د امریکا د جمهوري غوښتونکي ګوند مشرې د ټرمپ له فشار وروسته له خپلې دندې استعفا کړې

هغې له طالبانو وغوښتل چې ژر تر ژره دې خپلې ټولې د ښځو ضد تګلارې او فرمانونه لغوه کړي.

نوموړې په افغانستان کې د ښځو د زده کړو، حقونو او د اساسي ازادیو پر حق ټینګار وکړ.

د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو غوڼډه د تړلو دروازو تر شا نن دوشنبه پیل شوه. په دغه ناسته کې د ملګرو ملتونو سرمنشي ګډون نه دی کړی او د غونډې مشري په ملګرو ملتونو کې د ګایانا سفیره ارولین رودریگز په غاړه لري.

سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به ګډونوال د یوناما او ځانګړي استازي پر واکونو او کاري جوړښت خبرې وکړي.

د امنیت شورا د غړو لپاره تر ټولو مهمه موضوع د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د کاري دورې ټاکل دي.
سرچینې وايي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به د امریکا، برېټانیا، سویس، فرانسې، سویلي کوریا او متحده عربي اماراتو ګډه اعلامیه ولوستل شي.

د خبرپاڼې له مخې؛ دغه هوکړه د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر امیر خان متقي او د ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزیر راشد مرادوف ترمنځ په لیدنه کې شوې ده.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د کپ په ۷ مه په خپله خبرپاڼه کې د «لاجورد لارې» د پلان په تړاو د پنځو هېوادونو له استازو سره د طالبانو د راتلونکې ناستې په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.

په ۲۰۱۸ کال کې د پنځو هېوادونو ترمنځ د «لاجورد لار» تړون لاسلیک شو. دغه لار افغانستان د ترکمنستان، اذربایجان او ګرجستان له لارې له ترکیې سره نښلوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت خبرپاڼه زیاتوي، چې امیر خان متقي له رشید مرادوف سره د طالبانو او ترکمنستان د دوه اړخیزو اړیکو، په عشق اباد کې د طالبانو د ډېپلوماتیکو اړیکو د ښه والي او د ټاپي پروژې د عملي کار د پیل په اړه خبرې کړې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له ترکمنستان څخه وغوښتل، چې د وارداتو د زیاتوالي، هرات ته د برېښنا د برابرولو، د سړکونو د بیارغونې، د اورګاډي پټلۍ د جوړولو، سوداګرو ته د وېزو د ورکړې او د افغان محصلینو لپاره د تحصیلي بورسونو د زیاتولو په برخه کې له افغانستان سره مرسته وکړي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې امیرخان متقي په دې کتنه کې ویلي، چې طالبان د ټاپي پروژې د عملي کار پیل ته بشپړ چمتووالی لري.

د جمهور اژانس د خبر له مخې؛ د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د غوښتنو منلو ته چمتووالی ښودلی دی.

د دې خبرپاڼې له مخې؛ راشد مرادوف ویلي، چې ترکمنستان هڅه کوي په نږدې راتلونکي کې په افغانستان کې د ټاپي پروژې عملي کار پیل کړي.

خبرپاڼه همدا راز؛ د دغه ترکمن چارواکي له قوله وايي، چې د تور غونډۍ د پټلۍ د ظرفیت د لوړولو پلان نهايي شوی او ډېر ژر به پرانېستل شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د دوشنبې په ورځ (د کب شپږمه) ترکمنستان ته سفر وکړ.

د دې ډلې چارواکو ویلي دي، چې هغه د ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزیر په بلنه دغه هېواد ته سفر کړی دی.

تر اوسه کوم هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی؛ خو دغه ډله د ترکمنستان په ګډون د سیمې له ځینو هېوادونو سره نږدې اړیکې لري او وخت پر وخت یې لوړپوړي چارواکي دغو هېوادونو ته ځي.

د خوړو نړۍوال پروګرام په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې د جنوبي کوریا د بهرنیو چارو وزارت دغه پیسې په دغه هېواد کې د خوړو له نړۍوال پروګرام سره مرسته کړې ده.

دغه سازمان په افغانستان کې د خوراکي توکو بحران ته په اشارې سره په دې خبرپاڼه کې زياته کړې، چې د دغه هېواد په میليونونو اتباع چې په ناوړه اقتصادي وضعيت او بېکارۍ کې لاس لري، د ځان ژغورنې په هڅه کې دي.

په افغانستان کې د خوړو د نړۍوال پروګرام مشر هسیایو وی لی وویل، چې افغانان خپل وروستي منابع له لاسه ورکړي او سپما یې کمه شوې ده.

د خوړو د نړۍوال پروګرام په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه سازمان تېر کال په ټول افغانستان کې له ۱۹ میلیونه وګړو سره مرسته کړې وه.

د دغې خبرپاڼې له مخې؛ د خوړو نړۍوال پروګرام په افغانستان کې له بشري ناورین سره د مقابلې لپاره د مالي سرچینو د کمښت له امله په ۲۰۲۳ کال کې له افغانستان سره خپلې مرستې ۱۰ میلیونه کسانو ته راکمې کړې.

جنوبي کوریا هم تېره میاشت کې د افغانستان د بشري مرستو له صندوق سره یو میلیون ډالره مرسته وکړه.

په دې وروستیو کې دغې ادارې اعلان وکړ، چې تر راتلونکو شپږو میاشتو پورې په افغانستان کې د خپلو فعالیتونو د دوام لپاره ۷۶۰ میلیونه ډالرو ته اړتیا لري.

د خوړو نړۍوال سازمان وايي، چې په افغانستان کې هره ورځ ۱۶ میلیونه وګړي د خوراکي توکو د کمښت په اړه اندېښمن دي.

هندي چارواکو ویلي دي، چې د شاهپور کنډي بند د پروژې له بریالیتوب وروسته د اوبو سرچینې دوو شمالي ایالتونو ته اړول شوي، چې هند ته اجازه ورکوي، چې د راوي سیند د اوبو له سرچینو څخه اعظمي ګټه پورته کړي.

د هند اکانومیک ټایمز د یکشنبې په ورځ (د کب ۶مه) راپور ورکړ، چې هندي چارواکو وویل، چې د راوي سیند څخه ۱,۱۵۰ کوسک اوبه د جمو او کشمیر د کنوا او سامبا سیمو کې پاکستان ته د ۳۲۰,۰۰۰ هکتاره ځمکې د خړوبولو لپاره کارول شوي.

د هند او پاکستان تر منځ د ۱۹۶۰ کال د سیند د اوبو د تړون له مخې، هند د راوي، ستلج او بیس سیندونو پر اوبو ځانګړی حق لري، په داسې حال کې چې پاکستان د سند، جهلم او چناب سیندونو کنټرول لري.

په همدې حال کې د هند لومړي وزیر نریندرا مودي په دې وروستیو کې په یوه کنفرانس کې په خپله وینا کې ژمنه وکړه، چې د هندي بزګرانو لپاره به د ستلج، بیس او راوي سیندونو د اوبو د اغېزمنې ګټې اخیستنې ملاتړ وکړي. هغه د هند پر حق باندې ټینګار وکړ، چې د دغو سیندونو د اوبو د ضایع کېدو مخه نیسي، چې په پاکستان ته تېریږي.

د دغه راپور له مخې؛ له هغه وخت راهیسې هند د اوبو د مدیریت ګڼې پروژې پلې کړې، چې د راوی سیند بند یو له دغو پروژو څخه دی، چې هند توانېدلی د ختیځو سیندونو شاوخوا ۹۵ سلنه اوبه په خپله ولګوی.

په همدې حال کې د شاه پور بیراج بند د بنسټ ډبره په ۱۹۹۵ کې د هند د هغه وخت لومړي وزیر له خوا کېښودل شوه، کله چې د جمو او کشمیر او پنجاب حکومتونو ترمنځ شخړې رامنځته شوې چې دا پروژه د څلور نیمو کلونو لپاره وځنډول شوه.

هند ټینګار کړی، چې له دې وروسته به د راوي د اوبو یو څاڅکی هم پاکستان ته نه ځي او له دغو اوبو څخه به په جمو او کشمیر او پنجاب کې د کرنې او اقتصادي ودې لپاره کار اخلي.
​

سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به ګډونوال د یوناما او ځانګړي استازي پر واکونو او کاري جوړښت خبرې وکړي.

د امنیت شورا د غړو لپاره تر ټولو مهمه موضوع د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د کاري دورې ټاکل دي.
سرچینې وايي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به د امریکا، برېټانیا، سویس، فرانسې، سویلي کوریا او متحده عربي اماراتو ګډه اعلامیه ولوستل شي.

په دغه اعلامیه کې به پر بشري ارزښتونو د ټینګار ترڅنګ، د افغانستان د مدني ټولنې له غړو سره د بشري حقونو پر ارزښتونو د بحثونو پایلې هم وړاندې شي.