د بریتانیا د چکرل ښار ټولنه: افغان کډوالو له اړتیا ډېرې عامه مرستې تر لاسه کړې

ښاغلی رحماني یوه ویډیو کې وايي، پخوا بلخ د افغانستان د ډوډۍ زېرمتون بلل کېده، خو اوس یې خلک له اقلیمي بدلون اغېزمن دي.

نوموړی زیاتوي چې دې خلکو ته تر ټولو مهمهد داسې اوږدمهالې حل لارې موندل دي چې له مخې یې له اقلیمي بدلون سره جوړ شي.

د طالبانو د پېښو ته د رسېدو وزارت درې ورځې مخکې وویل، چې د واورې او باران له امله ۶۰ کسان مړه او ۲۳ ټپي شوي دی.

دا وزارت زیاتوي چې په دې موده کې شپږ سوه کورونه هم ټول یا سرسري وران او یو لک ۷۷ زره، ۹۱۱ څاروي له منځه تللي دی.

د ایراني رسنیو د جمعې ورځې د راپور له مخې نوموړي دې غونډې ته وویل، په افغانستان کې د نشه يي توکو د تولید او کښت کمېدو سره بهر ته د دې توکو صادرات کم شوي نه دي: «د ایران اسلامي جمهوریت د نشه يي توکو د موندنو شمېرې ښيي چې نه یوازې له افغانستان نه یوازې د دې توکو د حجم کمېدو کې څرګند بدلون نه دی راغلی، بلکې سږ کال د میتامفتامین اندازه شل سره ډېره شوې ده.»

ملګرو ملتونو هم د ۲۰۲۳ کال سپټمبر کې وویل، د طالبانو له خوا پر نشيه یي توکو له بندیز وروسته د هیرویینو قاچاق کم خو په افغانستان او سیمه کې د شیشې یا میتامفتامین قاچاق او تجارت ډېر شوی دی.

د طالبانو په واکمنېدو سره دې ډلې په افغانستان کې د نشه يي توکو د تولید او کر بندیز ولګاوه.

تېر ډیسمبر کې ملګرو ملتونو وویل، چې په افغانستان کې د نشه يي توکو د کښت کمېدو سره دغه هېواد په نړیواله کچه دویمې درجې ته غورځېدلی او ځای یې میانمار نیولی دی.

د طالبانو له بندیز سره بیا هم مختلفو سیمو کې د کوکنارو د کر هڅه کېږي او دا ډله په مختلفو ولایتونو کې د دې کروندو د ځپلو ویډیووې له رسنیو سره شریکوي.

د هند د کورنیو چارو وزارت په دې وروستیو کې ویلي، د مذهبی لږکیو کډوالو د منلو لپاره چې د ځورونې سره مخامخ دي او تر ډېره د افغانستان، بنګله دېش او پاکستان اوسېدونکی دي دغه قانون پلې کړي؛ خو مسلمانان په کې نه راځي.

دغه قانون چې د «مسلمانانو ضد» یاد شوی، په ۲۰۱۹ کال کې تصویب شوی و چې ګڼ غبرګونونه یې له ځانه سره لرل. خو اوس هند د سرتاسري ټاکنو په درشل کې ویلي، چې هغه به پلې کوي او له وړو کسانو یې غوښتي چې خپل غوښتنلیکونه په ان لاین بڼه وړاندې کړي.

په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر مشر د وایر رسنۍ ته د دغه لانجمن قانون په اړه ویلي، چې دغه قانون باید پر ټولو مسلمانانو، هندوانو او سېکانو یو شان پلې شي، هغه غبرګون چې د دغې ډلې د لومړي غبرګون په توګه مخې ته راغلی دی.

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته هند له ۳۰۰۰ زیات افغان سېکان او هندوان هغه هېواد ته ولېږدول، چې د وایر هندي رسنۍ د راپور له مخې له دغې ډلې ډېرو یې په لویدیځو هېوادونو کې پناه واخیسته.

دغه راز ښاغلي شاهین ویلي، چې په افغانستان کې هندوان او سېکان د هیڅ ډول ځورونې سره نه دي مخامخ شوي، هغوی خپل دیني او مذهبي رواجونه نمانځلی شي او د نورو اوسېدونکو سره برابر حقونه لري.

هغه هیله څرګنده کړه، چې په هند کې هم باید د مسلمانانو سره ورته چلند وشي او دغه مذهبي ډله باید د هیڅ ډول ځورولو او کړولو سره مخامخ نه شي.

هند دا مهال له طالبانو سره د تعامل له سیاسته کار اخلي او د ډیپلوماټانو یوه ډله یې کابل ته استولې او په دوامداره توګه د طالبانو له حکومت سره په اړیکه کې دي.

په نوي ډیلي کې د افغانستان سفارت هم د طالبانو د بهرنیو چارو له وزارت سره په همغږۍ او تعامل کې دی.

طالبانو په یو مکتوب کې چې زموږ لاس ته هم رسېدلی، لیکلي يو شمېر نا دولتي ادارو د دوی سپارښتنې له پامه غورځولې او خپل تدارکاتي بهیر «په خپلسرې» توګه پر مخ بیایي.

په دغه مکتبوب کې ټینګار شوی، چې کورنۍ او بهرنۍ نادولتي ادارې «اړې» دي چې د خپلو تدارکاتي پړاوونو پر مهال د اقتصاد وزارت استازو ته هم د څارونکي په توګه بلنه ورکړي.

دغه سند د کب په ۲۱مه صادر شوی او د اقتصاد وزارت مالي او اداري مرستیال لاسلیک کړی هم دی.

د طالبانو حکومت تورن دی چې د نادولتي ادارو په چارو کې لاسوهنه کوي او په دې کار سره د مرسته رسونکو ادارو چارې هم ټکنۍ شوې دي.

د لېندۍ په میاشت کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ د دفتر مشر رامش راجاسنګام ویلي و، چې طالبانو د مرسته رسوونکو ادارو په چارو کې لاسوهنه ډېره کړې ده. دغه لاسوهنې تر ډېره د کارکوونکو د ګومارنې او د طالبانو په ګټه د مرستو د وېش په برخو کې کېږي.

وال‌ سټریټ ژورنال تېر کال د وري په میاشت کې راپور ورکړی و، چې طالبانو د مرستو د وېش او د موسساتو د کارکوونکو په ګومارلو کې لاسوهنه کړې وه او له ادارو یې غوښتي و چې خپلې پروژې د هغوی په خوښه وکاروي.

په نادولتي ادارو کې د طالبانو د لاسوهنې بله بڼه په دغو ادارو کې د ښځو په کار کولو د بندیزونو لګول دي، چې په ډېرو برخو کې د دغو ادارو د تړلو لامل هم شوي.

هغه چې د طالبانو له واکمنېدو سره هم‌مهاله پاکستان ته تللی و، بېرته افغانستان ته ستون شوی؛ خو اوس په خپلې ستنېدا سخت پښېمانه دی.
نوموړي په یو ویډیویي پیغام کې ویلي، چې ده پر خپلو پوروړو عریضې کړې وې؛ خو طالبانو هغوی بېرته خوشې کړي او پر ځای یې هغه بندي کړی او رټلی دی.
شاه پور حسن‌زی چې یوه ناندره‌ییزه څېره ده، د تېر نظام پر مهال یې هم د حکومت پر کړنو نیوکې کولې.

هغه مهال پر هغه تور و، چې د ځمکو په غصب کې لاس لري؛ خو هغه دغه تورونه رد کړي وو.
ښاغلی حسن‌زی چې څو میاشتې وړاندې افغانستان ته ستون شو، په ګڼو ټلویزیوني خپرونو او بحثونو کې یې برخه اخیسته او له طالبانو او د هغوی له کړنو یې ننګه او ملاتړ کاوه.

تر دې مهاله طالبانو د شاه پور حسن‌زي دغه شکایت ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.
خو نن سبا په افغانستان کې د وکیلانو او پخوانیو چارواکو او زورواکو سره د طالبانو چلند د ځمکو د غصب پر سر بدل شوی دی.

تر ده وړاندې د طالبانو د عدلیې وزیر په ولسي جرګه کې د کوچیانو استازی حیدر جان نعیم‌زوی هم نیولی او بندي کړی و، د هغه د نیولو لامل هم د ځمکو غصب ښودل شوی.
افغانستان انټرنشنل چې کله د عدلیې وزیر له شخصي زندانه پرده پورته کړه؛ نو وار د مخه دغه وزارت غبرګون وښود او ویې ویل، چې دوی د خپلې ډلې د مشر په غوښتنه هغه کسان تر لسو ورځو په بند کې ساتي چې ځمکې یې غصب کړې او د طالبانو اوامر له پامه غورځوي.