هند پر پاکستان د راوي سیند اوبه بندې کړې

سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به ګډونوال د یوناما او ځانګړي استازي پر واکونو او کاري جوړښت خبرې وکړي.

د امنیت شورا د غړو لپاره تر ټولو مهمه موضوع د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د کاري دورې ټاکل دي.
سرچینې وايي، چې د امنیت شورا په غونډه کې به د امریکا، برېټانیا، سویس، فرانسې، سویلي کوریا او متحده عربي اماراتو ګډه اعلامیه ولوستل شي.

په دغه اعلامیه کې به پر بشري ارزښتونو د ټینګار ترڅنګ، د افغانستان د مدني ټولنې له غړو سره د بشري حقونو پر ارزښتونو د بحثونو پایلې هم وړاندې شي.

نوموړي نن دوشنبه پر خپلې ایکس پاڼې لیکلي، چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا نن ورځ خپله غونډه وکړي، چې دی به پکې خپل راپور وړاندې کړي.

له دې وړاندې په افغانستان کې د بشري وضعیت د ارزونې لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ د مونیخ په کنفرانس کې د افغانو مېرمنو او روان بشري وضعیت په تړاو د ګډون کوونکو هېوادونو له اعلامیې هر کلی کړی و.

نوموړي ویلي وو، چې نړۍواله ټولنه باید په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر بشري حقونو تمرکز ته دوام ورکړي.

بېنېټ زیاته کړې وه، چې باید د نړۍوالو قوانینو څخه د سرغړونو د پای ته رسولو لپاره د قانوني وسایلو په کارولو سره نړۍواله ټوله خپلې هڅې پیاوړې کړي.

دغه اتریشي څېړونکی چې د افغانستان په اړه د کتاب د لیکلو په موخه دغه هېواد ته د څېړنې لپاره تللی و، د طالبانو له خوا تر نیول کېدو وروسته د طالبانو د ډېپلوماټیکو معاملو لپاره د وسلې په توګه بدل شو.

هربرت فریتز څوک دی؟

۸۴ کلن هربرت فریتز یو سخت ښي اړخه سیاستوال دی، د سیاسي فعالیت د کلونو تاریخ لري او په اتریش کې یې د ښي اړخه ګوند بنسټ ایښی دی.

په هغو ۹ میاشتو کې چې دغه اتریشی د طالبانو په زندان کې و، خپلوانو او حتا د اتریش د پارلمان غړو هم د دغې ډلې په زندان کې د هغه له ناوړه وضعیت څخه شکایت کاوه.

د اتریش د پارلمان غړي مارتین ګراف د ۲۰۲۳ کال په ډسمبر کې لیکلي: "هربرت فریتز وتښتول شو او له هغه وخت راهیسې هغه د ګوانتانامو په شان زندان کې پرته له کوم تور، پرته له محاکمې او ضمانت د سیاسي یرغمل په توګه ساتل شوی، چیرې چې شکنجه معمول دی."

د پارلمان دغه غړي په هغه وخت کې وويل: "هغه ته د وينې مهم درمل نه رسيږي، د اورېدلو معيوب دى او د هغه د کاڼه کېدو خطر شته."

پوښتنه دا ده، چې طالبانو ولې یو زوړ سړی چې د روغتیا وضعیت یې خراب و، نهه میاشتې په بند کې ساتلی و؟

د اتریش د ازادۍ ګوند په یوه خبري غونډه کې چې د زنداني لور په ګډون جوړه شوې وه وویل، چې طالبان له دغه اتریشي وګړي څخه د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي او د دغه هېواد له حکومته یې وغوښتل چې د هغه د خلاصون په بدل کې په ویانا کې د افغانستان سفارت وتړي.

په ویانا کې د افغانستان سفارت اوس هم د افغانستان د جمهوري ریاست د ډېپلوماټانو له خوا اداره کیږي.

د اتریش د ازادۍ ګوند ویلي، چې د دغه هېواد حکومت د طالبانو دغه غوښتنه رد کړې ده.

اوس له ۹ میاشتو وروسته ښاغلی فریتز د قطر په منځګړتوب خوشې شوی دی.

نوموړی به له قطر څخه تر درملنې وروسته اتریش ته ولاړ شي.
​

اغلې بار په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت ته په اشارې سره پر خپله اېکس پاڼه په يوه یادښت لیکلي دي: «افغانان په ځانګړې توګه ښځې او نجونې، چې د طالبانو له خوا تر بریدونو لاندې دي، دا حق لري، چې پوه شي (په دې غونډو کې) پر څه خبرې او پرېکړې کيږي.»

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دوشنبې په ورځ د (کب په ۷مه) نېټه د افغانستان په اړه د تړلو دروازو تر شا غونډه کوي.

د بشري حقونو د څار د ښځو د څانګې مشرې تر دې مخکې د ملګرو ملتونو د تړلو دروازو ترشا پر غونډو نیوکه کړې وه.

د فلسطیني ادارې د لومړي وزیر دا اقدام په داسې حال کې شوی، چې په فلسطیني اداره کې د اصلاحاتو لپاره پر محمود عباس د امریکا فشارونه زیات شوي دي.

محمد اشتیه ویلي، چې د تېرې اونۍ د سه شنبې په ورځ یې خپله استعفا د فلسطیني ادارې مشر ته سپارلې او دغه موضوع یې د دوشنبې په ورځ محمود عباس ته په لیکلې بڼه استولې ده.

هغه ټینګار وکړ، چې د فلسطین اداره به د فلسطین په خاوره کې د یوه دولت د جوړولو لپاره مبارزه وکړي.

که محمود عباس د محمد اشتیه استعفا ومني، هغه کولی شي له هغه څخه وغواړي، چې د دایمي ځای ناستي تر ټاکل کیدو پورې د کابینې د مشر په توګه پاتې شي.

د فلسطین اداره د ۲۹۹۰لسیزې په مینځ کې د اسرایل سره د اوسلو د سولې تړون له لاسلیک وروسته رامینځته شوه او مرکزي دفتر یې د لویدیځې غاړې په رام الله ښار کې موقعیت لري.

محمد اشتیه په ۲۰۱۹ کال کې د لومړي وزیر په توګه وټاکل شو.

هغه وویل، چې د استعفا پریکړه یې په لویدیځه غاړه او بیت المقدس کې د کړکیچ د بې ساري زیاتوالي او په غزه کې د جګړې، نسل وژنې او لوږې له امله کړې ده.
​