ذبیح الله مجاهد: د پاکستان نوی حکومت دې د دواړو هیوادونو ګډې ګټې په پام کې ونیسي

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت نن یکشنبه د (کب ۲۰مه) په ایکس پاڼه د ننګرهار ولایت د تورخم سرحدي امریت له قوله لیکلي چې ۲۷ کورنۍ چې د غړو شمیر یې ۱۴۲ تنه کیږي په جبري توګه هېواد ته راستنې شوې.

د وزارت د معلوماتو له مخې دغه شمېر کډوال وړمه ورځ د کب په ۱۹مه هیواد ته راستانه شوي.

د دغه وزارت په وینا، دغه کډوال تر ثبتېدو وروسته د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ او د کډوالۍ نړېوال سازمان ته ورپېژندل شوي دي.

تېره اوونۍ د پاکستان دولتي راډیو خبر ورکړی و چې؛ افغانستان ته د افغان کډوالو د پلان له پلي کېدو راهیسې پنځه لکه، درې زره او ۷۲۱ افغان کډوال په جبري ډول افغانستان ته ستانه کړل شوي.

د طالبانو کډوالو او بېرته ستنېدونکو چارو وزارت تېره ورځ شنبه ‏د ننګرهار د تورخم سرحدي امریت د معلوماتو له مخې خبر ورکړی و، چې ۴۷۱ تنه افغان کډوال د کب پر ۱۷مه په جبري توګه له پاکستانه ستانه کړل شوي.

که څه هم د پاکستان مخکني لومړي وزیر انوارالحق کاکړ ویلي و، چې د کډوالو پر وړاندې دغه پرېکړه سمه وه او راتلونکی حکومت باید دغه لړۍ روانه وساتي. خو د شهباز شریف په مشرۍ نوي راغلي حکومت لا په دې اړه څه نه دي ویلي چې د کډوالو په زور ایستلو لړۍ به روانه ساتي او که بدلون به پکې راولي.

په دغه راپور کې چې نن یکشنبه د (کب ۲۰مه) خپور شوی، راغلي چې داعش په عراق او سوریه کې د خپلو سیمو له لاسه ورکولو وروسته اوس په افغانستان کې امن پټنځایونه موندلي چې له هغه ځایه د زیاتېدونکو ترهګریزو بریدونو پلانونه جوړوي.

‏ورځپاڼې زياته کړې، چې د داعش ډلې له ګواښونو داسې بریښي، چې دغه ډله به د پخوا پرتله په خونړي ډول رامخته شي.

‏د دغې ورځپاڼې د راپور يوه برخه لیکي، چې د طالبانو ډلې پر ښځو له زور زیاتي سربېره د داعش ډلې د بيا را ژوندي کېدو لپاره زمينه برابره کړې.

د طالبانو ډلې لا په دې اړه غبرګون نه دی ښودلی خو تر دې وړاندې یې په ځلونو ويلي، چې دا مهال داعش او نورې وسله والې ډلې په افغانستان کې د دوی له لوري ځپل شوې دي.

په اعلامیه کې راغلي، چې دغه نښته د شنبې په ورځ – د کب ۱۹ مه – د کاپیسا ولایت په ده بابا ولي ښارګوټي کې رامنځ ته شوې ده.

ویل کیږي‌، په دغه نښته کې یو شمیر طالبان هم وژل شوي او ټپیان شوي دي، خو کره شمیره یې نه ده ښودل شوې.

طالبانو د دغې نښتې په اړه تر اوسه څه نه دي ویلي.

دغه جبهې په يوه خبرپاڼه کې ليکلي، چې په دې بريد کې د طالبانو دوه غړي ټپيان شوي هم دي.

طالب چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د ازادۍ جبهې په وینا، دا برید د شنبې په ورځ (د حوت ۱۹مه) د ماښام په اوو بجو تر سره شوی دی.

د ازادۍ جبهې له دې برید څخه یوه ویډیو هم خپره کړې چې په کې د چاودنې غږ اوریدل کیږي.

دغې جبهې ویلي چې طالبانو تېره اونۍ په دې پوسته کې د کابل یو شمېر اوسېدونکي د پخوانیو امنیتي ځواکونو د غړيتوب په تور زورولي وو.

د «اګینسټ دي کومپاس» د مسافرتي شرکت بنسټګر جووان تورس وايي، چې په ۲۰۲۳ کال کې یې افغانستان ته یوازې درې ګرځندوې سفرونه کړي وو، خو د روان کال په پیل کې دا شمېر دوه برابره شوی دی.

هغه زیاته کړه، چې پخوا به ګرځندویانو سوریې او عراق ته ترجیح ورکوله، خو د منځني ختیځ وضعیت ته په کتو ښايي افغانستان ډېر ژر "زموږ د ګرځندویې ټکټونو تر ټولو ډیر پلورونکۍ ځای شي."

د «انټميډ بورډر» شرکت چې په زړه پورې او د لاسرسي نه وړ ځايونو ته تګ راتګ کوي هم ادعا کوي چې افغانستان ته د سيلانيانو د تګ غوښتنه زياته شوې ده.

د "انټمیډ بورډر" ګرځندوې شرکت افغانستان ته خپل سفرونه د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې وروسته له هغه ودرول شول، چې طالبانو افغانستان ونیوه او د ۲۰۲۲ کال په سپټمبر میاشت کې یې دغه سفرونه بیرته پیل کړل.

د دې شرکت بنسټګر، جیمز ویلکاکس، سکای نیوز ته وویل، چې سیلانیان "غواړي داسې ځای تجربه کړي چې له کلتوري، خوړو او معمارۍ له پلوه له نورو ځایونو سره توپیر ولري."

هغه زياته کړه چې اوس د طالبانو په واکمنۍ کې سيلانيان کولى شي له هغو سيمو څخه ليدنه وکړي چې پخوا يې لیدل شوني نه و. د دې شرکت دغه مسوول ادعا کړې چې "امنیتي وضعیت په عمومي ډول ښه شوی دی."

په غزني ولایت کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس ملا حمیدالله نثار هم ادعا کړې چې دا سیمه "د نړۍوالو سیلانیانو لپاره د خوښې وړ ځای ګرځېدلی دی."

هغه زياته کړه، چې د روان کال له پيل څخه تر اوسه له بېلابېلو هېوادونو څخه ٢٩٣ سيلانيانو د غزني له طبيعي ځايونو او لرغونو سيمو ليدنه کړې ده.

په تېرو دوه نيمو کلونو کې طالبانو د ښځو پر ازادۍ محدوديتونه لګولي دي او د بهرنيو هېوادونو يو شمېر وکړي هم افغانستان ته له تګ وروسته نيول شوي دي.

سره له دې هم، د دې دوو بریتانوي ګرځندوې شرکتونو چارواکو ویلي، چې لویدیځ ښځینه سیلانیانو ته اجازه ورکول کیږي چې له افغانستان څخه لیدنه وکړي.

باميان، هرات، کابل، مزارشريف او غزني هغه ځايونه دي، چې بهرني سيلانيان ترې ليدنه کوي.

د سکای نیوز د راپور له مخې، د طالبانو په واکمنۍ کې افغانستان ته د ننوتلو اجازه ترلاسه کول اسانه کار نه دی. په دغه راپور کې راغلي، چې په ټوله نړۍ کې یوازې یو څو افغان سفارتونه د ویزې ورکولو توان لري او افغانستان ته د سفر غوښتونکي باید په شخصي توګه د ویزې غوښتنه وکړي.

په افغانستان کې د سفر او روغتیا بیمې نشتوالی بله ستونزه ده چې دغه ګرځندوی شرکتونه ورسره مخامخ دي.