پاکستاني پولیس وايي د بلوچستان ایالت په خضدار ښار کې د یوې چاودنې له امله دوه تنه وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي. پاکستاني پولیس وايي، نامعلومو کسانو په یوه موټرسایکل کې ځای پر ځای شوي چاودېدونکي توکي ځای پر ځای کړي او بیا یې له لرې په ریموټ چاودنه ورکړې ده.
ځینو سرچینو د ژوبلو کسانو شمېر تر دې زیات ښودلی دی.
عیني شاهدان وايي، پېښه کې وژل شوي او ژوبل روژه په خوله ولسي وګړي دي.
پاکستاني رسنیو د دغه هېواد د پولیسو په حواله ویلي، چاودنه د یکشنبې ماښام د (وري ۱۹مه) په یوه له ګڼې ګوڼې ډکه سیمه کې هغه مهال وشوه چې ګڼ شمېر خلک د اختر لپاره په سودا اخیستلو بوخت وو.
د وژل شوو او ټپيانو مړي ورڅېرمه د خضدار روغتون ته وړل شوي دي.
تر اوسه پورې دا نه معلومه چې دغه برید چا او کومې ډلې کړی خو پولیس وايي په دې اړه یې پلټنې روانې دي.
له شمالي وزیرستان څخه سرچینې وايي، په رزمک سیمه کې د رییس خان په نوم د ټي ټي پي ډلې پخوانی قوماندان د حافظ ګل بهادر ډلې له لوري وژل شوی. خپله د حافظ ګل بهار ډلې په دې اړه څه نه دي ويلي، خو سرچینې وايي، دغه پخوانی وسله وال یې ځکه وژلی چې دا مهال د پاکستان حکومت پلوی و.
د رییس خان په نوم د ټي ټي پي پخوانی قوماندان تېره ورځ یکشنبه د (وري ۱۹مه) د شمالي وزیرستان په رزمک کې ځکه وژل شوی چې پاکستاني حکومت ته تر تسليمېدو وروسته یې په سیمه کې د حکومت پلوه وسله وال رول لوباوه.
د پاکستان حکومت پلوه وسله والو ته د پاکستاني امنیتي ادارو له لوري د (ګوډ طالب) اصطلاح کارول کیږي.
ويل کیږي، هغه د پاکستان حکومت ته تر تسلیمېدو وروسته د حکومت پلوه وسله والې لونګین ډلې ډلګۍ مشري کوله او په سیمه کې د پاکستان حکومت د مخالفو وسله والو ډلو په وړاندې جنګېده.
دا مهال د خیبرپښتونخوا په شمالي وزیرستان د ټي ټي پي ګل بهادر وسله واله ډله فعاله ده او په دغه سیمه کې د پاکستاني پوځ په وړاندې جنګیږي.
تېر دوه کلونه په پاکستان کې امنیتي حالت تر بل وخت ترینګلی شوی او د دغه هیواد پر پوځ، پولیسو، پوله ساتو ځواکونو، حکومتي کارکونکو، قومي مشرانو او فعالانو باندې د وسله والو ډلو له لوري ځانمرګي او وسله وال بریدونه، سړک غاړې ماین چاودنې او هدفي وژنې تر پخوا ډیرې شوې او خلک یې اندېښمن کړي.
د ایران د وسله والو ځواکونو لوی درستیز خبرداری ورکړی چې په دمشق کې د ایران پر کونسلګرۍ د اسراییل برید به بې ځوابه پاتې نه شي. محمد حسین باقري ویلي: «موږ به د عملیاتو څرنګوالی او ډول وټاکو او اسراییل به په خپلو کړنو پښېمانه کړو.»
محمد باقري دغه څرګندونې په سوریه او لبنان کې د سپاه پاسداران د قدس ځواک د قوماندان محمد رضا زاهدي د جنازې په مراسمو کې وکړې.
دغه ایراني چارواکي په دمشق کې د ایران پر کونسلګرۍ د اسراییل برید «لیونتوب» بللی او ویلي یې دي، چې د نړیوالو تړونونو له مخې د اسراییل دغه ګام «ځان وژنه» ده.
ښاغلي باقري د ایران د مشر علي خامنه يي وینا ته په اشارې سره وویل چې، «موږ به دښمن پښېمانه کړو، خو ایران به د عملیاتو وخت، پلان او ځای وټاکي.»
هغه زیاته کړه چې د ایران عملیات به په «مناسب وخت او تر ټولو زیات زیان سره» ترسره شي.
د دوشنبې په ورځ د (وري ۱۳مه) د سوریې په پلازمېنه دمشق کې د ایران د کونسلګرۍ ودانۍ باندې اسراییل ته منسوب بریدونه ترسره شوه.
په دغو بریدونو کې د محمد رضا زاهدي په ګډون د سپاه پاسداران اوه غړي ووژل شول.
ایران وايي، یاد برید اسراییل کړی، خو اسراییل په رسمي توګه د دغه برید مسوولیت نه دی منلی.
دغه برید په نړۍ کې غبرګونونه راوپارول او د ایران مشر له دې برید یوه ورځ وروسته خبرداری ورکړ چې اسراییل به په دغه «جرم او ورته نورو کړنو» پښېمانه کړي.
خو رویټرز تر دې مخکې په یوه راپور کې لیکلي وو چې ایران د غچ اخیستو لپاره ډېر انتخابونه لري، خو تهران نه غواړي له اسراییل سره پراخې جګړې ته داخل شي.
د اسراییل د دفاع وزیر یوف ګالانت، اسراییل ته د ایران له خبرداري وروسته وویل، هېواد یې د اسلامي جمهوریت پر ضد د هر ډول احتمالي سناریو لپاره بشپړ چمتووالی لري.
ګالانت ټینګار وکړ چې د اسراییل دفاعي سیسټم د اوسني وضعیت په اړه خپله ارزونه بشپړه کړې او د ایران په وړاندې غبرګون ته چمتو دی.
د امریکااستازو جرګې د استخباراتو کمیټې مشر له سيايناین سره په مرکه کې په سیمه کې د ایران نیابتي ډلو شتون ته په اشارې سره وويل په دمشق کې د ایران کونسلګرۍ «د اسراییل لپاره یو مشروع هدف و.» مایک ټرنر زیاته کړه: «ایران په سفارتونو د بریدونو تاریخ لري.»
ایران د دوشنبې په ورځ اسراییل تورن کړل چې د سوریې په پلازمېنه دمشق کې یې پر کونسلګرۍ برید کړی، خو تل ابیب تر اوسه پورې د دې پېښې مسوولیت پر غاړه نه دی اخیستی.
په همدې حال کې، سرچینو ایران انټرنشنل ته وویل چې اسراییل په دمشق کې د دوشنبې په ورځ د وري ۱۳مه د ایران پر کونسلګرۍ په برید کې د محمد رضا زاهدي او د سپاه پاسداران د نورو چارواکو د وژلو مسوولیت په غاړه درلود.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا د سه شنبې په ورځ په سوریه کې د ایران پر کونسلګرۍ د برید په اړه بیړنۍ غونډه وکړه. ایران د دغې غونډې د ترسره کولو غوښتنه کړې وه.
په دغه برید کې د کونسلګرۍ ودانۍ ته سخت زیان اوښتی او خپاره شوي انځورونه ښيي چې یاده ودانۍ په بشپړه توګه ویجاړه شوې ده. په تېرو څو ورځو کې دایران حکومت چارواکو په دوامدار ډول د اسراییل پر ضد د غچ اخیستنې ګوتڅنډنې کړې دي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په غونډه کې ګڼو هېوادونو په دمشق کې د ایران پر کونسلګرۍ برید وغانده.
د روسیې د اورال سیمې په دوو ښارونو کې د سېلاب د اوبو د کچه د یکشنبې په ورځ وروسته له هغه مخ په لوړېدو شوه، د اروپا درېیم ستر سیند د یو بند له ویجاړیدو وروسته ۶۰۰۰ کورونه ویجاړ کړي او زرګونه کسان یې د خپلو کورونو پرېښودو ته اړ کړي دي.
د دغه بند د ویجاړېدو له امله د اورال غرونو په سیمه، سایبریا او قزاقستان کې په تېرو لسیزو کې تر ټولو لوی سېلابونه راوتلي دي.
د اورال سیند چې د اورال له غرونو سرچشمه اخلي او د کسپین بحیرې ته بهیږي، کچه یې د جمعې په ورځ په څو ساعتونو کې څو متره لوړ شوه او د مسکو په ختیځ کې د اورسک په ښار کې یې یو بند ویجاړ کړ.
له اورسک ښار څځه د سېلابونو له امله له ۴۰۰۰ څخه زیات کسان ایستل شوي دي. د اضطراري چارو وزارت له خوا خپاره شوي انځورونه ښيي چې خلک په اوبو کې ایسار شوي سپي ژغوري او د سېلاب له امله په ویجاړ شوو سړکونو په اوږدو کې سفر کوي.
د روسیې د دولتي خبري اژانستاس دراپور له مخې؛ شپږ کسان او درې ماشومان په اورسک کې روغتون ته لیږدول شوي دي؛ خو وضعیت یې د اندیښنې وړ نه دي.
ولسمشر ولادیمیر پوتین د بېړنیو حالاتو وزیر الکساندر کورینکوف ته امر کړی، چې سیمې ته ورشي. کرملین د یکشنبې په ورځ وویل، چې سېلابونه به د اورال د کورګان او د سایبریا تیومین سیمو ته هم ورسیږي.
کرملین ویلي، چې پوتین د سیمې له والیانو سره د تلیفون له لارې خبرې کړې دي.
روسي رسنیو د اورینبرګ سیمې چارواکو په حواله ویلي، چې په سیمه ییزه توګه د سېلابونو زیان شاوخوا ۲۳۹ میلیونه ډالرو ته رسیږي او د سیلابونو کچه به ان تر دوو اونیو پورې د پام ور راټیټه نه شي.
د قزاقستان ولسمشر قاسم جومارت توکایف د شنبې په ورځ ویلي، چې دغه سېلابونه په تېرو ۸۰ کلونو کې دغه د هېواد لپاره تر ټولو لوی طبیعي ناورین دی.
د ګجرات ایالت یو چارواکي د یکشنبې په ورځ ویلي، چې له شپږو افغان محصلینو څخه غوښتل شوي، چې د ګجرات پوهنتون له لیلیې څخه ووځي. د دغه پوهنتون په لیلیه کې د یادو محصلیونو د اوسېدو وخت لا له وړاندې پوره شوی و؛ خو دوی لا هم لیلیه نه ده پرېښې.
د ګجرات پوهنتون مرستیالې نیرجا ګپتا له هندي رسنیو سره په خبرو کې ویلي: "له شپږو افغان محصلینو مو وغوښتل چې په لیلیه کې خپلې خونې خالي کړي؛ ځکه چې په لیلیه د دوی د اوسېدو موده لا له وړاندې پوره شوې وه؛ خو دوی لا هم هلته اوسیدل."
هغې ویلي، چې دغو کسانو خپلې زده کړې بشپړې کړې او د ځينو اداري کارونو له امله د پخوانيو محصلينو په توګه په لیلیه کې اوسېدل.
اغلې ګپتا وايي، چې پوهنتون ډاډ ترلاسه کړی چې دوی نور په لیلیه کې پاتې نه شي او خپل هېواد ته د هغوی د ستنیدو لپاره یې بندوبست کړی.
هغه زیاتوي: "موږ لازم اسناد بشپړ کړي او دوی اوس کولی شي چې په خوندي ډول خپلو اصلي هېوادونو ته ستانه شي. موږ نه غواړو په خپلې لیلیه کې کوم پخواني زده کوونکي ته ځای ورکړو. موږ د افغانستان کونسلګرۍ ته هم خبر ورکړی دی او هغوی هم دغو زده کونکو ته لارښوونه کړې چې لیلیه خالي کړي. "
په افغانستان کې د پخواني جمهوریت له نسکورېدو او د طالبانو له بیا واکمن کیېدو وروسته په بهر که د زده کړو له پاره مېشت زرګونه زده کوونکي بېرته افغانستان ته تلو ته زړه نه ښه کوي او هر یو هڅه کوي چې په هماغه هېواد کې پاتې شي.
طالبانو د واک له ترلاسه کولو وروسته، ډېری مسلکي کسان له دندو ګوښه کړي او پر ځای یې د مدرسو شاګردان او ملایان ګومارلي دي، همدې چارې په بهر کې مېشت افغان زده کوونکي هڅولي چې افغانستان ته له ستنېدو ډډه وکړي.
دا په داسې حال ده، چې د مارچ په ۱۶ مه نېټه په همدې پوهنتون کې په یو شمېر بهرنیو محصلینو د لمونځ د ادا کولو پر مهال برید شوی و.
له برید څو ورځې وروسته یو افغان پلاوی پوهنتون ته ورغلی او د امنیتي تدابیرو په اړه یې له د ګجرات پوهنتون له مرستیال سره کتلي دي.
پولیسو ویلي، چې شاوخوا ۲۰ کسان د مارچ په ۱۶ مه د روژه ماتي پر مهال د ګجرات د دولتي پوهنتون لیلیې ته ننوتلي وو او په یوه بلاک کې د لمانځه پر مهال په بهرنیو محصلینو برید کړی و.
په دغه برید کې یو سريلانکايي او یو تاجکستاني زده کوونکی ټپی شوی و.