د اوکرایین د هوايي دفاعي ځواک کمبود پر خارکیف د روسیې د بریدونو د زیاتیدو لامل شوی

لینډا توماس ګرینفیلډ د پنجشنبې په ورځ په واشنګټن کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت کې خبریالانو ته وویل: «موږ د سیمې له هېوادونو سره خبرې اترې کړې دي او په دغو خبرو اترو کې موږ هغوی وهڅول چې نور هېوادونه لکه ایران په سوډان کې له مداخلې منع کړي.»

هغې هغو هېوادونو ته اشاره وکړه چې په سوډان کې د جګړې اور ته لمن وهي او ویې ویل، واشنګټن د متحده عربي اماراتو او مصر په ګډون له هغو هېوادونو سره چې د سوډان د جګړې په اړه یې خبرونو کې یادونه کیږي، دوامداره تماس لری.

د سوډان لپاره د متحده ایالاتو ځانګړي استازي ټام پریلو وویل: "موږ په سیمه کې خپلو ټولو شریکانو ته ویلي، چې په دې وخت کې د جګړې زیاتوالی نه یوازې د وژنو سبب کیږي، بلکې د سیمي د بې ثباتي خطر هم له ځان سره لري.»

هغه زیاته کړه: "اوس د دې وخت دی چې د وسلو هره بسته او هر هغه ذره یې دغې جګړې ته پراختیا ورکوي او سوډان د قحطۍ او بې ثباتۍ ته ټېل وهي."

د سوډان د پوځ یوې جګپوړې سرچینې د چهارشنبې په ورځ ویلي و، چې د سوډان له کورنۍ جګړې یو کال وروسته د ایران له خوا جوړې شوې پوځي بې پیلوټه الوتکې له پوځ سره مرسته وکړه چې د جګړې بهیر په خپله ګټه بدله کړي.

سوډان د سره سمندرګي په څنډو کې پروت هېواد دی چې د منځني ختیځ په جګړه کې د ایران په ګډون د نړۍ د قدرتونو د سیالۍ مهم ځای ګڼل کېږي.

د سوډان پوځ ته نږدې یوې سرچینې چې نوم یې نه ده اخیستل شوی رویټرز خبري اژانس ته وویل، چې دغه بې پیلوټه الوتکو د سوډان اردو ته دا توان ورکړ چې د خپلو سیالو ملېشو د پرمختګ مخه ونیسي او د پلازمینې شاوخوا سیمې بیرته تر کنټرول لاندې راوړي.

دې جګړې په ملیونونو خلک د لوږې سره مخامخ کړي او په نړۍ کې یې د بې ځایه کیدو ترټولو لوی بحران رامینځ ته کړی.

د سوډان شخړې د دغه هېواد په لوېديځ کې د دارفور په سيمه کې د توکميزو وژنو او جنسي تاوتريخوالي څپې هم راپورته کړې دي.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو ویلي دي، چې د غوځ ملاتړ ځواکونو محاربوي هڅې د چاد، لیبیا او سویلي سوډان په ګډون د ګاونډیو افریقایي هېوادونو په ملاتړ ترسره شوي اود غوڅ ملاتړ ځواکونو څخه د متحده عربي اماراتو ملاتړ معتبر دی.

متحده عربي اماراتو ویلي، چې په سوډان کې یې رول په بشري مرستو متمرکز دی او د تاوتریخوالي د کمولو غوښتونکی دی.

د خرطوم او تهران تر منځ همکاري د سوډان د پخواني ولسمشر عمر البشیر په وخت کې په ښه کچه کې وه، تر هغې چې هغه د خپلې درې لسیزې واکمنۍ په پای کې د اقتصادي ملاتړ لپاره په فارس خلیج کې د ایران سیالانو ته مخه کړه او له ایران سره یې اړیکې پرې کړې.

ایراني او ځایي سرچینو ویلي دي، چې د سوډان له پوځ څخه د ایران ملاتړ له دغه هېواد سره د اړیکو د پیاوړتیا په موخه دي.

د ایران له ملاتړ څخه برخمن حوثي یاغیان، د سره سمندرګي له بلې غاړې څخه د تهران له خوا چمتو شوو وسلو پر مټ پر سوداګریزو بیړیو بریدونه کوي.

یوه لویدیځ ډیپلوماټ چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، رویټرز خبري اژانس ته وویل: «ایران د دې مرستو په بدل کې څه ترلاسه کوي؟ دوی اوس د سره سمندرګي په دواړو غاړو کې اډې لري."

نوموړي چې د پاکستان په ملتان کې د اختر په ځانګړو مراسمو کې خبرې کولې، ویلي، چې

ایتلافي حکومت د دغه هېواد له ستونزو خبر دی او د حل لپاره یې کار کوي.

ښاغلي ګیلاني ویلي، چې د ملتان د پرمختګ لپاره پخوا هم په ځانګړي ډول کار شوی و او په راتلونکې کې به هم دغه سیمه کې ځانګړي اقتصادي زونونه جوړ شي.

د پیپلز ګوند دغه مخکښ مشر له مسلم لیګ نواز ډلې سره د ایتلافي حکومت د جوړولو د هوکړې په نتیجه کې د مشرانو جرګې مشر وټاکل شو.

د ایران او اسراییل ترمنځ کړکېچ هغه مهال زیات شو، چې د سوریې په پلازمېنه دمشق کې د ایران پر کونسلګرۍ په برید کې د سپاه پاسداران لږترلږه اوه لوړپوړي افسران ووژل شول.

ایران دغه برید د اسراییل کار بولي، خو اسراییل تر اوسه په رسمي ډول د دغه برید مسوولیت نه دی منلی.

له بلې خوا د دغه برید په ځواب کې د ایران ګواښ په سیمه کې اندېښنې راپارولې دي.

رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې اسلامي جمهوریت امریکا ته پیغام استولی، چې تهران به د دغه برید ځواب په داسې ډول ورکړي، چې په سیمه کې د کړکېچ د زیاتېدو لامل نه شي.

دغه خبری اژانس د ایراني سرچینو له قوله زیاته کړې یې ده، چې ایران په دغه پیغام کښې ویلي چې په بیړه به کار ونه کړی ځکه چې په غزه کې اوربند غواړی.

د سیستان او بلوچستان پېژندل شوی عالم د ایران د اسلامی جمهوریت د یوه چارواکی خبرې ته په اشارې سره، چې له وسله والو او تاوتریخجنو خلکو سره خبرې نه کوو، وویل: پوښتنه دا ده چې ایا له هغو کسانو سره خبرې شوې دي؟ چې وسلې یې نه درلودې او مظاهرې یې کولې.» ایا له سیاسي بندیانو سره مو خبرې کړې دي؟

هغه زياته کړه، خلک له دوو يا دريو کلونو راهيسې لاريونونه کوي او غوښتنې کوي او بايد د خلکو غږ اورېدل شوى واى.

مولوي عبدالحمید د ایران پر امنیتي ځواکونو د جیش العدل وروستیو بریدونو ته په اشارې سره وویل:«موږ د هر لوري له تاوتریخوالي سره مخالف یو.»

د ښاغلي عبدالحمید په وینا، موږ تاوتریخوالی نه د حکومت او نه هم د خلکو له خوا منو. "موږ هر مرور خبرو ته هڅوو."

عبدالحمید اسماعیل زهي چې په مولوي عبدالحمید مشهور دی، د زاهدان جومات د جمعې امام دی.

هغه د ایران د اسلامی جمهوریت په سیاستونو او په سیستان او بلوچستان کې په مظاهرو باندې په ښکاره نیوکه کولو مشهور دی.

د رویټرز په وینا، واشنګټن ته د تهران پیغام د ایران د بهرنیو چارو وزیر حسین امیر عبداللهیان د یکشنبې په ورځ عمان ته د سفر پر مهال رسولی دی.

په دمشق کې اسراییل د ایران پر کونسلګرۍ په برید کې د سوریې او لبنان د سپاه پاسداران د قومندان محمد رضا زاهدي په ګډون د سپاه پاسداران اوه غړي وژل شوي دي.

د ایران چارواکو په وار وار ګواښ کړی دی، چې اسراییل ته به د دغې حملې سزا ور کړي.

بلومبرګ او وال سټریټ ژورنال هم د امریکايي استخباراتي سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې د اسراییل د برید په وړاندې د ایران ځواب نېږدې دی.

د اسراییل لومړي وزیر ویلي، چې دوی د ایران د برید ځواب ته چمتو دي.

همداراز د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر ویلي، که ایران له خپلې خاورې برید وکړي، اسراییل به پر ایران برید وکړي.

ایراني سرچینو رویټرز ته ویلي، چې تهران په دې باور دی، چې نتنیاهو غواړي چې ایران په جګړه کې راښکېل کړي، نو له همدې امله به پر اسراییل له مستقیم برید ډډه کوي.

د سپینې ماڼۍ یوه ویاند د ایران د دې پیغام په اړه له څه ویلو ډډه وکړه، خو ویې ویل، چې امریکا ایران ته خبرداری ورکړی، چې په دمشق کې د ایران پر سفارت په برید کې لاس نه لري.

د رویټرز په وینا، یوې ایرانۍ سرچینې دا احتمال رد نه کړ، چې د ایران د ملاتړ ډلو غړي غواړي چې پر اسراییل برید کوي.

خو د لبنان حزب الله لخوا پر شمالي اسراییل دا ډول بریدونه نوي نه دي.

د امریکا ولسمشر جوبایډن د چهارشنبه په ورځ وویل چې "د ایران او د هغه د نیابتي ډلو له خوا د ګواښونو پروړاندې د اسراییل د امنیت لپاره زموږ ژمنې اوسپنیزې دي."

سرچینې رویټرز ته ویلي، چې امریکا له ایرانه غوښتي، چې له زغمه کار واخلي او د ډیپلوماسۍ لپاره چاپېریال رامنځته کړي او تهران ته یې خبرداری ورکړی، چې د مستقیم برید په صورت کې به له اسراییل سره ودرېږي.