالبانو وغوښتل چې ژر تر ژره دې خپلې ټولې د ښځو ضد تګلارې او فرمانونه لغوه کړي.
نوموړې په افغانستان کې د ښځو د زده کړو، حقونو او د اساسي ازادیو پر حق ټینګار وکړ.
د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو غوڼډه د تړلو دروازو تر شا نن دوشنبه پیل شوه. په دغه ناسته کې د ملګرو ملتونو سرمنشي ګډون نه دی کړی او د غونډې مشري په ملګرو ملتونو کې د ګایانا سفیره ارولین رودریگز په غاړه لري.
سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به ګډونوال د یوناما او ځانګړي استازي پر واکونو او کاري جوړښت خبرې وکړي.
د امنیت شورا د غړو لپاره تر ټولو مهمه موضوع د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د کاري دورې ټاکل دي.
سرچینې وايي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به د امریکا، برېټانیا، سویس، فرانسې، سویلي کوریا او متحده عربي اماراتو ګډه اعلامیه ولوستل شي.
د شیعه علماوو شورا د دارالانشاء مشر وايي سره له دې، چې شیعه ګان تل له طالبانو سره همکارۍ ته چمتو دي؛ خو دغې ډلې په تېرو نږدې درېیو کلونو کې د دوی غوښتنو ته مثبت ځواب نه دی ویلی. حسین عالمي بلخي زیاته کړه، چې د دغو غوښتنو پرېښودل د شیعه مذهب پرېښودل دي.
ښاغلي بلخي د دوشنبې په ورځ (د کب ۷ مه) نېټه د شیعه ګانو د پنځلسم امام د زوکړې د ورځې د نمانځنې په مراسمو کې وویل: «په خواشینۍ سره وایم، چې له نږدې درې کلونو راهیسې زموږ غوښتنو ته مثبت ځواب نه دی راکړل شوی. »
د ښاغلي بلخي په وینا «د جعفري مذهب رسمي کول»، «په سیاسي برخو کې ګډون»، د شيعه ګانو د قضيو په څېړولو کې د جعفري مذهب سره مساوي چلند، په ښوونځیو او پوهنتونونو کې شیعه محصلینو ته د شیعه فقهې او عقایدو تدریس هغه غوښتنې وې، چې د شیعه علماو د شورا له خوا مطرح شوي وې.
هغه ټینګار وکړ، چې دا د دې شورا اساسي غوښتنې دي او نه شي کولی تر دې تېر شي.
ښاغلي بلخي زیاته کړه: «که موږ له دې غوښتنو تېر شو، دا په دې معنا ده، چې موږ له شیعه مذهب څخه تېر شوي یو.»
د شیعه علماوو د شورا د دارالانشاء مشر له طالبانو د نیوکې په ډول وپوښتل: « اوس نو څه ستونزه ده، چې د جعفري فقهې پر اساس د شيعه ګانو خپل منځي شخړې حل او عمل پرې وشي؟ د بېلګې په توګه د شيعه ګانو د شخړو حلول له امنيتي ادارو څخه او کله له محکمې څخه شيعه علماو ته راجع کيږي. دا چې په نظام کې په رسمي ډول شتون ولري څه ستونزه ده؟»
په ورته وخت کې ښاغلي بلخي ټینګار وکړ، چې د شیعه علماو شورا د دغو غوښتنو د ترلاسه کولو لپاره د جګړې او تاوتریخوالي پلوي نه دی.
د تېر حکومت له نسکورېدو او د طالبانو واک ته د رسېدو را وروسته د شيعه علماو شورا په پرله پسې توګه د دغو غوښتنو د ترلاسه کولو لپاره هڅې کوي.
دوی د طالبانو د مشر هبت الله اخوندزاده سره د لېدو لپاره يو پلاوی کندهار ته هم استولی و؛ خو د طالبانو مشر دوی ته د لېدو وخت نه و ورکړی.
تر دې مخکې په افغانستان کې د شيعه ګانو يو انتقاد کوونکي مشر ایت الله واعظزاده بهسودي هم پر طالبانو د هزاره ګانو او شیعه ګانو حقونو ته د نه پاملرنې له امله سختې نيوکې کړې وې.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په عشق اباد کې د «لاجورد لارې» د پراختیا په موخه د یوې ناستې د جوړېدو په اړه د ترکمنستان سره هوګړې ته رسېدلي دي.
د خبرپاڼې له مخې؛ دغه هوکړه د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر امیر خان متقي او د ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزیر راشد مرادوف ترمنځ په لیدنه کې شوې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د کپ په ۷ مه په خپله خبرپاڼه کې د «لاجورد لارې» د پلان په تړاو د پنځو هېوادونو له استازو سره د طالبانو د راتلونکې ناستې په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.
په ۲۰۱۸ کال کې د پنځو هېوادونو ترمنځ د «لاجورد لار» تړون لاسلیک شو. دغه لار افغانستان د ترکمنستان، اذربایجان او ګرجستان له لارې له ترکیې سره نښلوي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت خبرپاڼه زیاتوي، چې امیر خان متقي له رشید مرادوف سره د طالبانو او ترکمنستان د دوه اړخیزو اړیکو، په عشق اباد کې د طالبانو د ډېپلوماتیکو اړیکو د ښه والي او د ټاپي پروژې د عملي کار د پیل په اړه خبرې کړې دي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له ترکمنستان څخه وغوښتل، چې د وارداتو د زیاتوالي، هرات ته د برېښنا د برابرولو، د سړکونو د بیارغونې، د اورګاډي پټلۍ د جوړولو، سوداګرو ته د وېزو د ورکړې او د افغان محصلینو لپاره د تحصیلي بورسونو د زیاتولو په برخه کې له افغانستان سره مرسته وکړي.
خبرپاڼه زیاتوي، چې امیرخان متقي په دې کتنه کې ویلي، چې طالبان د ټاپي پروژې د عملي کار پیل ته بشپړ چمتووالی لري.
د جمهور اژانس د خبر له مخې؛ د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د غوښتنو منلو ته چمتووالی ښودلی دی.
د دې خبرپاڼې له مخې؛ راشد مرادوف ویلي، چې ترکمنستان هڅه کوي په نږدې راتلونکي کې په افغانستان کې د ټاپي پروژې عملي کار پیل کړي.
خبرپاڼه همدا راز؛ د دغه ترکمن چارواکي له قوله وايي، چې د تور غونډۍ د پټلۍ د ظرفیت د لوړولو پلان نهايي شوی او ډېر ژر به پرانېستل شي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د دوشنبې په ورځ (د کب شپږمه) ترکمنستان ته سفر وکړ.
د دې ډلې چارواکو ویلي دي، چې هغه د ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزیر په بلنه دغه هېواد ته سفر کړی دی.
تر اوسه کوم هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی؛ خو دغه ډله د ترکمنستان په ګډون د سیمې له ځینو هېوادونو سره نږدې اړیکې لري او وخت پر وخت یې لوړپوړي چارواکي دغو هېوادونو ته ځي.