طالبانو د کابل او د کندهار له زندانونو تر ۵۰۰ ډیر بنديان خوشي کړي

د ټرېنډ نیوز په نوم د یوې ازبکستاني رسنۍ د راپور له مخې د قزاقستان ولسمشر قاسم جومارت توکایف او د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د جمعې په ورځ (د وري ۲۷مه) سره کتلي دي.

دواړو خواوو د قزاقستان او ازبکستان د ریل پټلۍ د چارواکو ترمنځ د ګډ شرکت د جوړولو د پلان هرکلې کړی او ویلي یې دي، چې دغه ګډه پروژه به د افغانستان د ټرانسپورټ په پراختیا کې برخه واخلي

دا پټلۍ د ازبکستان له ترمز ښار څخه د افغانستان مزار شریف ښا ته ننوځي او له لوګر او پکتیا په تېرېدو سره د کورمې ایجنسۍ له لارې تر پېښوره رسېږي.

همدا راز، دواړو ولسمشرانو په سیمه کې د منځنۍ اسیا د ثبات او امنیت د تامین په اړه هم خبرې کړي.

د ازبکستان ولسمشر شوکت سلطان میرضیایف تېر دوبي کې هم له سوداګرو سره په کتنه کې ویلي و، چې افغانستان د یوه خوندي دهلېز په توګه دغه هېواد له سویلي اسیا سره وصلولی شي.

ازبکستان دغه هدف ته د رسېدو لپاره له افغانستان او پاکستان سره د ټرانس افغان پټلۍ پروژه په ۲۰۱۸ کال کې اعلان کړه، خو په افغانستان کې د سیاسي حالت د بدلیدو له امله یې عملي کارونه ځنډول شوي و. په ۲۰۲۲ م کال کې د دغې پروژې عملي چارې پیل شوې.

‏ ‏د افغانستان، پاکستان او ازبکستان ترمنځ د دې پټلۍ د غزولو پروتوکول کې راغلي، چې دا کرښه به د مسافرو او سوداګریزو توکو لېږدول اسانه کړي او د سیمه‌ییزې سوداګرۍ او اقتصادي ودې په پراختیا کې به مرسته وکړي.

افغان- ټرانس ریل پټلۍ به له مزارشریف څخه کابل او له کابل څخه به ننګرهار ولایت ته وغځول شي، چې دا پټلې به له تورخمه تېریږي او د پېښور له لارې پاکستان ته لیږدول کیږي او په پای کې به د کراچۍ، ګوادر او قاسیم بندرونو ته رسیږي.

د طالبانو تر واک لاندي هاشي هارا کراټې فدراسيون د شنبې په ورځ په خبرپانه کې ويلي، چې د کابل په ۵۰۰ کسيزه جمنازيوم کې يې د دغو ولايتونو د ۳۰ لوبغاړو ترمنځ دغه سيالۍ یې په دريو «ځوانان، نوي ځوانان او لویان» ګروپونو کې تر سره کړې.

فدراسيون زیاتوي، چې د لویانو په ډله کې «فياض دوراندېش په منفي ۷۰ کيلوګرامه، عبدالشاکر حميدي په منفي ۶۰ کيلوګرامه او هدايت الله په ۸۰ کيلوګرامه وزنونو» او د ځوانانو په ډله کې « حسيب الله قاضي زاده په منفي ۶۵ کیلوګرامه وزن او د کاتا په برخه کې بیا مهدي احمد جویا» د اسیايي لوبو لپاره غوره شول.

هاشي هارا کراټې افغان لوبغاړي پر داسي مهال ملي لوبډلي ته غوره کيږي، چې ټاکل شوې دغه سيالي د را تلونکې مۍ مياشتي په څلورمه او پنځه نېټه د ازبکستان په پلازمينه تاشکند کې تر سره شي.

د ۱۴۰۲ کال د میزان په پنځمه د طالبانو استخباراتي ځواکونو د نسیم سیمه ییزې راډیو پر دفتر چاپه واچوله او د هغه مهال د راډیو مسوول ښاغلي جوادي په کډون د دغې رسنۍ درې خبریالان سیف الله رضايي او مجتبا قاسمي یې هم ونیول.

طالبانو په هماغه ورځ د دې راډیو دوه خبریالان خوشې کړل، خو ښاغلی جوادي په یو کال بند محکوم کړ.

د معلوماتو له مخې، طالبانو د رادیو پخوانی مدیر نسیم د دې ډلې پر ضد په تبلیغاتو او بهرنیو هېوادونو ته په جاسوسۍ تورن کړی و.

که څه هم ښاغلی جوادي د طالبانو په زندان کې له ۱۳۴ ورځو تېرولو وروسته خوشې شو، خو د نسیم راډیو خپرونې له پنځو میاشتو بندېدو وروسته بېرته پیل شوې.

د دې محلي راډیو د خپرونو د بیا پیلولو یو بل شرط د طالبانو د رسنیو د قوانینو د رعایت ژمنه وه.

دا لا معلومه نه ده، چې دغه کسان په کومو جرمونو بندیان وو او څومره موده یې په زندان کې تیره کړې وه.

باختر اژانس په خپل راپور کې ليکلي دي، چې د کوچني اختر په مناسبت د دغو بنديانو د خوشي کولو حکم د هبت الله اخونزاده له خوا صادر شوى دى.

د طالبانو د زندانونو ادارې نظامي مرستیال تېر کال په سلواغه مياشت کې وویل، چې دا ډله د ۲۵ بهرنیو اتباعو او شاوخوا ۸۵۰ ښځو په ګډون ۱۹ زره بندیان لري.

افغانستان انټرانشنل – پښتو د طالبانو د سټنډر ادارې له اېکس پاڼې د مارچ مياشتي له ۴څخه تر اپريل تر ۴ نېټې د بې کيفته تيلو د هغو ټانکرانو ارقام راټول کړي، چې د فراه د شيخ ابونصر فراهي او د نميورز پولو له لاري ایران ته ګرځول شوي دي.

د طالبانو د سټنډر ادارې د شمېرو له مخې په نږدې یوه میاشت کې یې د بې کيفته تيلو ۱۳۸ د ټانکران د فراه ولایت له شيخ ابونصر فراهي بندر له لاري او ۱۰۵ ټانکره د نيمورز له ورېښم پول ایران ته بيرته ګرځولي دي.

دغه ادارې پر خپله اېکس پاڼه ليکلي، چې د حیرتان پولې له لاري يې څه باندي ۲۱ ټنه کيلوګرامه ګاز ازبکستان او د هرات د تورغنډۍ له لاري يې هم ۶ ټانکره بې کيفیته تيل ترکمنستان ته ګرځولي دي.

د طالبانو سټنډر اداره زياتوي، چې په تېر ۱۴۰۲ کال کې يې د ټولو بندرونو له لاري ۹۵ زره ۷۸۴ ټانکره نفتي توکي تثبیت کړي، چې له جملې څخه يې ۳۰۴۲ ټانکره بې کيفيته او اړوندو هيوادونو ته ګرځول شوي دي.

د طالبانو دغه اداره ټولو سوداګرو ته خبردارۍ ورکوي، چې د بې کيفيته سونتوکو له راوړلو دې ډډه وکړي، کنه له جدي چلند سره به مخ شي.

د دوی په خبره، په دې برخه کې څار جدي دی او هيچاته به اجازه ورنه کړي، چې د دوی د اصولو خلاف څه وارد کړي.

که څه هم د نورم او سټنډرډ اداره تل د بې کیفیته توکو واردوونکو سره د قانوني چلند ګواښ کوي، خو تر اوسه یې داسې کوم معلومات نه دي خپاره کړي، چې افغانستان ته د بې کیفیته سونتوکو له واردوونکو یې څوک نیولي وي.
تر دې وړاندې ایراني چارواکو د افغانستان په سرحدي ادارو کې د تېلو د کیفیت د معلومولو معیارونه د پوښتنې وړ بللي وو.
ایراني چارواکو ویلي وو، چې طالبان د کیفیت معلومولو ماشینونو پر بنسټ نه؛ بلکې په خپل زړه او خپله خوښه ورته معیارونه ټاکي.

د ایران رسنیو او چارواکو کله کله دا هم ویلي چې دغه هېواد افغانستان ته سونتوکي نه صادروي.

خو د ایران د سونتوکو صادروونکو اتحادیې مشر حمید حسیني په تېر جون کې منلې وه، چې افغانستان ته د ایران صادرېدونکي سونتوکي هم ځینې وخت په معیار برابر نه وي.

د هغه په خبره؛ همدې نیمګړتیا ته په پام اوس افغانستان او عراق د اړتیا وړ سونتوکي په لوړ معیار له ازبکستان او روسیې اخلي او ایران په دې برخه کې خپل بازار بایلي.