د پاکستان د پوځ مشر: په افغانستان کې فعالې ترهګرې ډلې سیمه ییز او نړۍوال امنیت ته ګواښ دی

د پښتونخوا د طبیعي پېښو د مخنیوي اداره نن په یوه خبرپاڼه کې وايي، د موسمي باران له امله د مرګ ژوبلې په رپوټ کې وايي، چې له تېرو څلورو ورځو راهیسې د باران له امله په مړو کې ۹ ماشومان او درې ښځې هم دي.

دا اداره وايي، په دې موده کې ۵۳ کورونه پ،ره او ۲۷۷ سرسري وران شوي دي.

د دې ادارې په اعلامیه کې زیاته شوې چې نن یوه بله سړه څپه د پښتونخوا د سوات، دیر، چترال، کوهستان، خیبر او نورو سیمو ته ننوځي او له امله به یې تر راتلونکو دوو ورځو ورښت وشي.

د راتلونکو ورځو د باران له امله د پښتونخوا د تعلیم صوبايي وزیر فیصل خان ترکي نن په غرنی چترال کې د متریک په نوم د ښوونځیو کلنۍ ازموینې وځنډوله.

د مهالوېش له مخې دا ازمونیې راتلونکې پنجشنبه کېدلې، خو د دوو ورځو ځنډو سره به راتلونکې شنبه وشي.

په ننګرهار ولایت کې د طالبانو د اطلاعات او کلتور ریاست د اطلاعاتو امر صدیق الله قریشي وايي، د تورخم دروازه د پاکستان له لوري د هغو ناروغانو لپاره د دوشنبې په ورځ د (وري ۲۷مه) وتړل شوه چې د پاکستان ویزه نه لري.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس د خبر له مخې پاکستاني چارواکو په ننګرهار کې د طالبانو ځايي مسولینو ته خبر ورکړی چې، پر تورخم دروازه هغه ناروغانو ته اجازه نه ورکوي چې پاکستان ته د تګ لپاره قانوني اسناد نه لري.
خو په سیمه کې ځايي خبریال فرهاد شینواري افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، چې لا هم د سختو ناروغانو له پاره دغه دروازه پرانیستې ده؛ خو هغه ناروغان چې روغتیايي حالت یې د اندېښنې وړ نه وي د هغو لپاره دغه دروازه له پرون راهیسې تړل شوې ده.
بل خوا په تورخم کې د ناروغانو د انتقال کمیسیون هم له ناروغانو غوښتي، چې تر راتلونکې خبرتیا دې یاد کمېسیون ته مراجعه نه کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې دغه لاره د څو میاشتو لپاره د هغه موټر چلوونکو پر مخ هم تړل شوې وه، چې ویزې یې نه لرلې؛ خو د پاکستان او طالبانو تر منځ د موټر چلوونکو لپاره د تګ راتګ لپاره د ځانکړو کارټونو د جوړېدو پرېکړه شوې، چې لا هم دغه کارټونه هغوی ته نه دي ورکړل شوي؛ خو تر اوسه هغوی ته د تګ راتګ په برخه کې ستونزې نه دي راولاړې شوي.

د دغې ادارې ویاند قیصر اپریدي افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، چې دوی د پاکستاني چارواکو سره د هغو افغان کډوالو ستونزې شریکې کړې چې دا مهال دوی په افغانستان کې د بېرته ستنېدو پر مهال ورسره مخامخېدای شي.
له هغه مهاله چې د پاکستان حکومت هغو افغان کډوالو ته چې د کډوالۍ (اې سي سي) کارټونه لري د اپرېل تر پنځلسمې وخت ټاکلی، ورسره ګڼ افغانان اندېښمن دي او وايي چې که چېرته د مخکیني پړاو په څېر دوی اېستل کېږي؛ نو دوی به د سترو ننګونو او ستونزو سره مخامخ شي.
په اسلام اباد کې افغان کډوال محمد نعیم افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې نوموړی د شپاړسو کالو را په دې خوا په راولپنډۍ کې اوسېږي او دلته کاروبار کوي.

هغه وايي: همدا اوس زما ټول ماشومان دلته په زده‌کړو بوخت دي، ټولې لوڼې مې ښوونځیو او پوهنځیو ته ځي که موږ ستنول کېږو؛ نو د دوی برخلیک ته حیران یم چې څه به کېږي، هلته خو د دوی لپاره د زده‌کړو اسانتیاوې هم نه شته.
عزت الله یو بل افغان دی چې وايي دلته یې په تېرو شلو کالو کې یې ځانته ژوند جوړ کړی؛ که چېرته هغه په زوره ستنول کېږي د هغه ټول ژوند ورسره زیانمنېږي.

هغه وړاندې وايي: حکومت ته په کار دا دي، چې په دې برخه کې خلکو ته کافي وخت ورکړي؛ تر څو هغوی د خپل ژوند ټولې چارې راغونډې کړي او خپل حسابونه کتابونه راټول کړي. داسې خو نه کېږي، چې په یوه ورځ یا یوه میاشت کې درته ووايي چې ته ووځه دا چې ستا دلته ټول کاروبار او ژوند خوندي دی هغه به څنګه کېږي؟
زرغونه یوه بله افغان کډواله ده، چې په اسلام اباد کې ژوند کوي هغه په دې برخه کې د پړې ګوته په افغانستان کې اوسنیو واکمنانو ته نیسي.

هغه زیاتوي: که دوی په رښتیني توګه ځانونه د افغانستان واکداران بولي؛ نو باید د ډیپلوماټیکو لارو چارو دې د پاکستاني چارواکو سره د خپلو خلکو د برخلیک په اړه خبرې اترې وکړي، واکمني خو دا نه ده چې یوازې څوکۍ ونیسه او د واک پر ګدۍ تکیه شه نور د خلکو له غمه بې‌غمه اوسه.
له تېرې ورځې را په دې خوا داسې رپوټونه خپاره شوه، چې ګواکې د پاکستان حکومت غواړي سر له ننه د (اپرېل په ۱۶مه) افغان کډوال په زوره له پاکستانه وباسي؛ خو په پېښور کې ازاد خبریال رفعت الله ورکزی وايي، چې دا مهال په خیبر پښتونخوا کې د افغان کډوالو د اېستلو په اړه کوم ځانګړی راپور نه شته او د بلوچستان په صوبه کې هم سیمه‌ییزو چارواکو ویلي، چې تر دې مهاله یې داسې کومه پرېکړه نه ده کړې.
داسې راپورونه هم شته، چې په دې وروستیو کې افغانستان ته د پاکستانی پلاوي په ورتګ کې د دواړو غاړو تر منځ داسې پرېکړه شوې چې دمګړۍ دې د افغان کډوالو په ستنولو کې پاکستانی لوری له بېړې کار نه اخلي او په دې برخه کې دې یو څه نرمښت راولي.

جیو نیوز د یوې سرچينې په حواله ویلي، چې د ايران ولسمشر به پاکستان ته د خپل سفر پر مهال له ولسمشر اصف علي زرداري، لومړي وزير شهباز شريف او پوځي مشرانو سره وګوري.

سرچینه زیاتوي، چې پاکستان ته د ایراني ولسمشر د سفر پر مهال به پر دوه اړخیزو مسایلو او د پاکستان-ایران د ګازو د پایپ لاین په ګډون د منځني ختیځ پر بدلېدونکي وضعیت هم خبرې وشي.

پاکستان به له ایران سره د ګازو د پایپ لاین له جوړولو مخکې د پایپ لاین سروې بیا تایید کړي.

د یادولو وړ ده، چې د ۲۰۲۴ کال په جنورۍ کې ایران د پاکستان د بلوچستان ایالت په سرحدي سیمه کې توغندیز بریدونه وکړل، چې په ځواب کې پاکستان هم د ایران په سیستان و بلوچستان ولایت کې بریدونه وکړل؛ خو د دواړو خواو له خوا د ډېپلوماټيکو لارو مسالې په دوستانه ډول حل شوې او له پېښې سمدستي وروسته د ايران د بهرنيو چارو وزير امير عبداللهيان هم پاکستان ته سفر وکړ.

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي،‌ له پاکستانه په جبري ډول ستانه شوي افغان کډوال ۲۴ کورنۍ وي چې شمېر یې ۱۰۳ تنه و د تورخم دروازي له لارې هېواد ته راستانه شول.

یاد وزارت ویلي له پاکستان څخه په جبري توګه راستانه شوي تازه افغان کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ ته ورپيژندلي دي.

د طالبانو حکومت په سر کې ژمنې کړې وې چې له ګاونډیو هیوادونو ورتلوونکو کډوالو سره د مرستو تر څنګ به دوی ته د اوسېدو لپاره ځمکې ویشي خو اوس ډیری هغه کډوال چې افغانستان ته تللي وايي، چې لا یې برخلیک نه دی معلوم او ځمکې یې نه دي ترلاسه کړې.

د پاکستان حکومت په تازه اعلان کې ويلي چې له کوچني اختر وروسته د روانې اپریل میاشتې له ۱۵نیټې وروسته به یو ځل بیا د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ چټکه کړي.